LIJST203

I. De duivel
1. Zijn U verhalen bekend over mensen, die de duivel gezien hebben of omgang met hem hebben gehad (met hem gedanst hebben, met hem kaart hebben gespeeld), of kent U andere verhalen, waarin de duivel een rol speelt?
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staart enz.).

Bijlage
Hierbij hebt U nog een aanvulling op de vragenlijst over volksgeloof omtrent de duivel, toveren, enz. Deze gegevens heb ik van mijn vader, A. van de Wiel, oud 80 jaar, geboren en wonend te Drunen (N.B).
Het gaat over betoverd zijn. Twee gebroeders Van Bers woonden samen met hun zuster, en wel op de “Scheiding” tussen Drunen en Elshout (de Schièt zegt men in Drunen). Die zuster lag al jaren ziek te bed. Dat was de schuld van een vrouw in de buurt, die haar betoverd had, zei men. Er was een middel tegen dergelijke tovenaressen: “men moest wat “heiligdom” onder de “dorpel leggen” - zo drukt mijn vader zich uit, ik zal hem nog wel eens nader vragen, wat dat was - , dan kan zo'n vrouw niet over de drempel heen. Een zelfde vrouw kon de zieke ook genezen. Dus de tovenares kon de door haar betoverde zieke ook genezen. Of de gebroed [onleesbaar, deels door omgekruld papier] hebben, weet vader niet meer. Want hij voegt erbij:“Men mag niet bij tovenaars en waarzegsters te rade gaan”. Dat stond in de Catechismus, zoals vader die geleerd heeft: 70 jaar geleden. In de R.K. Katechismus van 70 jaren en langer geleden, stond dat nog. Ook dit is een gegeven dat wel van belang kan zijn. Dit geval is wel 60-70 jaar geleden.

TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek    TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek   

TM 3104 - Duivelsdrek als afweer    TM 3104 - Duivelsdrek als afweer   

Zieke is betoverd door een tovenares die haar ook weer kan genezen. Om de tovenares binnenkomen te verhinderen kan ter afweer iets gewijds onder de drempel worden gelegd.

Volkskundevragenlijst 18 (1954) formulier K143p (Archief Meertens Instituut)

G263.4 - Witch causes sickness.    G263.4 - Witch causes sickness.   

G272 - Protection against witches.    G272 - Protection against witches.   

D1380.9 - Magic earth (dirt) protects.    D1380.9 - Magic earth (dirt) protects.   

D1380 - Magic object protects.    D1380 - Magic object protects.   

Van Bers    Van Bers   

Catechismus    Catechismus   

R.K. Katechismus    R.K. Katechismus   

Drunen    Drunen   

Elshout    Elshout   

Scheiding    Scheiding   

Schièt    Schièt   

Drunen    Drunen   

K143p    K143p   

K136a    K136a   

2017-11-08