VODA_001_08

In Wollingboermarke daer hadde duuvel een hutte had. In achtienviefentwintig was ook wel up de munster een hutte in Wollingboermarke. De mensen zeiden: “how kom dei doar?” De mensen kommen er gauw genoug achter. Veul mensen wassen daer niet. Een man kwam in verhael uus en zei: “ik kwam bij de huttte langs en dan greep de duuvel mie daor, en dan muss ik mee dansen”. En dat gebeurden met meer vrouwluu. Zo warden joarenlang getaen worden in Wollingboermarke, in de hudde, hij doet anders geen kwaed, alleen hij danste allene met vrouwluu he en wichter en ook older vrouwluu. In 1860 zeiden de mensen: nou ist ons te vervelend, ze benne heen gaen, hebb’n de hutte opbrandt. Op de plaats van de hutte is een grote kolk kommen, en die kolk die zat later in de Renne. En de Renne is een klein riviertje in Westerwolde, Rennebeur is ook af afkommen van ‘t woordje Renne.
Behalve duuvels was er ook in Westerwolde, een zogenaamde kabouters, maar hier heiten ze alken. Die kunnen ze erkennen in de regel aen aen berenpoot. Dat was een kenmerkt, berenpoot en glimmende grote ogen. Nou eens over de kaboutertjes, die heiten hier; alken. Die kwamen veur in deselbe beetse, ook wel Onstwedde, biede kiebach, van die hele kleine kereltjes. Die deden de meisten geen kwaed heur. Als je ze ook maar niet lastig veul.
Ongeveer een decimeter lang, waren die kereltjes groot. En die hoelden in de zandholen, dat was hun woning. Nou was daer een keer, ‘n knecht, ‘n boerenknecht, die had nog arem. Dan most du dat niet vertellen, de moisten boernknechten had vrouger een arem. Nou was Westerwolde, was vrijwel beter dan heil van ‘t streek van ‘t land heur, d’r bin ‘t ook streekt van ‘t land heur, dan was de rechten het zo slecht bij de boere- dat kan ik wel tussendeur vertellen- er was een keer een boerenknecht, die was zeventig jaer worden bie die boer. Hei had zijn hele leven geknoeid, totdat hij zeventug was, hadden ze d’r beiden watover houden. De boer een hoop geld en de knecht een kromme rugge. Nou zei hij tegen de boer: “ja boer, nou kan ik morgen niet meer kommen want ik ben af”. “Ja, Jaap, ja Jaap dan wordt ik weer jong. Du kost me meer. Maer du heeft altijd goud best gedaen hier, dat wil ik belonen. Du kansst in ‘t vervolg, elke dag, bij mie gratis koffiedik halen heur”. En daer was de knecht heel bliede mit. Dit is historisch, historisch mensen, alleint nae in Westerwolde gebeurt. Hier lag het even anders. Zo even tussendeur, maer ‘t is historisch.
Maer dese boerenknechte hier in Westerwolde, met die alken die had ook wel arem. Die ging een keer achter de zandbulten staen ende zeie: “ik mot altied werken, en ik heb altied honger, en ik word nooit zat, beste alken, alken, geef mie toch wat”.
En heft die daer neergezet een kommigie en ja die kan zomaar weer vort lopen en ik leg er een stuver in. Stuvertje in legd en hij dacht: ‘wie weit’. Andere dag kiekn en ja hoor stuuvertje d’r uut en een komme vol lekker eten. Als die het stuivertje neit in gelegd had, dan had je de kans ehad dat hij later door de alven […] was. Dan had hij straf gekregen. Maer dit is geluk west, hij kreeg eten. Nae de tied als hij vaoker keer zijn kommetje neerzet. Iedere keer weer had dat kommegie lekker eten. En alken die verzeurgen d’r van.
Maer jammer genoeg, ze binnen vertrokken. Zal je vertellen hoe t gaen is. ‘T gebeurt een keer dat de Eems in Duutsland over de grens, d’r was een veer, en ‘s avonds loat om een uur of tiene, toen zat de veerman nog in zijn hutte. En hij horde roupen: “hee, heee, hee” en hij dacht, ‘he, nou nog volk, zo laet’. Maar goud, hij d’r heen en gaet met zien pond aan de kante van de walle, maer daer staat niks, hij zug tenminste niks. Hij heft wel wat heurt. Hij heurt wel, d’r komt wat op z’n pond, ‘t gaet: tip, tip, tip,tip, tip, tip, tip, heile tijd deur. Als dat getip doan is, dan vaert hij t over, aan de kade, leggen ze aan. Dan gaat ‘t weer, tip tip tip tip tip tip. Hij zag niks, maer dat binnen de alken west, en ze binnen verdwenen aen de andere kant van de Eems.
En binnen ze in Westerwolde nooit weer weerkommen, de veerman had nog geluk had want douwe die smeurgens op t touw kijkt dan ligt de heile boot vol goud, als beloning. Dat ze, dat hij hen heeft overgebracht over de Eems. Maer nou bennen ze dus nog aan de and’re kant van de Eems, in Duutsland.

De duivel woont in een hut in Wollingboermarke en wil met vrouwen dansen. De mensen hebben daarop zijn hut afgebrand en hem zo weggejaagd.
Verder zijn er in Westerwolde kabouters, ook wel alken genoemd. Een arme boerenknecht zet een kom neer met een stuiver er in en vraagt de kabouters om eten. De volgende ochtend is het kommetje gevuld met lekker eten. Later zijn de kabouters met de veerpont naar Duitsland gegaan en hebben ze de bestuurder betaalt met een lading goud in zijn boot.

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

Jaap    Jaap   

Renne    Renne   

Westerwolde    Westerwolde   

Duitsland    Duitsland   

Onstwedde    Onstwedde   

Wollingboermarke    Wollingboermarke   

Westerwolde    Westerwolde   

Wollingboermarke    Wollingboermarke