Hoofdtekst
AK: "Ja. Ja. Mijn moeder die vertelde mij altijd... Die zei van: Ja, er is iets - of dat iemand het ziet, of dat niemand het ziet - er is gewoon iets dat jou altijd ziet. Dus je moet er altijd mee rekening mee houden... dus het bang-gevoel dat je nooit alleen bent."
TM: "Je wordt altijd in de gaten gehouden..."
AK: "Ja."
TM: "Maar wat is dat 'iets' dan?"
AK: "Ja, dat... ja, soms noemde m'n moeder het God, soms de boze geest... Altijd is er wat. En dat gevoel heb ik meegekregen. [...] Of bijvoorbeeld dat iemand, als ik m'n moeder niet zou luisteren, dat er iets is, dat me kwaad kan doen. Bijvoorbeeld: ik heb niet geluisterd en dan ga ik vallen ofzo. Dan had m'n moeder gelijk commentaar van: ja, je hebt me niet geluisterd. Iets wat niet bestaat. Daar denk je dus achteraf pas over. Het bestaat dus niemand of niets. Maar dat gevoel heb je dan meegekregen. Dat heb ik op dit moment ook met mijn zoons. Dan ga ik ook zeggen: ja, als je niet luistert, dan... je weet wel. Eigenlijk weet ik ook niet wat het is, maar dat gaat gewoon mee. Het bestaat niet. Maar toch... Mijn zoons zijn ook bang van bijvoorbeeld wat niet bestaat. Dan zeg ik van: ja, nou èh, als je niet wil luisteren, dan èh... bijvoorbeeld die en die komt ofzo. Terwijl het helemaal niet bestaat."
TM: "En wie is die 'die en die' dan?"
AK: "Ja, dat weet ik ook niet. Dat heeft een naam in het Turks..."
TM: "Öcük?"
AK: "Öcü... Ja. Hahaha. Maar het bestaat gewoon niet."
TM: "Nee. Dat is een soort boeman?"
AK: "Ja."
TM: "Ja. Ja, die heb ik al vaker gehoord, hahaha."
AK: "Maar heel veel Turkse kinderen weten het wel. Die hebben het dus meegekregen. En dan ga je dus automatisch meedoen met je kinderen. Op dezelfde manier. Ga je ook verhalen over Öcü ga je vertellen. Ga je ook zeggen van: ditditdit enzo enzo, en Öcü heeft het zo gedaan. Toch is eigenlijk Öcü een goed iemand die kiest voor de goede kant. Maar ja, toch zijn kinderen bang van Öcü - ik weet niet, dat is gewoon zo. Maar ja, het gaat wel over hè! Het blijft niet hangen. Dat heb ik ook bij mezelf... Mijn moeder heeft ook wel zulke verhalen verteld; op een gegeven moment is het over, gewoon vanzelf. Dan weet je het, dan ben je niet meer bang. Dat heb ik nu met mijn oudste zoon en mijn jongste zoon. Mijn jongste zoon, die is heel erg bang, maar mijn oudste niet meer. Die weet: hij bestaat toch niet. En hij: laat dan een keertje zien enzo. Het gaat gewoon vanzelf een keertje over. Dus ik denk niet dat het heel kwaad is om kinderen bang te maken met zo'n Öcü ofzo."
TM: "Het is net zoiets als Sinterklaas of Zwarte Piet..."
AK: "Ja. Soms wordt er gezegd: psychisch is het niet goed als je een kind bang maakt in een heel vroege leeftijd. Maar ja, ik heb het bij mijzelf niet slecht ervaren en bij m'n zoons tot nu toe ook niet. Omdat ik dus weet van de oudste - hij is nog vier - dat hij dus kan nadenken dat 'ie niet bestaat. Dat 'ie zo ver kan denken van: ja, laat dan zien, waar is 'ie dan?"
TM: "Ja, hoe spel je die naam ook alweer?"
AK: "Öcü... O met puntjes, c, u met puntjes."
TM: "Dus: Öcü. Geen Öcük. Geen k"
AK: "Nou, Öcük is kleintje d'r van. Dat maakt op zich niet zoveel uit. Met... dus: vis-visje heb je toch in het Nederlands, en Öcü en Öcük is ongeveer hetzelfde, maar dan in het klein. Vliegen enzo worden ook wel eens öcük genoemd. Maar Öcük bestaat ook niet. Sommige... Ja, ik weet niet of het aan de cultuur ligt of aan het wijk waar ze vandaan komen in Turkije. Sommigen noemen öcük gewoon kleine beestjes, vliegjes enzo. En in het algemeen dan... een spin is bijvoorbeeld ook een öcük. En Öcü is iets groots, waar je bang moet worden."
TM: "En het vliegt ook, misschien?"
AK: "Hè?"
TM: "En het vliegt ook?"
AK: "Ja, misschien. Hij doet alles. Hahaha. Van alles kan 'ie."
(Verteld te Utrecht in het Volksbuurtmuseum op 25 augustus 1999)
TM: "Je wordt altijd in de gaten gehouden..."
AK: "Ja."
TM: "Maar wat is dat 'iets' dan?"
