Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

VODA_023_07

Een sage (mondeling), augustus 1977

Hoofdtekst

Wie de straatweg volgt van Hilvarenbeek naar Tilburg en gekomen is aan het gehucht de Westerijk, ziet aan zijn rechterhand, te midden van bebouwde akkers, in de verte een vrij hoge doornenboom staan. Deze boom wordt ‘de galgenboom’ genoemd. De legende vertelt hiervan het volgende.
In de troebele tijden der 17e eeuw stond hier een galg waaraan de boosdoeners werden opgeknoopt. Zulke galgen stonden onder andere ook te Aalst en te Vessem. Ze waren een overblijfsel uit de riddertijd, toen ze aan de ingang van een riddergoed aanduidden dat de heer de hoge jurisdictie bezat, dat wil zeggen, dat hij de zogenaamde ‘halsrecht’ bezat.
’n Zeker iemand uit Hilvarenbeek werd van een zware misdaad beschuldigd en had de doodstraf verdiend. Maar de man hield stokstijf vol dat-ie onschuldig was. Men zou hem genade schenken als hij met een doornenstokje, dat men hem in de hand gaf, in drie worpen van de toren van Hilvarenbeek de toren van Goirle zou bereiken. De man wierp en toen-ie twee worpen gedaan had en men zag dat-ie zijn doel bereikte, belette men hem de derde worp te doen. Nog een ander proefstuk zou hij leveren om zijn sch…onschuld te bewijzen, maar voor de tweede maal belette men hem toen men zag dat het hem lukken zou. Hij werd dus naar de galgenberg gebracht. Daar zweerde hij nogmaals zijn onschuld. Ten bewijze, zo zei hij, zal deze dorre doornentak, die ik hier in de grond steek aan de voet van de galg, wortel schieten en opgroeien tot een boom.
En zo geschiedde het. Daags nadat het vonnis was voorveld begon de stok bladen en twijgen te schieten en groeide op tot een boom. En thans nog prijkt op de galgenberg de galgenboom jaarlijks met een kroon van witte meidoornbloesems. En elke voorbijganger kan u op…kan u hierop wijzen en de geschiedenis van de galgenboom vertellen.

Onderwerp

SINSAG 1162 - Die Unschuld des Verurteilten ergibt sich nach seinem Tode.    SINSAG 1162 - Die Unschuld des Verurteilten ergibt sich nach seinem Tode.   

Beschrijving

Een man wordt beschuldigd van een zware misdaad, maar zegt onschuldig te zijn. Hij krijgt de kans zijn onschuld te bewijzen door een doornentakje in drie worpen van de toren van Hilvarenbeek naar de toren van Goirle te gooien. Als hem dit lijkt de gaan lukken belet men hem echter de proef af te maken. Zo gaat het ook bij een tweede proef. De man wordt naar de galgenberg gebracht en zegt dat zijn onschuld zal blijken als de dorre doornentak, die hij in de grond steekt, wortel schiet en uitgroeit tot een boom. Daags nadat het vonnis is voltrokken begint de tak bladeren en twijgen te schieten. De ‘galgenboom’ staat er nog steeds.

Bron

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

Commentaar

Dit verhaal is ook terug te vinden in Campinia, Driemaandelijks blad van het streekarchivariaat Noord-Kempenland, 5e jaargang, juli 1975, nr. 18
Het verhaal in Campinia is opgetekend door Meester C. Rijken.

Naam Overig in Tekst

de galgenberg    de galgenberg   

de galgenboom    de galgenboom   

Naam Locatie in Tekst

Hilvarenbeek    Hilvarenbeek   

Tilburg    Tilburg   

Westerijk (Westrik, Westerick)    Westerijk (Westrik, Westerick)   

Goirle    Goirle   

Aalst    Aalst   

Vessem    Vessem   

Plaats van Handelen

Westerijk (Westrik, Westerick)    Westerijk (Westrik, Westerick)