Hoofdtekst
Op den sondach daernaer: van de betooverde Helena.
DE voorszeyde studenten quamen des sondachsavents daerna ten huyse van Doctor Faustus om met hem te eten, maer sy brochten hare spijse ende dranck mede ende sy waren aenghename gasten. Als nu den wijn begoste int hooft te loopen, so wort er over tafel van schoone vrouwen ghecout, waeronder datter eenen was die gheene vrouwe op der werelt liever en soude sien als de schoone Helena uut Grieckenlant, waerdoor dat de schoone stadt van Troyen te gronde ghegaen was. Sy moeste oock schoone gheweest zijn, dewijle sy haren man ontnomen was ende daeruut dat alle dese beroerte veroorsaeckte. Doctor Faustus sprac ende seyde: ‘Mitsdien dat ghylieden alle tsamen soo begeerich zijt de ghedaente der coninginne Helena, Menelai huysvrouwe, te sien, welcke de schoonste inGrecia gheweest is, soo wille ick u deselve voorstellen, opdat ghy persoonelick haren geest, forme ende gedaente, evenghelijck sy in haer leven gheweest is, sien meucht, ghelijck ick oock Carolo Quinto zijn begheeren, met representatie van de gedaente ende forme van den keyser Alexandri Magni ende zijn huysvrouwe, volbracht hebbe.’ Daerop so verboodt Faustus datter niemant niet spreken en soude noch van der tafel en soude opstaen noch oock deselve trachten te ontfanghen. Daermede ghinck hy ter cameren uut. Als hy nu wederom daerinne quam, so volchde hem de coninginne Helena stracks naer die soo wonderlick schoone was dat de studenten niet en wisten of sy by haerselven warenofte niet. Dese voorszeyde Helena verscheen in een swart purpuren cleet. Sy was met den hangenden hayre, hetwelcke ghelijck een blinckende goudt was. Sy hadde bruyne ooghen, een seer lieffelick aenghesicht, een ronde hooft. Hare lippen waren soo root als een criecke met een cleyne mondeken. Sy hadde eenen hals ghelijck een witte swane, roode bloosende caecxkens, een seer schoone ghelat aenghesicht ende sy was lanck ende risch van persoone. In somma: daer en was niet aen ghebreck. Sy sach rontomme over de gheheele camer met een seer lodderlicke ghesichte, waerdoor dat dese studenten tot harer liefde ontstaken. Maer also sy deselve voor eenen gheest achteden, soo verginck haerlieder seer lichtelick alsulcken liefde ende Helena ghinck also met Doctor Fausto wederomme uut de camer. Als nu de studenten dit altsamen ghesien hadden, so ba den sy Doctor Faustus dat hy sooveel soude willen doen ende haer deselve noch eens voorstellen, opdat sy eenen schilder mochten medebrengen om haer te laten afschilderen. Maer Doctor Faustus heeft haerlieder sulcx geweygert ende seyde dat hy haren geest niet alletijde en conde verwecken. Maer hy wilde haerlieder daervan wel een conterfeytsel doen hebben, waernaer dat sy eene mochten doen namaken, ghelijck ooc sulcx gheschiede. Ende den schilder maeckte daeraf diversche patroonen, dewelcke hy herwaerts ende derwaerts wechschickte, want het was een uutnemende schoone conterfeitsel van eene vrouwe. Maer wie dat Fausto hetselve conterfeitsel vooreersten hadde gheschildert en heeft men noyt connen geweten. Ende als de studenten te bedde ghegaen waren, so en costen sy niet geslapen, omdat sy hare ghedaente uut haren sin niet gestellen en costen. Waeruut dat men mercken can dat de duyvel menichmaels de menschen tot liefde verweckt, waerdoor dat sy tot alle hoererije gheraken ende daeruut niet lichtelick te trecken en zijn.