AK: "Ja, dat... ja, soms noemde m'n moeder het God, soms de boze geest... Altijd is er wat. En dat gevoel heb ik meegekregen. [...] Of bijvoorbeeld dat iemand, als ik m'n moeder niet zou luisteren, dat er iets is, dat me kwaad kan doen. Bijvoorbeeld: ik heb niet geluisterd en dan ga ik vallen ofzo. Dan had m'n moeder gelijk commentaar van: ja, je hebt me niet geluisterd. Iets wat niet bestaat. Daar denk je dus achteraf pas over. Het bestaat dus niemand of niets. Maar dat gevoel heb je dan meegekregen. Dat heb ik op dit moment ook met mijn zoons. Dan ga ik ook zeggen: ja, als je niet luistert, dan... je weet wel. Eigenlijk weet ik ook niet wat het is, maar dat gaat gewoon mee. Het bestaat niet. Maar toch... Mijn zoons zijn ook bang van bijvoorbeeld wat niet bestaat. Dan zeg ik van: ja, nou èh, als je niet wil luisteren, dan èh... bijvoorbeeld die en die komt ofzo. Terwijl het helemaal niet bestaat."
TM: "En wie is die 'die en die' dan?"
AK: "Ja, dat weet ik ook niet. Dat heeft een naam in het Turks..."
TM: "Öcük?"
AK: "Öcü... Ja. Hahaha. Maar het bestaat gewoon niet."
TM: "Nee. Dat is een soort boeman?"
AK: "Ja."
TM: "Ja. Ja, die heb ik al vaker gehoord, hahaha."
AK: "Maar heel veel Turkse kinderen weten het wel. Die hebben het dus meegekregen. En dan ga je dus automatisch meedoen met je kinderen. Op dezelfde manier. Ga je ook verhalen over Öcü ga je vertellen. Ga je ook zeggen van: ditditdit enzo enzo, en Öcü heeft het zo gedaan. Toch is eigenlijk Öcü een goed iemand die kiest voor de goede kant. Maar ja, toch zijn kinderen bang van Öcü - ik weet niet, dat is gewoon zo. Maar ja, het gaat wel over hè! Het blijft niet hangen. Dat heb ik ook bij mezelf... Mijn moeder heeft ook wel zulke verhalen verteld; op een gegeven moment is het over, gewoon vanzelf. Dan weet je het, dan ben je niet meer bang. Dat heb ik nu met mijn oudste zoon en mijn jongste zoon. Mijn jongste zoon, die is heel erg bang, maar mijn oudste niet meer. Die weet: hij bestaat toch niet. En hij: laat dan een keertje zien enzo. Het gaat gewoon vanzelf een keertje over. Dus ik denk niet dat het heel kwaad is om kinderen bang te maken met zo'n Öcü ofzo."
TM: "Het is net zoiets als Sinterklaas of Zwarte Piet..."
AK: "Ja. Soms wordt er gezegd: psychisch is het niet goed als je een kind bang maakt in een heel vroege leeftijd. Maar ja, ik heb het bij mijzelf niet slecht ervaren en bij m'n zoons tot nu toe ook niet. Omdat ik dus weet van de oudste - hij is nog vier - dat hij dus kan nadenken dat 'ie niet bestaat. Dat 'ie zo ver kan denken van: ja, laat dan zien, waar is 'ie dan?"
TM: "Ja, hoe spel je die naam ook alweer?"
AK: "Öcü... O met puntjes, c, u met puntjes."
TM: "Dus: Öcü. Geen Öcük. Geen k"
AK: "Nou, Öcük is kleintje d'r van. Dat maakt op zich niet zoveel uit. Met... dus: vis-visje heb je toch in het Nederlands, en Öcü en Öcük is ongeveer hetzelfde, maar dan in het klein. Vliegen enzo worden ook wel eens öcük genoemd. Maar Öcük bestaat ook niet. Sommige... Ja, ik weet niet of het aan de cultuur ligt of aan het wijk waar ze vandaan komen in Turkije. Sommigen noemen öcük gewoon kleine beestjes, vliegjes enzo. En in het algemeen dan... een spin is bijvoorbeeld ook een öcük. En Öcü is iets groots, waar je bang moet worden."
TM: "En het vliegt ook, misschien?"
AK: "Hè?"
TM: "En het vliegt ook?"
AK: "Ja, misschien. Hij doet alles. Hahaha. Van alles kan 'ie."
(Verteld te Utrecht in het Volksbuurtmuseum op 25 augustus 1999)
Onderwerp
TM 3402 - De kinderschrik 
TM 3402 - De kinderschrik 
Beschrijving
Aan Turkse kinderen wordt verteld dat ze altijd door iets in de gaten worden gehouden. Ze worden bang gemaakt voor de boeman Öcü. Als ze ongehoorzaam zijn, dan komt Öcü.
Bron
afschrift bandopname 25 augustus 1999 (archief MI)
Commentaar
25 augustus 1999
De kinderschrik
Naam Overig in Tekst
Öcük
Öcük
God
God
Turks
Turks
Sinterklaas
Sinterklaas
Zwarte Piet
Zwarte Piet
Naam Locatie in Tekst
Öcü
Öcü
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:21