Hoofdtekst
SPOOKGESCHIEDENISSEN RONDOM IJZENDIJKE.
Mien eigen vader, die is à lank dood en ei dan ons kinders en an iedereen die 't ooren wou dikkels verteld oe of Ko de Bruggelienk e-ké betoverd is ghooren. De Bruggelienk was z 'n scheldname omdat ie vanuut Brugge in België ier naa Izendieke op de Verkesmart was kommen weunen. Zin eigentlikke name was Ko Dingemanse. Ie was getrouwd mee Jaone Verdulve, ook een Belse. Ko was maar een èrme sloeber die z 'n kost mos verdienen mee allerande negocie, waa die mee gong leuren. D 'eene keer mee peren, appels en appelsinen; d 'andre keer mee ellegoed of galanteriën en dan wee mee zepe, schoenveters garen en lint.
Ko aad e-ké z 'n ronde gedaan in de cotrië van de Rojenoek en dabie aa Michiel vandeVelde em verteld dà Bram van Nokke, die een grote wienkel in Biervliet aa van ellegoed, galanteriën eerdewerk enzoomeer vô z 'n schuld feliet (failliet) was geslogen. De volksmond zei van zo iemand datie wier uutgeschud. Al z 'n wienkelwaren wieren voor een spotpriesje van d 'and gedaan. Ko aa daa nog nie van ghoord, maa ie was tevee koopman om dà nie in z 'n oren te knopen.
Toen Ko saves tuus kwamgong tie eest de verdienste van den dag opmaken wan daa was tie altied nieuwsgierig naa; ie nam et blikken sigarekisje van de kasse wan daarin wier altied z 'n bedriefskapitaal bewaard. Toen ie damee klaa was zeit-ie tegen Jaone wad à Michiel vandeVelde over Bram vanNokke in Biervliet gezeid aa en Ko zeitter bovenop: Jaone, t 'is noe zo 'n schone windstillen avend mee volle maane, dak der over dienk om nog dadelik naa Biervliet te fietsen wan je moet 't iezer altied smejen as 't eet is! A kik wachten tot mèrgen zien meschien al de beste koopjes d 'er uut en Jaone gaf 't em der glad geliek in. Ie zei noe gaan ik eest m 'n beuterammen opeten en dan maok ik mien klaa. Ie zou ook nog een pusse (veldflesje of klaasje) kouwe thee meenemen vô 't geval ie onderweg dust most kriegen.
Ie nam z 'n fiets uut 't stalletje en bon d 'er z 'n bagge op (bagge is een rieten mand waar Ko altijd zijn koopwaar in vervoerde).
En zo fietst Ko bliemoedig en welgezind naa Biervliet toe.
Ie lachten toch zo leutig in z 'n eigen omdat ie zo slim was om der geen gos over te laten groeien, man dadelik maar op weg gegaan was. Toen Ko an de Nolle kwam waar vier wegen t 'oope (tesamen) ree die inees zonder dattie d 'er erge in aa over een zwarte katte die opees de weg overstak. Die katte gaf zo 'n klaagliken allesdeurdringende schreeuw dat de schrik em in de beenen sloeg.
Ie sliengerden mee z 'n fiets van d 'eene kant van de wegt naa d 'andere kant en viel biena omverre, maa kon toch nog op z 'n fiets bluven zitten. Maa wà wè vreemd was, dattet op 'tzelfde moment zomaa inees eel ard begon te waaien en 't anders windstille was en noe most is vaneigens eel ard tegen de wind in trappen. Toen Ko ienkele onderde meters gefietst aa wier tie moeg en sprong tie van z 'n fiets om een bitje te rusten. Maa wattie noe zag gong z 'n verstand te boven wan noe zag tie dattie 't achterwiel van z 'n fiets verloren aa.
