Hoofdtekst
EEN SPOOK DER VERBEELDING.
't Ja, zegt Herrebout, "'t is toch wel vreemd, meneer, dat de mensen vroeger zoveel vreemde dingen hebben beleefd, waar je tegenwoordig niet meer over hoort spreken."
"Ach ja," zeg ik hem, "een gedeeltelijke verklaring is daar wel voor te vinden. Om in onze eigen streek te blijven: van de honderd mensen op het platteland konden er vóór 1900 zeker meer dan de helft niet lezen of schrijven. Niet omdat ze er te dom voor waren om het te leren, maar ze kregen er eenvoudig de kans niet voor. De inkomsten waren schraal en al vroeg moesten de kinderen meehelpen wat bij te verdienen. Dan was er in de avond, behalve wat slechte dorpsverlichting, op de gehuchten geen sprake van enige buitenverlichting. Mensen met bijgelovige aard zijn er altijd geweest en dan was er maar ééntje nodig, die, wat bang, al gauw dingen zag, die er nooit zijn geweest."
Nou U dat zegt, meneer, schiet me iets dergelijks te binnen. De historie is niet van zoveel belang, maar wel een bevestiging van wat U hier aanvoerde. Grootvader heeft het ons als kinderen verteld en we hebben er hartelijk om gelachten.
Grootvader werkte met nog iemand uit zijn buurt, een zekere Dingenus van Buiten, aan de zeedijk voorbij 't Poontje. U weet, bijna een uur gaans van 't dorp Zaamslag. 't Was 'smorgens vroeg het bed uit en 's avonds laat weer thuis. Ze waren gewoon samen naar hun werk te gaan en liepen dan altijd binnendoor langs de vele "kerkepadjes" die de polders toen nog doorsneden. Op een najaarsmorgen, nog voor dag en dauw, 't had een beetje op de bomen gerijpt, loopt vader ditmaal alleen, want Dingenus heeft hij niet gezien, langs het z.g. "Reepje", een kerkpad kort bij het dorp, langs de "stee" van Teun Dekker en zo verder naar "den Hoek van den Dijk", waardoor je dan een heel stuk hoofdweg Zaamslag-Reuzenhoek afsneed.
"Waar zou Dingenis toch blijven," denkt grootvader en wacht een poosje bij het gehucht "den Hoek van den Dijk".
Dan hoort hij in de verte op het kerkepadje een geroep en angstgeschreeuw en ziet grootvader in 't schemerige morgenlicht Dingenus, op z'n kousen, z'n klompen in de hand, komen aanhollen! Buiten adem en met verwilderde ogen zegt Dingenus: "Wat me nou is overkomen, buurman, d 'as verschrikkelijk. Voorbij 't Reepje, waar de plank over de watergang ligt wordt opeens met een harde ruk mijn "wante" (handmof met duim) van mijn hand getrokken en hoor ik een zwaar geruis achter me! Ik dorst niet om te kijken en aan één stuk door heb ik hard gelopen tot hier toe!"
"Maar Dingenus," zegt grootvader, "waarom heb je niet eens even achterom gekeken, zo 'n grote vent als jij (want 't was een lange kerel die Dingenus) gaat toch zomaar niet op de loop!"
"Buurman," zegt Dingenus, "jij hebt gemakkelijk praten, maar 't was iets heel vreemds, geloof het gerust! 'k Weet niet of 'k er vanavond wel langs ga."
"Kom kom,"zegt grootvader, "dan ben we met z 'n tweeën en dan zullen we dat varkentje wel eens wassen!"
Als ze 's avonds terugkeren langs het Reepje is de donker nog niet helemaal gevallen. Dingenus maakt zich hoe langer hoe meer ongerust. Maar bij 't Reepje gekomen ziet grootvader al van verre, dat de "wante" van Dingenus in een doornbosje hangt! Lachend zegt grootvader: "zie je nou wel Dingenus dat je eigenlijk maar een grote lafbek bent, je wante is gewoon in de dorens blijven hangen en dat geruis is de rijp geweest die van de takjes viel!"
"Jij hebt licht praten, buurman," zegt Dingenus, "maar ik voelde de wante van mijn hand trekken en jij weet net zo goed als ik, dat 't op 't Reepje al meer niet pluis geweest is!"
"Als je d 'er zo over denkt," zegt grootvader, "laten we d 'er dan maar niet meer over praten, maar 'k geef je de goeie raad, hou je mond d 'er over als je op 't dorp niet uitgelachen wil worden!"
Maar Dingeman kon z 'n eigen kwaad niet zwijgen en 't hele dorp heeft er lekker en lang om gelachen!
't Ja, zegt Herrebout, "'t is toch wel vreemd, meneer, dat de mensen vroeger zoveel vreemde dingen hebben beleefd, waar je tegenwoordig niet meer over hoort spreken."
