Hoofdtekst
DE RAAP DIE SPEK WAS EN DE KAT DIE EEN HAAS WAS
Er was eens een arme jongen die als tweede knechtje bij een boer diende. In de zomer, als er zoveel op het land te doen was, kon de boer hem best gebruiken; in de winter echter was het stil en dan kon hij hem evengoed missen. Omdat de ouders van de jongen echter heel arm waren, hield de boer hem 's winters ook maar; dan kreeg hij geen loon, alleen de kost. Daarmee dacht de boer een heel goede daad te doen en hij liet dat dan ook zo nu en dan aan de jongen voelen, zoals je horen zult.
Nu bestond 's winters de kost op de boerderij uit rapen, altijd maar rapen en niets dan rapen; vooraf werden die gesneden en dan gekookt, maar als de meid het te druk had, ging dat fijnsnijden wel wat haastig.
Zo gebeurde het eens, dat de jongen aan tafel in de schotel een stuk koolraap vond, wel zo groot als een vuist.
"Wel verbazend," zei hij, "wat een dik stuk raap."
"Een dik stuk raap?" merkte de boer op: "Dat is een stuk spek."
"Dat kun je niet menen, boer," zei de jongen, "u ziet evengoed als ik dat het een stuk van een koolraap is."
"Kom, kom, jongetje," antwoordde de boer op strenge toon. Het is spek, zeg ik je, en daarmee uit, en als het je niet bevalt, dan ga je maar bij je ouders in de kost, hoor. Ik kan je best missen."
De jongen keek naar zijn bord, proefde wat van de raap en zei toen: "U heeft gelijk. Ik heb verkeerd gezien. Het is spek. Maar zulk een groot stuk is te veel voor mij, ik zal wat terugleggen."
"Kom, kom," zei de boer, "peuzel het maar lekker op hoor. Het is je gegund."
De winter ging voorbij. Het werd weer zomer en het hooi moest binnengehaald worden. Nu kwam men op de boerderij handen te kort en omdat de jongen altijd flink aanpakte, was de boer blij dat hij er was. Eens stonden ze beiden in de wagenschuur; de jongen was bezig het hooi af te laden van de hooiwagen en de boer stapelde het op.
Daar zag de jongen een grijze kat lopen en hij riep: "Kijk, boer, daar loopt een haas!"
"Ben je mal, jongen," was het antwoord, "dat is immers een kat."
"En ik zeg je, dat het een haas is!"
"Kom, maak nu geen grapjes, maar werk door!"
"Ik werk niet meer; als u tegen beter weten in volhoudt, dat het dier een kat is, dan ga ik op slag naar onze buurman. Ik weet, dat hij mij graag zal aannemen voor een goed loon."
"Ja maar," zei de boer, "zo is het niet gemeend hoor. Ik zie nu wel, dat je gelijk hebt, het is een haas."
"Mooi zo!" riep de jongen vrolijk, "dat antwoord was u mij nog schuldig."
Toen de raap was spek
Moest ik houden mijn bek;
Nu de kat is haas
Nu speel ik de baas.
(Friesland)
Er was eens een arme jongen die als tweede knechtje bij een boer diende. In de zomer, als er zoveel op het land te doen was, kon de boer hem best gebruiken; in de winter echter was het stil en dan kon hij hem evengoed missen. Omdat de ouders van de jongen echter heel arm waren, hield de boer hem 's winters ook maar; dan kreeg hij geen loon, alleen de kost. Daarmee dacht de boer een heel goede daad te doen en hij liet dat dan ook zo nu en dan aan de jongen voelen, zoals je horen zult.
Nu bestond 's winters de kost op de boerderij uit rapen, altijd maar rapen en niets dan rapen; vooraf werden die gesneden en dan gekookt, maar als de meid het te druk had, ging dat fijnsnijden wel wat haastig.
Zo gebeurde het eens, dat de jongen aan tafel in de schotel een stuk koolraap vond, wel zo groot als een vuist.
"Wel verbazend," zei hij, "wat een dik stuk raap."
"Een dik stuk raap?" merkte de boer op: "Dat is een stuk spek."
"Dat kun je niet menen, boer," zei de jongen, "u ziet evengoed als ik dat het een stuk van een koolraap is."
"Kom, kom, jongetje," antwoordde de boer op strenge toon. Het is spek, zeg ik je, en daarmee uit, en als het je niet bevalt, dan ga je maar bij je ouders in de kost, hoor. Ik kan je best missen."
De jongen keek naar zijn bord, proefde wat van de raap en zei toen: "U heeft gelijk. Ik heb verkeerd gezien. Het is spek. Maar zulk een groot stuk is te veel voor mij, ik zal wat terugleggen."
"Kom, kom," zei de boer, "peuzel het maar lekker op hoor. Het is je gegund."
De winter ging voorbij. Het werd weer zomer en het hooi moest binnengehaald worden. Nu kwam men op de boerderij handen te kort en omdat de jongen altijd flink aanpakte, was de boer blij dat hij er was. Eens stonden ze beiden in de wagenschuur; de jongen was bezig het hooi af te laden van de hooiwagen en de boer stapelde het op.
Daar zag de jongen een grijze kat lopen en hij riep: "Kijk, boer, daar loopt een haas!"
"Ben je mal, jongen," was het antwoord, "dat is immers een kat."
"En ik zeg je, dat het een haas is!"
"Kom, maak nu geen grapjes, maar werk door!"
"Ik werk niet meer; als u tegen beter weten in volhoudt, dat het dier een kat is, dan ga ik op slag naar onze buurman. Ik weet, dat hij mij graag zal aannemen voor een goed loon."
"Ja maar," zei de boer, "zo is het niet gemeend hoor. Ik zie nu wel, dat je gelijk hebt, het is een haas."
"Mooi zo!" riep de jongen vrolijk, "dat antwoord was u mij nog schuldig."
Toen de raap was spek
Moest ik houden mijn bek;
Nu de kat is haas
Nu speel ik de baas.
(Friesland)
Onderwerp
AT 1565** - Turnips as Bacon 
AT 1565** - Turnips as Bacon 
ATU 1565** - Turnips as Bacon.
ATU 1565** - Turnips as Bacon.
SINAT 1565 - Wenn der Käse Speck ist, ist die Katze ein Hase
SINAT 1565 - Wenn der Käse Speck ist, ist die Katze ein Hase
Beschrijving
Een jongen is in dienst van een boer. 's Winters krijgt hij slechts karige maaltijden. De boer beweert dat de koolraap een stuk spek is. De jongen kan er niets tegen inbrengen, omdat hij voor werk en kost van de boer afhankelijk is. In de zomer is er meer werk voor de jongen. De boer en de jongen zien een kat. De jongen beweert dat het een haas is. De jongen dreigt de boer ontslag te nemen als hij niet inziet dat het een haas is. Nu is de boer afhankelijk van de jongen. De boer geeft toe.
Bron
J.R.W. Sinninghe: Volkssprookjes uit Nederland en Vlaanderen. Den Haag 1978. p.176-177
Motief
J1511.2 - Turnips called bacon: cat called rabbit.
J1511.2 - Turnips called bacon: cat called rabbit.
Commentaar
Turnips as bacon
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20