Hoofdtekst
Van een versamelt crychsheyr teghens den vryheere, denwelcken Doctor Faustus aen des keysers hof eenen hertshoren op syn hooft getoovert badde; int 19e jaer van synder ghelofte.
DOctor Faustus reysde na Ysleben ende als hy nu ten halven wege was, so sach hy seven peerden op hem toerijden. Hy kende stracx den heere ende hy wiste dattet den grave was die hy wel eertijts de hertshorens -in des keysers hof- opt hooft ghetoovert hadde. Desen heere kende oock desen Doctorem Faustum seer wel. Daeromme dat hy zijne knechten liet stilhouden, hetwelcke Doctor Faustus merckende, hem op eene hoochde begaf. Ende als sulcx den vryheere
sach, so liet hy op hem rennen met bevel hem stoutelick te doorschieten. Daeromme dat sy oock des te stouter op hem los dructen. Maer hy verloor hem stracx uut haerlieder ghesichte, mits dat hy hem onsichtbaer maken conde. Den voorseyden vryheere liet op de hoochde stiilehouden oft men hem erghens int ghesichte ghecrijgen conde. Met dies so hoorden sy onder in den bosch een groot gheraes van basuynen, van trompetten ende van trommelen. Oock saghen sy datter sommige hondert peerden op haer toereden. Dit siende, setten zijt op den loop. Ende als den vryheere neffens den berch meynde henen te rijden, soo stont aldaer eenen grooten hoop ghewapende crijchsvolcks, die op hem wachten. Dit siende, nam hy eenen anderen wech. Ende strackx sach hy aldaer eenen grooten hoop ghewapende ruyters. Daerom dat hy noch eenen anderen wech kiesen moste, op denwelcken hy oock, gelijck tevoren, oock een slachorden vant, hetwelcke hem also tot vier ofte vijf plaetsen bejeghende, ende dat so menichmaels als hy meynde eenen vremden wech te kiesen. Ende als hy nu sach dat hy nerghens wech en conde ende dat ment op hem gheladen hadde, so rende hy tot het crijchsvolck in, tsy wat perijckel dat hem daeruut soude mogen ontstaen ende vraechde waerom dat men hem also van allen canten beset hadde ende op hem was wachtende. Maer niemant en gaf hem eenighe antwoorde, totdat eyndelick Doctor Faustus tot hem uutghereden quam, waerna dat hem den vryheere rontom besloten vandt. Ende hy hielt hem voor dat hy hem soude ghevanghen geven; so niet, so soude hy sien hoe dat men met hem soude handelen. Desen vryheere en meynde niet anders dan dattet een warachtighe slachordeninghe was, hoewel dattet niet dan tooverye en was. Daernaer beval Doctor Faustus dat sy alle haer gheweyr goetwillich souden overgheven ende daernaer de peerden. Ende in plaetse van dien, soo brachten sy haerlieder andere ghetooverde peerden ende gheweyr ende Faustus sprack tot den vryheere, dewelcke Faustum niet meer en kende: ‘Mijn heere, den oversten deses leghers heeft my bevolen te segghen dat ghy voor dese reyse also voortsreysen sult, omdat ghy op eenen toeghereden hebt die by den voorseyden oversten om hulpe ghebeden ende aenghesocht hadde.’ Als nu den vryheere in de herberghe quam ende zijn knechten de peerden te water reden, so verswonden alle de peerden, soodat de knechten schier verdroncken waren ende moesten also te voete wederomme nae huys rijden. Den voorseyden vryheere, siende zijne knechten te voete gaen, die alle tsamen nat ende slijckerich waren, ende van het verswinden der peerden, wierdt stracks ghewaer dat anders niet en was gheweest als des Doctor Fausti tooverije die hy noch eens tevoren aen hem bewesen hadde ende dat alles hem tot zijnen schimp ende spot.
