EDJSL040 - De laatste wedstrijd van Jan Mosterd

De laatste wedstrijd van Jan Mosterd
In de Sleemenderstraat bij de Drapoort in Groningen woonde een vrouw met haar zoon Jan, die de kost voor haar verdiende. Werken kon hij als de beste, maar schaatsenrijden nog beter.
Op een winterdag kwam Jan om twaalf uur thuis eten.
Er was geen mosterd in huis, en zijn moeder zei: "Jan, haal nog even voor een cent mosterd."
"Goed moeder," zei Jan.
Hij nam het kommetje voor de mosterd, pakte zijn schaatsen, bond ze onder bij de Slingerij aan het Hoendiep en reed naar De Leek om mosterd. Toen hij terugkwam, zette moeder juist de dampende aardappels op tafel. Dat deed niemand hem na, en daarom heette hij in de hele buurt ook nooit anders dan Jan Mosterd.
Laat op een avond had Jan zin om nog wat te schaatsen.
"Er is geen mens meer op het ijs," zei zijn moeder.
"Dat kan mij niks schelen," zei Jan. "De maan schijnt helder. Ik wil nog even de stad rondrijden."
Op de Drapoortengracht bond hij de ijzers onder. Al gauw was hij op de Herepoortengracht, hij streek de Steenpoortengracht op... en toen zag hij dat er almaar iemand naast hem reed. Een zwarte gedaante. Jan gooide er een schepje bovenop. Hij kon geen ander naast zich velen. Maar hoe harder hij reed, hoe harder ook die zwarte vent naast hem over het ijs scheerde.
Jan vloog over het ijs, steeds sneller: Ebbingepoortengracht, Boteringepoortengracht, en maar door, rond de oude wallen van de stad. Hij wilde het niet opgeven en toch kon hij geen stap vóór komen.
Hoeveel keren Jan op die manier de stad rond is gereden, heeft nooit iemand geweten. Maar de volgende morgen vonden ze hem bij de Kruisstraat dood op het ijs, van onderen tot boven bedekt met ijzel. Zo had hij gezweet.
In de stad doet een praatje al gauw de ronde, en zo ging het ook nu. Men zei dat het de duivel zelf was geweest die Jan op de hielen had gezeten.
Maar dat kan niet, want de duivel bestaat niet. En als de duivel wel bestond dan zou die toch niet om Jan Mosterd komen, want deze jongen werkte altijd voor zijn moeder en deed geen mens kwaad.
(Groningen)

AT 1321B - Fools Afraid of their own Shadow    AT 1321B - Fools Afraid of their own Shadow   

ATU 1321B - Fools Afraid of their own Shadow.    ATU 1321B - Fools Afraid of their own Shadow.   

Een schaatsenrijder wordt gevolgd door een zwarte gedaante. Hoe hard hij ook rijdt, de gedaante volgt hem. De volgende morgen wordt hij dood aangetroffen op het ijs.

E. de Jong & P. Klaasse: Sagen en Legenden van de Lage Landen. Bussum 1980, p. 105

1980

Bron: K. ter Laan: Groninger volksleven, deel I, Groningen 1959, pp. 114-116

Ook uit Spakenburg is een sage bekend, waarin een schaatsenrijder zijn eigen schaduw voor de duivel aanzag.

Fools afraid of their own shadow

Drapoort    Drapoort   

Jan Mosterd    Jan Mosterd   

Slingerij    Slingerij   

Hoendiep    Hoendiep   

Sleemenderstraat    Sleemenderstraat   

Groningen    Groningen   

De Leek    De Leek   

Herepoortengracht    Herepoortengracht   

Steenpoortengracht    Steenpoortengracht   

Ebbingepoortengracht    Ebbingepoortengracht   

Boteringepoortengracht    Boteringepoortengracht   

Kruisstraat    Kruisstraat   

2013-03-01 14:46:20