Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

DYKFRIES2193

Een sage (boek), 1896

Hoofdtekst

Een lijkstoet noemt men in het zuiden van Friesland een begangel. Hierin ligt de beteekenis van begaan, meêgaan, meêdoen om een overledene de laatste eer te bewijzen. In sommige streken wordt het woord alleen gebruikt voor het visioen eener begrafenis. Menschen die zulk een visioen nu en dan te zien krijgen, waren vroeger minder zeldzaam dan thans. Zoo iemand gevoelde zich 's nachts soms door een geheimzinnige macht gedrongen om het bed te verlaten en naar buiten te gaan, enkel om een begangel te zien. Een dergelijke ziener zag eens in den nacht een begrafenistrein het erf van eenen hem welbekenden boer afkomen. Het merkwaardige hierbij was, dat de lijkwagen was bespannen met een zwart en met een wit paard. Dit nu was geheel tegen den regel; een wit paard wordt nooit voor een lijkwagen gebruikt. Hierbij kwam dat geen der naaste buren van den boer een wit paard bezat. Hij zelf wel, maar het is een even vaste regel, wanneer in een boerengezin iemand sterft, dan mag het lijk niet door eigen paarden naar het kerkhof worden gereden. De naaste buurman is verplicht een hooiwagen met twee, liefst zwarte paarden en een man te schikken om den doode grafwaarts te rijden. Het nachtgezicht duidde natuurlijk aan, dat er in het gezin van den boer eerlang iemand zoude sterven, maar dat witte paard was iets onverklaarbaars. Na verloop van eenigen tijd stierf de boer. Op den dag der begrafenis kwam de lijkwagen op het erf. De kist werd daarop gezet en de weduwe nam daarbij plaats. Maar toen men meende weg te rijden, was een der paarden onwillig. Het dier begon te springen en te steigeren en was niet tot bedaren te brengen. Men ging een ander paard halen, maar dit vertoonde dezelfde nukken, en toen men 't ook nog met een derde beproefde, ging het niets beter. Men neme in aanmerking dat deze geschiedenis in den frieschen greidhoek tehuis behoort, waar de meeste boeren niet meer dan twee paarden houden, sommigen slechts één. Men zag zich, ten einde raad, genoodzaakt, het witte paard van den overleden boer voor den lijkwagen te spannen.

Onderwerp

SINSAG 0489 - Das zweite Gesicht    SINSAG 0489 - Das zweite Gesicht   

SINSAG 0482 - Das weisse Pferd vor dem Leichenwagen gesehen    SINSAG 0482 - Das weisse Pferd vor dem Leichenwagen gesehen   

Beschrijving

Een lijkstoet noemt men in het zuiden van Friesland een begangel. Sommige mensen kunnen visioenen krijgen over een benangel. Een van deze mensen met het tweede gezicht zag eens de begrafenis van een boer in een visioen. Tegen alle gebruiken in werd de lijkwagen getrokken door een wit paard. De boer stierf en zijn begrafenisstoet zag er precies zo uit als in het visioen van de ziener.

Bron

Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, p. 218.

Motief

D1825.1 - Second sight.    D1825.1 - Second sight.   

D1825.7.1 - Person sees phantom funeral procession some time before the actual procession takes place.    D1825.7.1 - Person sees phantom funeral procession some time before the actual procession takes place.   

Naam Locatie in Tekst

Friesland    Friesland   

Greidhoeke    Greidhoeke