FAUST40 - Wat Doctor Faustus voor een aventure aen des vorsten van Aenholts hof bedreven heeft

Wat Doctor Faustus voor een aventure aen des vorsten van Aenholts hof bedreven heeft.

DOctor Faustus quam eens op eenen tijt int hof van den vorst van Anhalt etc. in januario, dewelcke hem alle gonste bewees. Hy mercte, aen tafel sittende, dat de vorstinne bevrucht was. Ende als men nu de tafel opnam ende het bancket opdiende, soo seyde Doctor Faustus tot de hertoginne: ‘Genadige vrouwe, ic hebbe altijt gehoort dat de bevruchte vrouwen vremde lusten gecrijgen. Ic bidde uwe genade: en wille my niet verswijgen waertoe sy soude mogen lust ende begheerte hebben.’ Waerop dat sy hem antwoorde: ‘Heer Doctor, ic en salt u voorwaer niet verswijgen, als namelic, so verre alst in den voorwinter ware, so soude ic wenschen dat ic mijnen buyc vol druyven ende fruyts eten mochte.’ Daerop dat Doctor Faustus seyde: ‘Ic wil uwe genade wel lichtelic daeraen helpen ende ic wille maken dat uwe genade in een half ure daervan sal soveel hebben als ghy sout moghen wenschen.’ Met dies so nam hy 2 silveren schotels, dewelcke hy voor uut de venster sette, ende alst nu tijt was, so greep hy die in de hant buyten de venster ende nam de schotelen weder tot hem. De eene was een schotel met witte ende blauwe druyven, d’ander was vol appelen ende vol peeren, maer het was een vremde soorte van appelen ende peeren, dewelcke hy de vorstinne voorsette, ende seyde: ‘Uwe genade en sal haer niet schromen daervan te eten, want sy comen uut vremde landen, aldaer hem nu den somer te eyndigen comt.’ Ende de vorstinne at van dit fruyt met grooten lust ende verwonderinge. Den vorst en conde niet laten te vraghen hoe dat sulckx mochte toegaen. Daerop dat Doctor Faustus antwoorde: ‘Genadige heere, uwe genade sal weten dat het jaer in twee circkelen der werelt verdeylt is. Want alst hier winter is, so ist op een ander plaetse somer, mits den hemel ront is ende de sonne nu ten alderhoochsten geclommen is, waerover dat wy nu corte dagen ende den winter alhier hebben, maer in oriënten ende in occidenten, gelijck in Saba ende in Indiën, daer daelt de sonne, alwaer dat sy nu den somer hebben ende twee-
maels vruchten op een jaer. Item so ist by ons nacht alst aldaer dach is, want de sonne is alsdan onder de aerde gegaen. Gelijck by exemple: de zee loopt hooger als de werelt staet. Ende wanneer nu deselve den alderhoochsten niet gehoorsaem en ware, so soude de voorszeyde zee de werelt in een oogeblic verderven. Op dusdanigen voet, genadige heere, hebbe ic mijnen geest daerhenen gesonden, hetwelc eenen snelvliegenden geest is ende hem in een oogenblic in alsulcken gedaente veranderen can gelijc hy wilt. Die heeft ons alhier de druyven ende het fruyt gebracht.’ Ende den hertoghe hoorde dese dingen met verwonderinghe aen.

SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet.    SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet.   

Doctor Faustus brengt een bezoek aan het hof van de vorst (hertog) van Anhalt. De vorstin (hertogin) is zwanger en Faustus vraagt haar wat voor vreemde lusten zij heeft (in wat voor eten zij trek heeft). Zij antwoordt dat zij, ook al is het winter, trek heeft in druiven en [ander] fruit. Faustus tovert twee zilveren schalen vol met dit fruit tevoorschijn. De vorst vraagt hem hoe dit kan. Faustus legt hem uit dat de seizoenen op aarde niet overal hetzelfde zijn; bij hen is het winter, maar ergens anders is het zomer.

Carel Baten, Warachtighe historie van doctor Johannes Faustus. (ed. René Blankers) Jasper Troyen (?), Dordrecht 1592, 37r-37v
http://www.dbnl.org/tekst/bate002wara02_01/bate002wara02_01_0042.php

Faustus    Faustus   

Anhalt    Anhalt   

Saba    Saba   

Anhalt    Anhalt