Hoofdtekst
[Op de vraag waar de blauwe oogjes als afweer tegen het Boze Oog worden opgehangen, antwoordt Aysel:]
AK: "Overal. Boven de deur, of... Je hebt van die hele kleintjes, dat kan je bij kleding dragen. Dat wordt heel vaak bij kinderen ge... Dat doen ze ook heel veel bij kinderen. Maar je hebt ook hele grote die je in je huis ophangt."
PH: "Surinamers hebben het ook hè?"
AK: "Hetzelfde?"
PH: "Dan is het een zwarte kraal, van een soort... git eigenlijk, zwarte siersteen. En die doen ze dan... het kind is dan nog maar net uit de baarmoeder, of het krijgt een gouden ketting met een steen eraan. Tegen de Evil Eye doen ze dat."
AK: "Wij hebben het ook in het goud. Als die geboren wordt, krijgt hij d'r ook gelijk één. Eigenl... Ik geloof d'r niet in! Maar mijn zoons die hebben het ook gedragen. Hahaha."
TM: "Ja?"
AK: "Ja. Ik heb het niet gekocht en opgehangen ofzo. Maar jij komt thuis en dan zeg je van: hij heeft er nog geen een. Dan ga je ophangen. En als ik... Dat vond ik raar van die mensen... Bijvoorbeeld mijn moeder had dat dan gedaan, mijn stiefmoeder. Kon ik... wou ik het niet weghalen. Ik dacht van: ja, dan vindt zij het niet leuk, dus dan deed ik het niet. Dus... zij hebben het ook gehad, ook al geloof ik d'r niet in. Maar in het geloof zit wel de Boze Oog tegenover bijvoorbeeld... als iemand iemand heel leuk vindt, of èh... dan kan diegene 't wel... dan bedoelt die het gewoon niet kwaad, maar dan gebeurt er toch wel iets met degene die hij wil betoveren [?]."
PH vertelt over andere gebruiken tegen het boze oog. In Eritrea krijgen mooie kinderen inkepingen boven de wenkbrauwen om het wat lelijker te maken, wat het kind beschermt.
AK: "Er zijn heel veel verschillende verhalen, hoor. Ik heb het zelf ook. Ik heb geen blauwe ogen ofzo, maar als ik... als ik denk, wat ziet dat kind d'r mooi uit, dan gebeurt er ook met het kind iets. Dan durf ik ook niet te zeggen. Dat vind ik... ik weet niet..."
TM: "Je roept een soort onheil af."
AK: "Ja. Heel vaak heb ik het gehad. Bijvoorbeeld als een kind pasgeboren is, durf ik ook niet te kijken, want dan denk ik van èh... dat komt niet goed. Ik weet het niet. Ik geloof wel dat mensen het kunnen veroorzaken. Zoiets."
(Verteld te Utrecht in het Volksbuurtmuseum op 25 augustus 1999)
AK: "Overal. Boven de deur, of... Je hebt van die hele kleintjes, dat kan je bij kleding dragen. Dat wordt heel vaak bij kinderen ge... Dat doen ze ook heel veel bij kinderen. Maar je hebt ook hele grote die je in je huis ophangt."
PH: "Surinamers hebben het ook hè?"
AK: "Hetzelfde?"
PH: "Dan is het een zwarte kraal, van een soort... git eigenlijk, zwarte siersteen. En die doen ze dan... het kind is dan nog maar net uit de baarmoeder, of het krijgt een gouden ketting met een steen eraan. Tegen de Evil Eye doen ze dat."
AK: "Wij hebben het ook in het goud. Als die geboren wordt, krijgt hij d'r ook gelijk één. Eigenl... Ik geloof d'r niet in! Maar mijn zoons die hebben het ook gedragen. Hahaha."
TM: "Ja?"
AK: "Ja. Ik heb het niet gekocht en opgehangen ofzo. Maar jij komt thuis en dan zeg je van: hij heeft er nog geen een. Dan ga je ophangen. En als ik... Dat vond ik raar van die mensen... Bijvoorbeeld mijn moeder had dat dan gedaan, mijn stiefmoeder. Kon ik... wou ik het niet weghalen. Ik dacht van: ja, dan vindt zij het niet leuk, dus dan deed ik het niet. Dus... zij hebben het ook gehad, ook al geloof ik d'r niet in. Maar in het geloof zit wel de Boze Oog tegenover bijvoorbeeld... als iemand iemand heel leuk vindt, of èh... dan kan diegene 't wel... dan bedoelt die het gewoon niet kwaad, maar dan gebeurt er toch wel iets met degene die hij wil betoveren [?]."
PH vertelt over andere gebruiken tegen het boze oog. In Eritrea krijgen mooie kinderen inkepingen boven de wenkbrauwen om het wat lelijker te maken, wat het kind beschermt.
AK: "Er zijn heel veel verschillende verhalen, hoor. Ik heb het zelf ook. Ik heb geen blauwe ogen ofzo, maar als ik... als ik denk, wat ziet dat kind d'r mooi uit, dan gebeurt er ook met het kind iets. Dan durf ik ook niet te zeggen. Dat vind ik... ik weet niet..."
TM: "Je roept een soort onheil af."
AK: "Ja. Heel vaak heb ik het gehad. Bijvoorbeeld als een kind pasgeboren is, durf ik ook niet te kijken, want dan denk ik van èh... dat komt niet goed. Ik weet het niet. Ik geloof wel dat mensen het kunnen veroorzaken. Zoiets."
(Verteld te Utrecht in het Volksbuurtmuseum op 25 augustus 1999)
Onderwerp
TM 3117 - De kwade hand (het boze oog) 
TM 3117 - De kwade hand (het boze oog) 
Beschrijving
Sommige mensen hebben het Boze Oog. Als afweer kun je daartegen blauwe kraaltjes ophangen met blauwe ogen. De vertelster gelooft er niet echt in, maar haar stiefmoeder heeft ze toch opgehangen zodra de kinderen waren geboren. Vertelster durft ook niet goed te kijken naar pasgeboren kinderen; ze is bang dat ze kwaad zou kunnen overbrengen.
Bron
afschrift bandopname 25 augustus 1999 (archief MI)
Commentaar
25 augustus 1999
De kwade hand (het boze oog)
Naam Overig in Tekst
Boze Oog
Boze Oog
Surinamers
Surinamers
Evil Eye
Evil Eye
Naam Locatie in Tekst
Eritrea
Eritrea
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:21