GEESKE_01_12 - Assepoester

(stand: 45.02 min)
DJ: Assepoester stiet hjir dan noch. Jiskepoetster. Assepoester.
DK: Assepoester
FK: Jiskepoetster
JV: Assepoester
FK: Mar dat ha jim ek wol
JV : Ja Ja
DK: Askepoester
DJ: Jawol, wy ha alles wol, mar it komt allinnich om it fertellen.
JV: Dat we het graag horen kunnen
FK: Askepoester en Sneeuwwitje. Askepoester is eins moaier as Sneeuwwitje net, hin.
DJ + JV: Ja ja
FK: Askepoester wie in famke dy hie gjin, gjin heit en mem mear en doe wie se by har, by har famylje, mar ´e, sy moest it wurk achter dwaan, hè. En har, har skoansusters, dy har heit wie troud mei dy frou, hin, mei dy frou. En doe moest Askepoester achter it wurk dwaan en dy dames wiene foar en sa wie it altyd. En sa wie der in koaning of in prins en dy woe de, in feest útlove en dêr tocht er dan in frou út te sykjen. Trije dagen feest, mar dy dames woene hinne. En har twadde mem dy betsjutte har alles wat se moest. Ju moest fier de strjitten skrobje en dat is en de earten opsykje achter hûs en alles dwaan. En sa wiene se allegear fuort wienen en dêr siet se by it fjoer te gûlen. Mar dat koe net, want sy moest wurkje.
Mar dêr sei, kôm der in âlde frou en dy sei: wat no net nei it feest. Nee sei se, ik kin net hinne. Ik ha gjin klean en ik mei ek net dat en dat moat ik allegear dwaan. Doe sei dy âlde frou: ik ha wol klean en ik kin der dy wol bringe kom en ik sil it wurk wol dwaan en de fûgeltsjes sykje de earten wol op. De fûgeltsjes kômen en dy sochten de earten op. En der kôm in moaie riderije, landsdauaer waard der doedertiid sein, en twa dikke skimmels der foar. En sy krige allermoaiste klean oan fan dy âld frou en sy moest yn dy koets en sy ried hinne. En och heden, lit de koaning mar wêze, dy dûnse net mei har skoansusters, mar dy seachen ek net dat sy it wie, want se wie hiel moai deftich. En dêr duvekater, de iene sei: it liket wol op Askepoester, dat moaie mins.
Mar op dy tiid moest se wer fuort, want oars dan dat minske wie dy kracht kwyt en ja sy kôm ek wer thús en de oare jûns wer. O hearken, doe wie se iderkearen by de koaning. En dus dat wie dy jûn en treddeljûn en dêr hie se gouden toffeltsjes oan, mar dat wiene doe har echte toffeltsjes, dat wiene gjin tovertoffels. En dêr se rekke hurd by de trep del, want oars dan wie it en dy kracht fuort, stie se yn har âlde fodden en klean. Mar dêr kôm se by del. Mar it toffeltsje sleepte se wei, mar dat koe har neat skele, want fuort. Se kôm net iens earlik thús. Doe wiene dy hyns wiene wer katten en de sjofeur út de blomtún en it oare spul dat moest se sjouwe. Mar dat wie niks, se wie wer thús. No doe sei se: hoe is’t, de oare deis, ha jim wat kâns makke? Jawol, jawol, o heare jawol, mar sy wist wol dat wie sa net. Mar dêr sei dy koaning: dat, dy’t dat toffeltsje paste, dat moest syn frou wurde. En allegear, allegear passe en dêr hie der in keasse, in ‘e toffeltsje op it keassen en sy moest ek fan achteren komme, want se wie wer doe’t se kôm yn har âlde klean. En it paste har krekt. En sa komt dat sy troude mei de koaning en de oaren wienen der achter. En sy wiene net, ja, se kômen àl op de brulloft, doe’t se trouden, de skoansusters dan hin.
DJ: Ik ha it ek wol ferteld heard dan hiene se der rymkes by. In skoech fol bloed en sa, dat hiene jo der net by hè.
FK: Nee
DJ: Van een vrouw uit Surhuisterveen heb ik dat wel eens gehoord.
JV: Dacht u, dat dit verhaal in deze streek authentiek was.
(49.46 min.)
DJ: Het is in elk geval authentiek, dat weet ik zeker van die andere vrouw, want die had het van haar grootmoeder. Als kind vertelde die het al. Die kwam uit, even zien, uit, eh, Twijzelerheide. Ik heb er trouwens over geschreven: Noch in Fryske Askepoester staat er boven, geloof ik, in It Heitelân heb ik er over geschreven, dat verhaal. En dan is het na te gaan dat ze het voor 1812 al kende. Voor die verzameling van Grimm, hè. Dat toen al hier in Friesland voor kwam. Het is ook een beetje anders ook hoor. Dan, maar wel het rijmpje komt er in voor. Van koe en boer en sa
JV: Dit is bijna helemaal zoals het in Grimm staat, zoals mevrouw Kobus het vertelt.
DJ: Nee wel, nee want die heeft die rijmpjes er ook bij
JV: Ja, ja, dat wel. Iets uitvoeriger, maar ik dacht dat de details helemaal net hetzelfde waren als in Grimm.
DJ: Maar ik dacht dat het met Grimm niets te maken had. Tenminste dat andere vast en zeker niet.
JV: Nee nee. Mevrouw Kobus heeft ook aan u verteld over Klein Duimpje, daar vroeg ik me bij af. Is dat nou authentiek. Is dat nou uit deze streek of is dat uit Grimm gekomen.
DJ: We kunnen het wel eens horen. Hoe witte jo. Hoe binne jo dit ferhaaltsje gewaar wurden. Fan eh dit sprookje fan Askepoester.
(51.00 min.)
FK: O, dat wyt ik net mear.
DJ: O, jo wite dat net mear.
FK: Fan bern ôf wol kend, Askepoester. Ik wyt it net mear.
DJ: Fan bernôf wol kend.
FK: En dat is ek sa mei Klein Duimpje.
DK: Ik dacht fan oerbeppe wol
FK: Ja
DJ: Wat, wat fan oerbeppe
FK: Ja, mar uh
JV: En wanneer was die geboren?
DK: No oerbeppe, no, mem is no al
FK: Nee, ik bin noch net sa âld
DK: Mem is 83
FK: lacht
DK: No, oerbeppe, dat is fêst wol
FK: No dus, oerbeppe dy waard 86.
JV: Die zal dus zijn van 18, 1860 of zo iets dergelijks.
FK: Ja ja, ik tink al. Ja.
DJ: Dat kan nog wel, ja, via
JV: Dat kan nog wel, ja, dat kan nog wel. U weet natuurlijk niet, of die het nog weer van haar beppe had. Dat zou eh,
FK: Ja, dêr sil ek wol wat fan fergetten wurde faaks al, hin.
DK: Ja, oerbeppe kôm fan Wijnjeterp, dy kanten, net?
FK: Ja
DJ: Klein Duimpje, daar zijn twee verhalen van, hè. Het ene dat tref je
JV: Het ene dat is zeker autenthiek. Ja. Dat eigenaardige Klein Duimpjeverhaal. Dat hebt u dat ook ingezonden.
DJ: O heb ik dat ook ingezonden
JV: Ik dacht het wel. Dat u dat ook had ingezonden.
DJ: O, kan best.
(stand: 52.09 min.)

