LYST021

Toontje de Huvener, 'n reeds dertig jaar gestorven dorpeling was handelaar in koloniale waren en trok altijd met de hittekar langs de deuren om z'n waren te venten. Eens was hij bij Bertus van Thiel aangeland. Men vertelde dat de vrouw van Bertusse kon heksen. Toen hij dan met z'n handeltje aldaar klaar was, wilde Toontje met z'n kar van het erf wegrijden, maar hoe hij ook z'n hit aanvuurde en hoe hij ook te keer ging 't hielp allemaal geen snars. De hit bleef stokstijf op z'n poten staan en verroerde zich niet. Toontje ging de wielen van zijn kar 'ns terdege bekijken en ontdekte tot zijn grote verbazing, dat het ene wiel 12 en het andere dertien spieken had. Toontje nam zijn zweep en begon ongenadig op die dertiende spaak los te slaan net zo lang tot hij er die spaak had uitgetimmerd en toen kon de hit weer gewoon z'n weg vervolgen. De volgende dag toen Toontje weer bij Bertus van Thiel kwam zag hij, dat de vrouw, die men van heksen verdacht, haar hoofd helemaal met doeken omwonden had, alsof ze ergens mee gewond was geraakt. Toontje zei maar wijselijk nergens iets van. Buiten gekomen zag hij voor het hondsgat, waar ongeveer de hit gisteren gestaan had, twee sneeën oud brood liggen. Toontje nam dat brood mee en thuis gekomen wierp hij dat in de kachel, waar het verbrandde. Sedert dien kwam Toontje bij Bertus van Thiel altijd aan 'n gesloten deur, maar van heksen had hij niets meer ondervonden.
(verteld door een oude boer, circa 70 jaar oud).

SINSAG 0534 - Die dreizehnte Speiche    SINSAG 0534 - Die dreizehnte Speiche   

Bij een vrouw die wordt verdacht heks te zijn kunnen paard en wagen pas verder als uit een wiel een dertiende spaak is geslagen. De volgende dag merkt de voerman dat de vrouw met haar hoofd in verband loopt. Het oude brood dat op de plaats ligt waar de kar werd vastgezet, neemt hij mee om te verbranden, waarna de hekserij is verdwenen.

Volkskundevragenlijst 17 (1953) formulier L100p (Archief Meertens Instituut)

Toontje de Huvener    Toontje de Huvener   

Bertus van Thiel    Bertus van Thiel   

Berghem    Berghem   

2013-03-01 14:46:22