Hoofdtekst
Op eenigen afstand van een dorp in Dantumadeel woonde voor jaren een gezin, bestaande uit man, vrouw en eenige kinderen. Het gebeurde dat de man ernstig ziek werd, en de vrouw hoorde dag aan dag een ekster schateren in de omheining van den tuin. Wat zij ook deed, zij konde dat gehate dier nooit veel langer dan een kwartier uit het geboomte verwijderd houden. Op zekeren morgen komt Sape, de mollenvanger, even bij Uilke in huis geloopen en vindt den man doodziek. Hij kon geen toespraak meer hebben. Sape wenkt bij zijn vertrek de vrouw des huizes om hem te volgen naar het achterhuis. Daar gekomen zei hij : <<Het gaat verkeerd met je man, vrouw! <<Och ja,>> zuchtte zij, <<er is geen hoop meer; er is onophoudelijk een ekster in den tuin.>> - <<Binnen drie dagen is alles afgeloopen,>> zeide Sape; <<ik heb eene openbaring gehad. Ge weet, dat ik met een helm geboren ben.>> - <<O ja!>> snikte de vrouw, <<en die verschijningen komen altijd uit, niet waar? >> - <<Wel zeker,>> zeî Sape, <<altijd; 't is met mij nog nooit gemist. Het was gisteravond even voor tienen toen ik de lijkstaatsie zag. En schrik nu niet, mensch! maar 't ging vreemd. Ik moet eerlijk zeggen, dat ik het zelf niet recht begrijp. Hier in den geheelen omtrek heeft niemand een wit paard, en toch was de lijkwagen bespannen met een wit en een zwart paard. De witte was dartel en de knecht van uwen buurman kon het gespan niet in bedwang houden. Het geraakte op hol. En 't is waar wat ik je zeg, vrouw, bij de vierde boerenplaats hiervandaan ging de gansche boel de sloot in. Ik hoorde gejammer. Een kwartier later was alles weêr op den weg, de paarden waren verwisseld, en verder ging het goed, zoo 't behoorde.>> - <<Ge maakt mij bijna radeloos,>> jammerde de vrouw. <<Gij moet zorgen niet op den wagen te gaan zitten,>> zeî Sape; <<maar wat zeg ik? Er komt geen mensch op den wagen. Dat heb ik immers gezien.>> - En hij vertrok. De vrouw overlegde bij zich zelve, dat het onmogelijk waar kon zijn. Onder de boeren van het dorp had immers niemand een wit paard. Uilke overleed den volgenden dag. De naaste buurman beloofde het lijk grafwaarts te zullen rijden. Maar zie! den dag vóór de begrafenis reisde de man naar de paardenmarkt te Norg en kwam des avonds tehuis met een wit paard, dat hij gekocht had. De vrouw van Uilke ontstelde toen zij dat dier zag. Zij ging nog denzelfden avond naar den buurman om hem te verzoeken, het witte paard toch niet mee voor den lijkwagen te spannen. <<Wel zeker niet>> zeî de man, <<daar denk ik niet aan.>> Den volgenden morgen kwam de knecht van den buurman de weduwe berichten, dat een der zwarte paarden ongesteld was geworden en bet witte dus mêê voor den lijkwagen moest. De vrouw zag zich genoodzaakt toe te geven, want voor één paard was de reis te moeilijk. Maar met allen aandrang verzocht zij den knecht, toch vooral de meest mogelijke voorzichtigheid in acht te nemen. De knecht beloofde dit en verzekerde bovendien, dat het paard mak was. Het was om één uur des namiddags toen de lijkwagen afreed gevolgd door den begrafenisstoet. Niet lang had men gereden, toen door een rukwind het zwarte kleed van de op den wagen staande doodkist afwoei en om de ooren der paarden ging fladderen. De paarden gingen aan den haal. En wat Sape voorzien had gebeurde, alles juist zooals hij het had gezien.
Onderwerp
SINSAG 0489 - Das zweite Gesicht   
SINSAG 0482 - Das weisse Pferd vor dem Leichenwagen gesehen
  
Beschrijving
Sape heeft het tweede gezicht omdat hij met de helm geboren is. Hij ziet de dood van een man en zijn begrafenis voordat de man daadwerkelijk is overleden. Tegen alle gebruiken in moet er een wit paard voor de lijkwagen gespannen worden. Hij vertelt zijn visioen en alles verloopt zoals hij het heeft gezien.
Bron
Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, p. 218-220
Motief
D1825.1 - Second sight.   
D1825.7.1 - Person sees phantom funeral procession some time before the actual procession takes place.   
Naam Overig in Tekst
Sape   
Uilke   
Naam Locatie in Tekst
Dante   
Norg   