AT 0510A - Cinderella    AT 0510A - Cinderella   

ATU 0510A - Cinderella.    ATU 0510A - Cinderella.   

De ouders van Assepoester zijn dood, en van haar stiefmoeder moet ze allerlei vervelende klusjes doen. Ze mag niet mee naar het driedaagse bal van de koning die een echtgenote zoekt. Een oude vrouw laat vogeltjes de erwtjes uitzoeken en geeft Assepoester een mooie jurk. Ze kan nu met een koets naar het bal, maar ze moest op tijd weer weg, en verliest daarbij haar gouden pantoffeltje. De koning wil zijn bruid terugvinden en laat iedere vrouw het muiltje passen. Uitiendelijk vindt en trouwt hij Assepoester, en alle anderen komen op de bruiloft.

CD M.0531.1 (gedigitaliseerde bandopname van J.J. Voskuil)

S31 - Cruel stepmother.    S31 - Cruel stepmother.   

L55 - Stepdaughter heroine.    L55 - Stepdaughter heroine.   

N810 - Supernatural helpers.    N810 - Supernatural helpers.   

D1050.1 - Clothes produced by magic.    D1050.1 - Clothes produced by magic.   

D1111.1 - Carriage produced by magic.    D1111.1 - Carriage produced by magic.   

B450 - Helpful birds.    B450 - Helpful birds.   

C761.3 - Tabu: staying too long at ball.    C761.3 - Tabu: staying too long at ball.   

H36.1 - Slipper test.    H36.1 - Slipper test.   

L162 - Lowly heroine marries prince (king).    L162 - Lowly heroine marries prince (king).   

DK = dochter van mevrouw Kobus-Van der Zee
FK = Geeske Kobus-Van der Zee
DJ = Dam Jaarsma
JV - Han Voskuil

Opmerkelijk is de discussie tussen Voskuil en Jaarsma over de authenticiteit van het Friese sprookje.

Met dank aan Romkje Bosma voor het maken van het afschrift van het geluidsfragment.

Assepoester    Assepoester   

Jiskepoetster    Jiskepoetster   

Askepoester    Askepoester   

Wijnjeterp    Wijnjeterp   

Grimm    Grimm   

Twijzelerheide    Twijzelerheide   

Surhuisterveen    Surhuisterveen