INGEZONDEN000

Vroeger werden misoogsten, ziekten en sterfte toegeschreven aan toverij. Zelfs tot halverwege de vorige eeuw werden er verhalen over verteld, vooral door de sociale onderklassen op het platteland. En ondanks dat het geloof in hekserij en toverij in onze moderne tijd haast helemaal verdwenen is, zijn veel mensen nog steeds (onbewust) heel bijgelovig. Denk maar aan afkloppen op hout, vrijdag de 13de, zout als bescherming, horoscoop lezen et cetera. Eigenlijk is het woord bijgeloof nogal denigrerend, en spreek ik zelf liever van volksgeloof.

We gaan terug naar het Zuidland van 1801, waar zich het volgende afspeelde:

“Een laatste ernstige verstoring van de openbare orde, waarop we gedwongen zijn de aandacht te vestigen, vond plaats in het begin van het jaar 1801. Het betrof een heus geval van toverij. Op de vroege morgen van maandag 2 februari was een grote menigte samengeschoold ten huize van Corstiaan de Vries. Een zekere Barend Herwijnen, werkzaam als landarbeider bij Willem Keijzer, was door Ary de Vries verzocht te verschijnen in het huis van zijn vader, de genoemde Corstiaan de Vries.
Aldaar aangekomen werd hij door een joelende menigte gedwongen om naar de bedstede van de dochter, Maria de Vries, te gaan, alwaar een zekere Andries Vink als oppasser aanwezig was.
Nadat zij Barend in het oog kreeg rees zij uit haar bedstede op en begon hem op afschuwelijke wijze te beledigen en te belasteren, niet een weinig aangewakkerd door Andries Vink en de vader van het kind. Vervolgens ging zij over tot grove handtastelijkheden. Kans op vluchten ontbrak, omdat de opgewonde menigte hem tegenhield. Onze Barend Herwijnen vreesde dat hij het huis niet meer levend zou verlaten en wist niet meer wat te doen. Maria de Vries beweerde namelijk dat hij haar had betoverd. De menigte eiste dan ook dat hij de betovering ongedaan zou maken.
Dit kon slechts geschieden, zo werd hem in niet zachtzinnige termen duidelijk gemaakt, door het meisje door aanraking of oplegging met de hand tot driemaal toe te zegenen met de woorden “God zegent je kind”. Nu, onze Barend die al dusdanig gekwetst was dat hij het eind van zijn leven nabij veronderstelde, was daartoe gaarne bereid, desnoods wilde hij wel 100 maal de zegening uitspreken.

Nadat dit geschied was, kon hij de benen nemen en kwam de menigte tot bedaren. Blijkbaar was de zegening voldoende om zowel het kind, de vader, gehuwd met de plaatselijke vroedvrouw Ariaantje Hordijk, en de menigte tevreden te stellen.

Bijgeloof (toverij) blijkt zelfs te Zuidland in die tijd nog niet geheel uitgebannen te zijn. De relatie tussen Barend Herwijnen en Maria de Vries is onduidelijk. Beiden zijn later (niet met elkaar) getrouwd.”

TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek    TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek   

SINSAG 0865 - Die Macht des Gebetes; Teufel kann mit seinem Opfer nicht an einem Betenden vorbeigehen.    SINSAG 0865 - Die Macht des Gebetes; Teufel kann mit seinem Opfer nicht an einem Betenden vorbeigehen.   

Een boze menigte beweert dat een landarbeider een meisje heeft betoverd. Bij haar huis aangekomen dwingen zij hem om haar driemaal te zegenen. Als hij dit heeft uitgesproken laat de menigte hem gaan.

Ingezonden in de Nederlandse Volksverhalenbank van het Meertens Instituut

Mysterieus Voorne-Putten, 01-12-2008

Corstiaan de Vries    Corstiaan de Vries   

Barend Herwijnen    Barend Herwijnen   

Willem Keijzer    Willem Keijzer   

Ary de Vries    Ary de Vries   

Maria de Vries    Maria de Vries   

Andries Vink    Andries Vink   

God    God   

Zuidland    Zuidland   

Zuidland (Zuid-Holland)    Zuidland (Zuid-Holland)   

2012-02-22 15:29:17