Hoofdtekst
I. De duivel
1. Zijn U verhalen bekend over mensen, die de duivel gezien hebben of omgang met hem hebben gehad (met hem gedanst hebben, met hem kaart hebben gespeeld), of kent U andere verhalen, waarin de duivel een rol speelt?
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staat enz.).
Bijlage
Verhalen omstreeks 1880-1890
Daar ik de eerste vraag van lijst 18 met ja heb geantwoord, zal ik dan aan Uw verzoek voldoen, hiervan een opgaaf te doen. Laat ik echter zeggen, dat ik als nuchter mensch, nooit eenig geloof aan die dingen heb gehad; uitgezonderd dus als [onleesbaar].
1: Iemand die ik goed heb gekend, vertelde het volgende.
Op een Zondagavond bezochten we met z'n drieën een herberg, en gingen daar een biertje drinken. Besloten werd om maar even te kaarten, een tafeltje bij een raam werd uitgezocht. Het spel zou beginnen, toen een hun onbekende vreemdeling binnenkwam. Deze maakte een praatje en tenslotte wou ook hij graag meespelen. Nu dat kon. De onbekende verloor. Plotseling na de beeindiging van een spelletje stond deze op en zonder verder commentaar sloeg hij met z'n bokspoot het raam stuk en verdween over de vensterbank. Dus in eigen persoon met de duivel kaart gespeeld. Wij waren allen zoo wit als krijt, en hebben nooit meer kaart gespeeld.
Misschien dat dit laatste wel de oorzaak is geweest van zijn belevenissen op deze manier voor te dragen, daar hij nogal streng kerkelijke opvattingen had in latere jaren.
1. Zijn U verhalen bekend over mensen, die de duivel gezien hebben of omgang met hem hebben gehad (met hem gedanst hebben, met hem kaart hebben gespeeld), of kent U andere verhalen, waarin de duivel een rol speelt?
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staat enz.).
Bijlage
Verhalen omstreeks 1880-1890
Daar ik de eerste vraag van lijst 18 met ja heb geantwoord, zal ik dan aan Uw verzoek voldoen, hiervan een opgaaf te doen. Laat ik echter zeggen, dat ik als nuchter mensch, nooit eenig geloof aan die dingen heb gehad; uitgezonderd dus als [onleesbaar].
1: Iemand die ik goed heb gekend, vertelde het volgende.
Op een Zondagavond bezochten we met z'n drieën een herberg, en gingen daar een biertje drinken. Besloten werd om maar even te kaarten, een tafeltje bij een raam werd uitgezocht. Het spel zou beginnen, toen een hun onbekende vreemdeling binnenkwam. Deze maakte een praatje en tenslotte wou ook hij graag meespelen. Nu dat kon. De onbekende verloor. Plotseling na de beeindiging van een spelletje stond deze op en zonder verder commentaar sloeg hij met z'n bokspoot het raam stuk en verdween over de vensterbank. Dus in eigen persoon met de duivel kaart gespeeld. Wij waren allen zoo wit als krijt, en hebben nooit meer kaart gespeeld.
Misschien dat dit laatste wel de oorzaak is geweest van zijn belevenissen op deze manier voor te dragen, daar hij nogal streng kerkelijke opvattingen had in latere jaren.
Onderwerp
SINSAG 0904 - Der vierte Mann. Teufel als Kartenspieler erkannt am Bocksfuss (Pferdefuss).   
Beschrijving
Drie mannen die op zondagavond kaarten laten een vreemdeling meedoen, die zodra hij verliest met zijn bokkepoot het raam stuk slaat en verdwijnt. De mannen kaarten nooit meer.
Bron
Volkskundevragenlijst 18 (1954) formulier F013c (Archief Meertens Instituut)
Motief
G303.4.5.4 - The devil has goat feet.   
G303.6.1.5 - Devil appears when cards are played.   
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:22