"Ach ja," zeg ik hem, "een gedeeltelijke verklaring is daar wel voor te vinden. Om in onze eigen streek te blijven: van de honderd mensen op het platteland konden er vóór 1900 zeker meer dan de helft niet lezen of schrijven. Niet omdat ze er te dom voor waren om het te leren, maar ze kregen er eenvoudig de kans niet voor. De inkomsten waren schraal en al vroeg moesten de kinderen meehelpen wat bij te verdienen. Dan was er in de avond, behalve wat slechte dorpsverlichting, op de gehuchten geen sprake van enige buitenverlichting. Mensen met bijgelovige aard zijn er altijd geweest en dan was er maar ééntje nodig, die, wat bang, al gauw dingen zag, die er nooit zijn geweest."
Nou U dat zegt, meneer, schiet me iets dergelijks te binnen. De historie is niet van zoveel belang, maar wel een bevestiging van wat U hier aanvoerde. Grootvader heeft het ons als kinderen verteld en we hebben er hartelijk om gelachten.
Grootvader werkte met nog iemand uit zijn buurt, een zekere Dingenus van Buiten, aan de zeedijk voorbij 't Poontje. U weet, bijna een uur gaans van 't dorp Zaamslag. 't Was 'smorgens vroeg het bed uit en 's avonds laat weer thuis. Ze waren gewoon samen naar hun werk te gaan en liepen dan altijd binnendoor langs de vele "kerkepadjes" die de polders toen nog doorsneden. Op een najaarsmorgen, nog voor dag en dauw, 't had een beetje op de bomen gerijpt, loopt vader ditmaal alleen, want Dingenus heeft hij niet gezien, langs het z.g. "Reepje", een kerkpad kort bij het dorp, langs de "stee" van Teun Dekker en zo verder naar "den Hoek van den Dijk", waardoor je dan een heel stuk hoofdweg Zaamslag-Reuzenhoek afsneed.
"Waar zou Dingenis toch blijven," denkt grootvader en wacht een poosje bij het gehucht "den Hoek van den Dijk".
Dan hoort hij in de verte op het kerkepadje een geroep en angstgeschreeuw en ziet grootvader in 't schemerige morgenlicht Dingenus, op z'n kousen, z'n klompen in de hand, komen aanhollen! Buiten adem en met verwilderde ogen zegt Dingenus: "Wat me nou is overkomen, buurman, d 'as verschrikkelijk. Voorbij 't Reepje, waar de plank over de watergang ligt wordt opeens met een harde ruk mijn "wante" (handmof met duim) van mijn hand getrokken en hoor ik een zwaar geruis achter me! Ik dorst niet om te kijken en aan één stuk door heb ik hard gelopen tot hier toe!"
"Maar Dingenus," zegt grootvader, "waarom heb je niet eens even achterom gekeken, zo 'n grote vent als jij (want 't was een lange kerel die Dingenus) gaat toch zomaar niet op de loop!"
"Buurman," zegt Dingenus, "jij hebt gemakkelijk praten, maar 't was iets heel vreemds, geloof het gerust! 'k Weet niet of 'k er vanavond wel langs ga."
"Kom kom,"zegt grootvader, "dan ben we met z 'n tweeën en dan zullen we dat varkentje wel eens wassen!"
Als ze 's avonds terugkeren langs het Reepje is de donker nog niet helemaal gevallen. Dingenus maakt zich hoe langer hoe meer ongerust. Maar bij 't Reepje gekomen ziet grootvader al van verre, dat de "wante" van Dingenus in een doornbosje hangt! Lachend zegt grootvader: "zie je nou wel Dingenus dat je eigenlijk maar een grote lafbek bent, je wante is gewoon in de dorens blijven hangen en dat geruis is de rijp geweest die van de takjes viel!"
"Jij hebt licht praten, buurman," zegt Dingenus, "maar ik voelde de wante van mijn hand trekken en jij weet net zo goed als ik, dat 't op 't Reepje al meer niet pluis geweest is!"
"Als je d 'er zo over denkt," zegt grootvader, "laten we d 'er dan maar niet meer over praten, maar 'k geef je de goeie raad, hou je mond d 'er over als je op 't dorp niet uitgelachen wil worden!"
Maar Dingeman kon z 'n eigen kwaad niet zwijgen en 't hele dorp heeft er lekker en lang om gelachen!
Onderwerp
SINSAG 0478 - Andere Erlebnisse; unbeschreibbare Spukerscheinungen. 
SINSAG 0478 - Andere Erlebnisse; unbeschreibbare Spukerscheinungen. 
Beschrijving
Spokerij blijkt doornbosje te zijn waar want is in blijven hangen.
Bron
Collectie De Vries, verslag 25, verhaal 2 (Archief Meertens Instituut)
Naam Overig in Tekst
Dingenus van Buiten
Dingenus van Buiten
Reepje
Reepje
Hoek van den Dijk
Hoek van den Dijk
Naam Locatie in Tekst
Zaamslag
Zaamslag
Reuzenhoek
Reuzenhoek
Poontje
Poontje
Plaats van Handelen
Poonhaven
Poonhaven
Poontje
Poontje