DE voorszeyde studenten quamen des sondachsavents daerna ten huyse van Doctor Faustus om met hem te eten, maer sy brochten hare spijse ende dranck mede ende sy waren aenghename gasten. Als nu den wijn begoste int hooft te loopen, so wort er over tafel van schoone vrouwen ghecout, waeronder datter eenen was die gheene vrouwe op der werelt liever en soude sien als de schoone Helena uut Grieckenlant, waerdoor dat de schoone stadt van Troyen te gronde ghegaen was. Sy moeste oock schoone gheweest zijn, dewijle sy haren man ontnomen was ende daeruut dat alle dese beroerte veroorsaeckte. Doctor Faustus sprac ende seyde: ‘Mitsdien dat ghylieden alle tsamen soo begeerich zijt de ghedaente der coninginne Helena, Menelai huysvrouwe, te sien, welcke de schoonste inGrecia gheweest is, soo wille ick u deselve voorstellen, opdat ghy persoonelick haren geest, forme ende gedaente, evenghelijck sy in haer leven gheweest is, sien meucht, ghelijck ick oock Carolo Quinto zijn begheeren, met representatie van de gedaente ende forme van den keyser Alexandri Magni ende zijn huysvrouwe, volbracht hebbe.’ Daerop so verboodt Faustus datter niemant niet spreken en soude noch van der tafel en soude opstaen noch oock deselve trachten te ontfanghen. Daermede ghinck hy ter cameren uut. Als hy nu wederom daerinne quam, so volchde hem de coninginne Helena stracks naer die soo wonderlick schoone was dat de studenten niet en wisten of sy by haerselven warenofte niet. Dese voorszeyde Helena verscheen in een swart purpuren cleet. Sy was met den hangenden hayre, hetwelcke ghelijck een blinckende goudt was. Sy hadde bruyne ooghen, een seer lieffelick aenghesicht, een ronde hooft. Hare lippen waren soo root als een criecke met een cleyne mondeken. Sy hadde eenen hals ghelijck een witte swane, roode bloosende caecxkens, een seer schoone ghelat aenghesicht ende sy was lanck ende risch van persoone. In somma: daer en was niet aen ghebreck. Sy sach rontomme over de gheheele camer met een seer lodderlicke ghesichte, waerdoor dat dese studenten tot harer liefde ontstaken. Maer also sy deselve voor eenen gheest achteden, soo verginck haerlieder seer lichtelick alsulcken liefde ende Helena ghinck also met Doctor Fausto wederomme uut de camer. Als nu de studenten dit altsamen ghesien hadden, so ba den sy Doctor Faustus dat hy sooveel soude willen doen ende haer deselve noch eens voorstellen, opdat sy eenen schilder mochten medebrengen om haer te laten afschilderen. Maer Doctor Faustus heeft haerlieder sulcx geweygert ende seyde dat hy haren geest niet alletijde en conde verwecken. Maer hy wilde haerlieder daervan wel een conterfeytsel doen hebben, waernaer dat sy eene mochten doen namaken, ghelijck ooc sulcx gheschiede. Ende den schilder maeckte daeraf diversche patroonen, dewelcke hy herwaerts ende derwaerts wechschickte, want het was een uutnemende schoone conterfeitsel van eene vrouwe. Maer wie dat Fausto hetselve conterfeitsel vooreersten hadde gheschildert en heeft men noyt connen geweten. Ende als de studenten te bedde ghegaen waren, so en costen sy niet geslapen, omdat sy hare ghedaente uut haren sin niet gestellen en costen. Waeruut dat men mercken can dat de duyvel menichmaels de menschen tot liefde verweckt, waerdoor dat sy tot alle hoererije gheraken ende daeruut niet lichtelick te trecken en zijn.
Onderwerp
SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet. 
SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet. 
Beschrijving
De studenten komen bij Faustus eten. Het is heel gezellig en het gesprek gaat over mooie vrouwen. Eén van de studenten wil graag Helena van Troje zien. Faustus wil dit niet weigeren en tovert haar tevoorschijn. Ze is beeldschoon. Wanneer de studenten later een schilderij van haar willen laten maken, zegt Faustus dat hij haar geest niet altijd kan oproepen; ze moeten het daarom maar doen met een namaaksel.
's Nachts kan Faustus niet slapen omdat hij aan Helena moet denken.
's Nachts kan Faustus niet slapen omdat hij aan Helena moet denken.
Bron
Carel Baten, Warachtighe historie van doctor Johannes Faustus. (ed. René Blankers) Jasper Troyen (?), Dordrecht 1592, 40r-41r
http://www.dbnl.org/tekst/bate002wara02_01/bate002wara02_01_0048.php
http://www.dbnl.org/tekst/bate002wara02_01/bate002wara02_01_0048.php
Naam Overig in Tekst
Faustus
Faustus
Karel V
Karel V
Alexander
Alexander
Helena van Troje
Helena van Troje
Menelaos
Menelaos
Naam Locatie in Tekst
Troje
Troje
Plaats van Handelen
Wittenberg
Wittenberg