Ko begost van angst en schrik te beven en docht: noe gelove kik waarachtig dak betoverd zien. Ko begost zo ard om ulp te roepen maar op die eenzame verlaten wegt midden in de flakke polder aa geen mens z 'n ulpgeroep ghoort. Ko begost over alles e-ké te dienken watter tot noe toe gebeurd was: eest een zwarte katte overreën, dan inees dien arten wind en z 'n achterwiel van z 'n fiets verloren; 't was toch allemaa duudelik genoegt dattie betoverd was!
Na Biervliet deu fietsen durfden die noe nie mee, zodat tie maa beter naar uus kon gaan. Ko wou op z 'n fiets spriengen maa noe gong dà niet mee(r), zodat ie te voette trug most gaan. Ie was vasself in een eel verdrietige stemminge maa daa zat niks anders op.
Toen Ko an de viersprong van de Nolle kwam lag dad achterwiel in den berm van de wegt net op de plekke waa-tie die zwarte katte overreën aa, maa 't wiel was elemaa verwrongen en onbruukbaar ghooren.
Ie aa wè kunnen schreeuwen wan noe zou tie ook nog een nieuw achterwiel moeten kopen en die zien ook diere.
Ko is toen as een ouwe geslogen sukkel tuus gekommen. 't Was à laote ghooren, maa Jaone, z 'n wuuf was in afwachtinge nog opgebleven, maa ze zag dadelik an z 'n afangende lippe dat 't nie goed gagaan was.
Ko eit dan mee brokken en stikken, omdat ie nog zo beteuterd was, alles an Jaone verteld. Ze zei dat 't een grote schande was om een fasoenlijk mens zo van den duvel an te doen, maa ze zei ook: dà moe je d 'er nie bie laten zitten, je moet et bie de Peliesie angeven en perces laten opmaken. Ko zei daarop: dà zank vasself wè doen, maa vanavend nie mee(r) wan 'k zien te moe.
d 'Anderen dag is Ko naa de Pliessie gegaan en eid daa aarfine verteld oe of 't allemaa gegaan was en ie zeit-ter ook bie dà ie geen ander verdocht dan Mele vanderPlassche die ier in Izendieke ook op de Verkesmart int gemeentelik èrremuus weunden en wavan dikkels gezeid wier dà ze mee de duvel omgamg aa en dà ze de zwarte kunste machtig was. En dà kon eel goed, wan Mele was een eele ouwe tetange (theetante) zo lelik as de duvel zellev, die mee gineen bure vriendschappelik kon omgaan omdat z 'een grote Kommère was en iederdeen over den ekel aalde. De Pliessie zei tegen Ko dà verdienkingen alleene nie genoegt waren maa datter eest vaststaande bewiezen mosten zien.
Op dezelde dag dà Ko bie de Pliessie gewist was kwam Mele vandePlassche bie Ko an de deure mee een klacht over appelsinen die z 'eergisteren bie Ko gekocht aa. Ze zei dà ze wè den elft rot waren en vroeg daarom d 'er geld terug.
Maa Ko was ook nie zot en zei datter om d 'appelsinen allemaa schone pampiertjes zaten en dà zo op 't ooge niet te zien was of ter rotte bie waren en toen begost Mele te schellen vô alles wà lelik was. Ze zei ook dattie een grote bedrieger was en nooit de goeie wichte gaf en dà ze zoiets smerigs nooit van em gedocht aa.
Koo wier vasself ook nijdig en zei trug: 'k za-je kik een-ké zeggen wà smerig is wan j 'ei j 'en eigen eergisteren avend an de Nolle in een zwarte katte veranderd en mien elemaa betoverd; maa dienkt t 'er om 't is in Pliessie anden gegeven, je zatter nog wè meer van ooren.
Mele gaf daa geen antwoord op; ze draaiden d 'er eigen om en gaf een arde kletse op eur gat en verdween gauw in der uuze.
Mien eigen vader, die is à lank dood en ei dan ons kinders en an iedereen die 't ooren wou dikkels verteld oe of Ko de Bruggelienk e-ké betoverd is ghooren. De Bruggelienk was z 'n scheldname omdat ie vanuut Brugge in België ier naa Izendieke op de Verkesmart was kommen weunen. Zin eigentlikke name was Ko Dingemanse. Ie was getrouwd mee Jaone Verdulve, ook een Belse. Ko was maar een èrme sloeber die z 'n kost mos verdienen mee allerande negocie, waa die mee gong leuren. D 'eene keer mee peren, appels en appelsinen; d 'andre keer mee ellegoed of galanteriën en dan wee mee zepe, schoenveters garen en lint.
