Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

DYKFRIES2196

Een sage (boek), 1896

Hoofdtekst

Sommige menschen zien hun eigen dood vooruit. Het is reeds langer dan tweehonderd jaren geleden, dat de predikantsvrouw te Pietersbierum, op zekeren nacht naast haren man te bed liggende, midden in het vertrek eene doodkist zag staan. Zij was eene moedige vrouw en tevens nieuwsgierig: zij verliet het bed om te zien wie er in de kist mocht liggen. En tot haren niet geringen schrik zag zij daar haar eigen beeld in doodsgewaad. Zij wekte haren man en verzocht hem ook te zien. Hij zag echter niets, berispte haar over hare dwaze inbeelding en gaf haar den raad te gaan slapen. Zij begaf zich wel weêr te bed, maar kon niet rusten en evenmin het oog van die kist of houden. Het duurde niet lang of er kwam een man, gekleed in een rooden hemdrok binnen de kamer. Hij nam eenige schroeven van den schoorsteenmantel en schroefde het deksel op de kist. Nu werd er een witte doek over gehangen, waarop de dragers kwamen en de kist weghaalden. Daar nu de vrouw zich in zwangeren staat bevond, maakte dat gezicht haar nog weer beangst. Haar man, die niets had gezien, schreef alles toe aan ziekelijke verbeelding. En met dien man in den rooden hemdrok was het tenminste gekheid, meende hij, omdat er in het geheele dorp niemand was, die zulk een kleedingstuk droeg. De bevalling der vrouw, die kort daarop volgde, liep voorspoedig af. Zij bracht een flinken jongen ter wereld en toen deze na verloop van een paar weken naar de kerk werd gedragen om te worden gedoopt, was hij, naar toenmalig gebruik, bekleed met een rood omhulsel, dat men in Friesland kapruft noemde. Dominé zei schertsend: <<Dat zal de roode hemdrok zijn, vrouw, dien gij eens in uwe verbeelding gezien hebt.>> Met de daaropvolgende Mei kwam een timmerman uit een ander dorp zich te Pietersbierum vestigen. Deze was gewoon dagelijks in een rooden hemdrok rond te loopen en zoodra de predikantsvrouw hem zag zei ze: <<Dat is de man, die toen in dien nacht mijn doodkist heeft dichtgeschroefd.>> Na verloop van een jaar moest zij weêr bevallen en nu bezweek zij in het kraambed. De predikant, die zich haar nachtgezicht herinnerde, wilde de kist in een ander vertrek hebben geplaatst. Maar dit ging niet, omdat men daar wegens de nauwte van den gang den zwaai door de kamerdeur niet konde maken. Het lijk moest in de slaapkamer staan. De schroeven voor de kist wilde hij niet, als naar vaste gewoonte, op de schoorsteenmantellijst, maar in de vensterbank gelegd hebben. Ook bevel hij dat er geen witte doek over de kist mocht worden gehangen. De timmerman in den rooden hemdrok moest bij de begrafenis burenplicht meê doen. De mannen, die de kist zouden dichtschroeven, konden daar niet te best meê terecht. De timmerman schoot toe, nam van de schoorsteenlijst nog een paar schroeven, die men er toch had neêrgelegd, en volbracht het werk naar behooren. Toen de kist uitgedragen zoude worden, meende eene der aanwezige vrouwen, die van des predikants bevel niets afwist, dat de zaak nog niet in orde was. Zij nam haar witten zakdoek en hing dien over de kist. Het vooruitgeziene moest nakomen, dit bleek.

Onderwerp

SINSAG 0483 - Der Sarg gesehen    SINSAG 0483 - Der Sarg gesehen   

SINSAG 0489 - Das zweite Gesicht    SINSAG 0489 - Das zweite Gesicht   

Beschrijving

Een predikantsvrouw ziet haar eigen doodskist en begrafenis. Haar man wil haar niet geloven, maar als de vrouw voor de tweede maal bevalt, sterft ze in het kraambed. Alles verloopt precies zoals zij van te voren heeft gezien, ondanks de pogingen van de predikant om dit tegen te gaan.

Bron

Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, p. 220-221.

Motief

D1825.1 - Second sight.    D1825.1 - Second sight.   

D1825.7.1 - Person sees phantom funeral procession some time before the actual procession takes place.    D1825.7.1 - Person sees phantom funeral procession some time before the actual procession takes place.   

Commentaar

Uit Halbertsma, Rimen ind Teltsjes.

Naam Locatie in Tekst

Pietersbierum    Pietersbierum   

Friesland    Friesland   

Plaats van Handelen

Pietersbierum    Pietersbierum