Hoofdtekst
JB: Jaap Brand
GE: Graad Engels
JB: Ja.
GE: Wanneer was het een heks?
JB: Ja. Wegen.
?: Wableef?
GE: Wegen. Men ging een heks volgen in haar voetsporen. Als je dus een.. een v.. verdachte vrouw loopt daarginds ergens op een weg,..
JB: Ja.
GE: ..wandelt die naar het dorp toe of van het dorp naar huis toe, en dan gingen ze stiekem in haar voetspoor lopen, bijvoorbeeld door de sneeuw of door het slijk, en dan ging men met de linkervoet in het rechtervoetspoor en met de rechtervoet in het linkervoetspoor van die vrouw lopen. En wanneer die dan omkeek, dus zich gestoord voelde, dan was het zeker een heks. Dan had je dus een overtuigend bewijs dat het een heks was. Dat was dus het kruisen van de voetsporen.
JB: Ja,ja.
GE: Ze konnen bijvoorbeeld ook kon een heks niet..
?: Ooo.
GE: ..een woning verlaten over een kruisbeeld.
?: Zeker.
GE: Hè. Daar kon ze niet door,..
?: Nee.
GE: ..door die deur. Hé. Daar waren zelfs gevallen in huizen dat men een kruisbeeld onder een dorpel verborg uit voorzorg dat er geen heks in kwam. Zo kan ik me nog voorstellen, dat is wel gek eigenlijk, hè,..
JB: Ja.
GE: ..eh.. dat wij een oud huis gingen bewonen in 1918. Dat kocht m’n vader, een oud boerderijtje. Een heel oud ding van 300 jaar, eigenlijk een typisch schilderachtig geval. Ik wou dat ik daar nog een afbeelding van had. Die is afgebroken, we hebben dus in ’27 een nieuwe gekregen. Maar op die langste deur, de voordeur van deze woning, daar stond een wit kruis geschilderd met witkwast, met de witkwast, zoals men dus.. men.. men penseelde alles met de witkwast binnen, hè.
JB: Ja.
GE: De plafonds, de muren, ja, behang was d’r niet. Meestal waren de plafonds van die grote voorhuizen waren dus van houten balken, zwart en geteerd, maar de wanden waren in ieder geval gewit. Maar met diezelfde witkwast daar deed men na afloop van het witten, in de.. bij de schoonmaak, zette men buiten immer en ieder jaar telkens dat kruis. Dat was een kruis dat even lange armen as..eh.. wat zei je.. een Grieks kruis, zou je dat kunnen noemen, hè.
JB: Ja, ja.
GE: Dus eh.. dat werd er altijd opgeverfd, ieder jaar. Dat was eigenlijk als bescherming tegen kwade invloeden.
GE: Graad Engels
JB: Ja.
GE: Wanneer was het een heks?
JB: Ja. Wegen.
?: Wableef?
GE: Wegen. Men ging een heks volgen in haar voetsporen. Als je dus een.. een v.. verdachte vrouw loopt daarginds ergens op een weg,..
JB: Ja.
GE: ..wandelt die naar het dorp toe of van het dorp naar huis toe, en dan gingen ze stiekem in haar voetspoor lopen, bijvoorbeeld door de sneeuw of door het slijk, en dan ging men met de linkervoet in het rechtervoetspoor en met de rechtervoet in het linkervoetspoor van die vrouw lopen. En wanneer die dan omkeek, dus zich gestoord voelde, dan was het zeker een heks. Dan had je dus een overtuigend bewijs dat het een heks was. Dat was dus het kruisen van de voetsporen.
JB: Ja,ja.
GE: Ze konnen bijvoorbeeld ook kon een heks niet..
?: Ooo.
GE: ..een woning verlaten over een kruisbeeld.
?: Zeker.
GE: Hè. Daar kon ze niet door,..
?: Nee.
GE: ..door die deur. Hé. Daar waren zelfs gevallen in huizen dat men een kruisbeeld onder een dorpel verborg uit voorzorg dat er geen heks in kwam. Zo kan ik me nog voorstellen, dat is wel gek eigenlijk, hè,..
JB: Ja.
GE: ..eh.. dat wij een oud huis gingen bewonen in 1918. Dat kocht m’n vader, een oud boerderijtje. Een heel oud ding van 300 jaar, eigenlijk een typisch schilderachtig geval. Ik wou dat ik daar nog een afbeelding van had. Die is afgebroken, we hebben dus in ’27 een nieuwe gekregen. Maar op die langste deur, de voordeur van deze woning, daar stond een wit kruis geschilderd met witkwast, met de witkwast, zoals men dus.. men.. men penseelde alles met de witkwast binnen, hè.
JB: Ja.
GE: De plafonds, de muren, ja, behang was d’r niet. Meestal waren de plafonds van die grote voorhuizen waren dus van houten balken, zwart en geteerd, maar de wanden waren in ieder geval gewit. Maar met diezelfde witkwast daar deed men na afloop van het witten, in de.. bij de schoonmaak, zette men buiten immer en ieder jaar telkens dat kruis. Dat was een kruis dat even lange armen as..eh.. wat zei je.. een Grieks kruis, zou je dat kunnen noemen, hè.
JB: Ja, ja.
GE: Dus eh.. dat werd er altijd opgeverfd, ieder jaar. Dat was eigenlijk als bescherming tegen kwade invloeden.
Onderwerp
SINSAG 0641 - Hexe erkannt. Sie sieht sich um, wenn ihr Fusstritt gekreuzt wird (rächt sich).
SINSAG 0641 - Hexe erkannt. Sie sieht sich um, wenn ihr Fusstritt gekreuzt wird (rächt sich). 
Beschrijving
Als je kruiselings in de voetsporen van een vrouw liep (dus met je linkervoet op de afdruk van haar rechtervoet en met je rechtervoet op de afdruk van haar linkervoet) en de vrouw keek om, dan was ze een heks.
Heksen konden een woning niet verlaten door een kruisbeeld. Soms werd er een kruisbeeld onder de dorpel verstopt zodat er geen heks binnen kon komen.
Verteller woonde met zijn ouders in een heel oud boerderijtje. Op de voordeur stond een ‘Grieks kruis’ ter bescherming tegen het kwaad. Dit kruis werd elk jaar opnieuw met de witkwast op de deur geverfd.
Heksen konden een woning niet verlaten door een kruisbeeld. Soms werd er een kruisbeeld onder de dorpel verstopt zodat er geen heks binnen kon komen.
Verteller woonde met zijn ouders in een heel oud boerderijtje. Op de voordeur stond een ‘Grieks kruis’ ter bescherming tegen het kwaad. Dit kruis werd elk jaar opnieuw met de witkwast op de deur geverfd.
Bron
Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)
Motief
G256.3* - Crossed object, even though hidden, keeps witch from entering or leaving. (Cf'. G273. 1.).
G256.3* - Crossed object, even though hidden, keeps witch from entering or leaving. (Cf'. G273. 1.).