Ko aad e-ké z 'n ronde gedaan in de cotrië van de Rojenoek en dabie aa Michiel vandeVelde em verteld dà Bram van Nokke, die een grote wienkel in Biervliet aa van ellegoed, galanteriën eerdewerk enzoomeer vô z 'n schuld feliet (failliet) was geslogen. De volksmond zei van zo iemand datie wier uutgeschud. Al z 'n wienkelwaren wieren voor een spotpriesje van d 'and gedaan. Ko aa daa nog nie van ghoord, maa ie was tevee koopman om dà nie in z 'n oren te knopen.
Toen Ko saves tuus kwamgong tie eest de verdienste van den dag opmaken wan daa was tie altied nieuwsgierig naa; ie nam et blikken sigarekisje van de kasse wan daarin wier altied z 'n bedriefskapitaal bewaard. Toen ie damee klaa was zeit-ie tegen Jaone wad à Michiel vandeVelde over Bram vanNokke in Biervliet gezeid aa en Ko zeitter bovenop: Jaone, t 'is noe zo 'n schone windstillen avend mee volle maane, dak der over dienk om nog dadelik naa Biervliet te fietsen wan je moet 't iezer altied smejen as 't eet is! A kik wachten tot mèrgen zien meschien al de beste koopjes d 'er uut en Jaone gaf 't em der glad geliek in. Ie zei noe gaan ik eest m 'n beuterammen opeten en dan maok ik mien klaa. Ie zou ook nog een pusse (veldflesje of klaasje) kouwe thee meenemen vô 't geval ie onderweg dust most kriegen.
Ie nam z 'n fiets uut 't stalletje en bon d 'er z 'n bagge op (bagge is een rieten mand waar Ko altijd zijn koopwaar in vervoerde).
En zo fietst Ko bliemoedig en welgezind naa Biervliet toe.
Ie lachten toch zo leutig in z 'n eigen omdat ie zo slim was om der geen gos over te laten groeien, man dadelik maar op weg gegaan was. Toen Ko an de Nolle kwam waar vier wegen t 'oope (tesamen) ree die inees zonder dattie d 'er erge in aa over een zwarte katte die opees de weg overstak. Die katte gaf zo 'n klaagliken allesdeurdringende schreeuw dat de schrik em in de beenen sloeg.
Ie sliengerden mee z 'n fiets van d 'eene kant van de wegt naa d 'andere kant en viel biena omverre, maa kon toch nog op z 'n fiets bluven zitten. Maa wà wè vreemd was, dattet op 'tzelfde moment zomaa inees eel ard begon te waaien en 't anders windstille was en noe most is vaneigens eel ard tegen de wind in trappen. Toen Ko ienkele onderde meters gefietst aa wier tie moeg en sprong tie van z 'n fiets om een bitje te rusten. Maa wattie noe zag gong z 'n verstand te boven wan noe zag tie dattie 't achterwiel van z 'n fiets verloren aa.
Ko begost van angst en schrik te beven en docht: noe gelove kik waarachtig dak betoverd zien. Ko begost zo ard om ulp te roepen maar op die eenzame verlaten wegt midden in de flakke polder aa geen mens z 'n ulpgeroep ghoort. Ko begost over alles e-ké te dienken watter tot noe toe gebeurd was: eest een zwarte katte overreën, dan inees dien arten wind en z 'n achterwiel van z 'n fiets verloren; 't was toch allemaa duudelik genoegt dattie betoverd was!
Na Biervliet deu fietsen durfden die noe nie mee, zodat tie maa beter naar uus kon gaan. Ko wou op z 'n fiets spriengen maa noe gong dà niet mee(r), zodat ie te voette trug most gaan. Ie was vasself in een eel verdrietige stemminge maa daa zat niks anders op.