DOctor Faustus reysde na Ysleben ende als hy nu ten halven wege was, so sach hy seven peerden op hem toerijden. Hy kende stracx den heere ende hy wiste dattet den grave was die hy wel eertijts de hertshorens -in des keysers hof- opt hooft ghetoovert hadde. Desen heere kende oock desen Doctorem Faustum seer wel. Daeromme dat hy zijne knechten liet stilhouden, hetwelcke Doctor Faustus merckende, hem op eene hoochde begaf. Ende als sulcx den vryheere
sach, so liet hy op hem rennen met bevel hem stoutelick te doorschieten. Daeromme dat sy oock des te stouter op hem los dructen. Maer hy verloor hem stracx uut haerlieder ghesichte, mits dat hy hem onsichtbaer maken conde. Den voorseyden vryheere liet op de hoochde stiilehouden oft men hem erghens int ghesichte ghecrijgen conde. Met dies so hoorden sy onder in den bosch een groot gheraes van basuynen, van trompetten ende van trommelen. Oock saghen sy datter sommige hondert peerden op haer toereden. Dit siende, setten zijt op den loop. Ende als den vryheere neffens den berch meynde henen te rijden, soo stont aldaer eenen grooten hoop ghewapende crijchsvolcks, die op hem wachten. Dit siende, nam hy eenen anderen wech. Ende strackx sach hy aldaer eenen grooten hoop ghewapende ruyters. Daerom dat hy noch eenen anderen wech kiesen moste, op denwelcken hy oock, gelijck tevoren, oock een slachorden vant, hetwelcke hem also tot vier ofte vijf plaetsen bejeghende, ende dat so menichmaels als hy meynde eenen vremden wech te kiesen. Ende als hy nu sach dat hy nerghens wech en conde ende dat ment op hem gheladen hadde, so rende hy tot het crijchsvolck in, tsy wat perijckel dat hem daeruut soude mogen ontstaen ende vraechde waerom dat men hem also van allen canten beset hadde ende op hem was wachtende. Maer niemant en gaf hem eenighe antwoorde, totdat eyndelick Doctor Faustus tot hem uutghereden quam, waerna dat hem den vryheere rontom besloten vandt. Ende hy hielt hem voor dat hy hem soude ghevanghen geven; so niet, so soude hy sien hoe dat men met hem soude handelen. Desen vryheere en meynde niet anders dan dattet een warachtighe slachordeninghe was, hoewel dattet niet dan tooverye en was. Daernaer beval Doctor Faustus dat sy alle haer gheweyr goetwillich souden overgheven ende daernaer de peerden. Ende in plaetse van dien, soo brachten sy haerlieder andere ghetooverde peerden ende gheweyr ende Faustus sprack tot den vryheere, dewelcke Faustum niet meer en kende: ‘Mijn heere, den oversten deses leghers heeft my bevolen te segghen dat ghy voor dese reyse also voortsreysen sult, omdat ghy op eenen toeghereden hebt die by den voorseyden oversten om hulpe ghebeden ende aenghesocht hadde.’ Als nu den vryheere in de herberghe quam ende zijn knechten de peerden te water reden, so verswonden alle de peerden, soodat de knechten schier verdroncken waren ende moesten also te voete wederomme nae huys rijden. Den voorseyden vryheere, siende zijne knechten te voete gaen, die alle tsamen nat ende slijckerich waren, ende van het verswinden der peerden, wierdt stracks ghewaer dat anders niet en was gheweest als des Doctor Fausti tooverije die hy noch eens tevoren aen hem bewesen hadde ende dat alles hem tot zijnen schimp ende spot.
Onderwerp
SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet. 
SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet. 
SINSAG 0670 - Zauberer macht sich unsichtbar.
SINSAG 0670 - Zauberer macht sich unsichtbar.
Beschrijving
Faustus ziet bij Eisleben zeven paarden op hem afkomen. Hij herkent de graaf bij wie hij destijds een hertengewei op het hoofd getoverd heeft. Faustus houdt stil en de groep komt op hem af. Hij maakt zich onzichtbaar. Nu houdt de graaf stil en probeert de (onzichtbare) Faustus in het vizier te krijgen. Er klinkt nu een enorm lawaai van bazuinen, trompetten en trommels en de graaf ziet honderden paarden op hem afkomen. De graaf en zijn groep rijden weg, maar worden tegengehouden door een gewapende groep krijgsvolk. Ook hier probeert hij weg te vluchten, maar uiteindelijk is hij aan alle kanten omsingeld. Hij vraagt waarom zij omsingeld zijn. Niemand geeft antwoord tot Faustus verschijnt. Faustus gebiedt dat hun geweren en paarden worden ingenomen en geeft hen toverpaarden en tovergeweren terug. De graaf herkent Faustus niet meer. Hij zegt tegen de graaf dat de overste van het (spook)leger hem bevolen heeft te zeggen dat hij (de graaf) voor deze keer verder mag reizen; de graaf had Faustus niet mogen aanvallen.
Wanneer de graaf verder rijdt komen de paarden van de groep in het water en verdwijnen. Zij moeten nat en slijkerig verder en zijn bijna verdronken. Dan komt de graaf erachter dat dit weer de toverij van doctor Faustus is geweest.
Wanneer de graaf verder rijdt komen de paarden van de groep in het water en verdwijnen. Zij moeten nat en slijkerig verder en zijn bijna verdronken. Dan komt de graaf erachter dat dit weer de toverij van doctor Faustus is geweest.
Bron
Carel Baten, Warachtighe historie van doctor Johannes Faustus. (ed. René Blankers) Jasper Troyen (?), Dordrecht 1592, 50v-51v
http://www.dbnl.org/tekst/bate002wara02_01/bate002wara02_01_0061.php
http://www.dbnl.org/tekst/bate002wara02_01/bate002wara02_01_0061.php
Naam Overig in Tekst
Faustus
Faustus
Naam Locatie in Tekst
Eisleben
Eisleben
Plaats van Handelen
Eisleben
Eisleben