Toen Ko an de viersprong van de Nolle kwam lag dad achterwiel in den berm van de wegt net op de plekke waa-tie die zwarte katte overreën aa, maa 't wiel was elemaa verwrongen en onbruukbaar ghooren.
Ie aa wè kunnen schreeuwen wan noe zou tie ook nog een nieuw achterwiel moeten kopen en die zien ook diere.
Ko is toen as een ouwe geslogen sukkel tuus gekommen. 't Was à laote ghooren, maa Jaone, z 'n wuuf was in afwachtinge nog opgebleven, maa ze zag dadelik an z 'n afangende lippe dat 't nie goed gagaan was.
Ko eit dan mee brokken en stikken, omdat ie nog zo beteuterd was, alles an Jaone verteld. Ze zei dat 't een grote schande was om een fasoenlijk mens zo van den duvel an te doen, maa ze zei ook: dà moe je d 'er nie bie laten zitten, je moet et bie de Peliesie angeven en perces laten opmaken. Ko zei daarop: dà zank vasself wè doen, maa vanavend nie mee(r) wan 'k zien te moe.
d 'Anderen dag is Ko naa de Pliessie gegaan en eid daa aarfine verteld oe of 't allemaa gegaan was en ie zeit-ter ook bie dà ie geen ander verdocht dan Mele vanderPlassche die ier in Izendieke ook op de Verkesmart int gemeentelik èrremuus weunden en wavan dikkels gezeid wier dà ze mee de duvel omgamg aa en dà ze de zwarte kunste machtig was. En dà kon eel goed, wan Mele was een eele ouwe tetange (theetante) zo lelik as de duvel zellev, die mee gineen bure vriendschappelik kon omgaan omdat z 'een grote Kommère was en iederdeen over den ekel aalde. De Pliessie zei tegen Ko dà verdienkingen alleene nie genoegt waren maa datter eest vaststaande bewiezen mosten zien.
Op dezelde dag dà Ko bie de Pliessie gewist was kwam Mele vandePlassche bie Ko an de deure mee een klacht over appelsinen die z 'eergisteren bie Ko gekocht aa. Ze zei dà ze wè den elft rot waren en vroeg daarom d 'er geld terug.
Maa Ko was ook nie zot en zei datter om d 'appelsinen allemaa schone pampiertjes zaten en dà zo op 't ooge niet te zien was of ter rotte bie waren en toen begost Mele te schellen vô alles wà lelik was. Ze zei ook dattie een grote bedrieger was en nooit de goeie wichte gaf en dà ze zoiets smerigs nooit van em gedocht aa.
Koo wier vasself ook nijdig en zei trug: 'k za-je kik een-ké zeggen wà smerig is wan j 'ei j 'en eigen eergisteren avend an de Nolle in een zwarte katte veranderd en mien elemaa betoverd; maa dienkt t 'er om 't is in Pliessie anden gegeven, je zatter nog wè meer van ooren.
Mele gaf daa geen antwoord op; ze draaiden d 'er eigen om en gaf een arde kletse op eur gat en verdween gauw in der uuze.
Onderwerp
SINSAG 0608 - Andere Begegnungen mit Hexentieren.
SINSAG 0608 - Andere Begegnungen mit Hexentieren.
SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste
SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste
Beschrijving
Na aanrijden van zwarte kat bij kruispunt verliest fietser het achterwiel van de fiets en krijgt tegenwind terwijl het windstil is.
Bron
Collectie De Vries, verslag 58, verhaal 3 (Archief Meertens Instituut)
Naam Overig in Tekst
Ko de Bruggelienk
Ko de Bruggelienk
Ko Dingemanse
Ko Dingemanse
Bram van Nokke
Bram van Nokke
Mele van der Plassche
Mele van der Plassche
Naam Locatie in Tekst
Izendieke
Izendieke
Biervliet
Biervliet
Plaats van Handelen
IJzendijke
IJzendijke