Hoofdtekst
Watergeesten:
Vroeger, vóórdat er een aangesteld veearts was, kwamen er overal mensen voor, die anderen wilden helpen door gebeden, bezweringen of kwakzalverij. Een uitzondering daarop was, in het begin van de twintigste eeuw, in Helden “kou-mèsjter Koks” (familienaam van Koch), die volgens de boeren een kundig veearts was. Hij was populair, en had een humoristische kijk op de dingen.
Een weduwvrouw op Koningslust, die armoede had, en maar één koe, liet hem naar die koe komen kijken. De koe zou niet willen vreten, en absoluut geen melk meer willen geven. Koch bekeek zich de koe en de armoedige, slordige vrouw, die beweerde, dat de koe beslist behekst was. Ze vroeg, of Koch er geen middel op wist, te weten te komen, welke heks hier de schuld van was.
“Haal eens een emmer water,” zei Koch. Toen ze de emmer neerzette, en Koch afwachtend aankeek, zei deze: “Kijk eens in die emmer; dan zul je het gezicht van de heks kunnen zien!”
“Ja! Maar ik zie niets als mijzelf!”
“Zeer juist,” zei Koch. “Dat is de heks, die de schuld heeft!”
Verslag 53, Omzetting van de Ned. tekst in de verhalen van Hubertus Janssen, Neerkant, en van andere losse bronnen [E. Zelen, Ant. van de Kerkhof, Piet Vossen, Hendrik Hilkens, Pier Mertens]; gegeven in rapport no. L291-26, in het dialect van Helden. Helden, 27-11-1969
As ter vreuger op ’n boorderei gét mankeerde an ’t vieë, most me zelf dokters, of hölp van anger booren, of van kwakzalvers inroope. Vieë-artse, wie me die nou kènt, woren d’r neet. As ter zoeë gezaogd, gè kroet vör gewaosse waas, woordt ’t bieëst, efkes vör dét ’t ziene leesten aom oetsjteet, gesjlaocht en opgegète.
Dök woren dao al versjeije gooj vrinj an veuraafgegange met heil-gekrúúje, gebédjes of bezjwèringe.
“Vieë-mèsjter Koks” waas hei in Helje tege 1900 enne populaire, en kundjige vieë-arts, al waas e noeët d’r veur op ’n sjoeël geweest, en weit ich neet, woe e zien kènnis van heij.
Van “Koks” zien nag altied zien minse-kènnis, én zien sjuunse sjtreek bewaard gebleve. ’t Waas enne sjlèèchten tied; neet allein vör minse, mér auch vör ’t vieë. Dét kreeg dök mér half genog te vrete. Vöral de wintjer waas sjraol. As me zien keuij mér dor de wintjer hei, kwome ze d’r wel wèr bovenop.
’n Wèd’vrouw op Keuningsleust; mèt veul oozel, en mér ein kouw, leet Koks kome. De kouw verzaoch ’t vreten, en vanzelf gaaf ze auch gènnen droop melk mier. De kouw zoo behékst zien.
Koks bekeek zich tie kouw; dét érmzalig gedons, en die sjèmel geklèdje vrouw. Ze kalde van ’n heks, en of Koks gè middel woos, öm te weten te kome, wèèm die heks waas?
“Haal èns ennen eimer water,” zaoch Koks. Ze halden dèè an de pöt, en zat öm vör Koks. Dèè zaoch: “Kiek èns good in dèèn eimer. Dan mos te de heks zeen.” De vrouw keek eur beest, mér zaag niks vrèmds. “Zuus te ze nag neet?” “Nee. Ich zeen niks as mich zelf.” “Juust, sjuust,” zaoch Koks; “Dét ès te heks.”
Vroeger, vóórdat er een aangesteld veearts was, kwamen er overal mensen voor, die anderen wilden helpen door gebeden, bezweringen of kwakzalverij. Een uitzondering daarop was, in het begin van de twintigste eeuw, in Helden “kou-mèsjter Koks” (familienaam van Koch), die volgens de boeren een kundig veearts was. Hij was populair, en had een humoristische kijk op de dingen.
Een weduwvrouw op Koningslust, die armoede had, en maar één koe, liet hem naar die koe komen kijken. De koe zou niet willen vreten, en absoluut geen melk meer willen geven. Koch bekeek zich de koe en de armoedige, slordige vrouw, die beweerde, dat de koe beslist behekst was. Ze vroeg, of Koch er geen middel op wist, te weten te komen, welke heks hier de schuld van was.
“Haal eens een emmer water,” zei Koch. Toen ze de emmer neerzette, en Koch afwachtend aankeek, zei deze: “Kijk eens in die emmer; dan zul je het gezicht van de heks kunnen zien!”
“Ja! Maar ik zie niets als mijzelf!”
“Zeer juist,” zei Koch. “Dat is de heks, die de schuld heeft!”
Verslag 53, Omzetting van de Ned. tekst in de verhalen van Hubertus Janssen, Neerkant, en van andere losse bronnen [E. Zelen, Ant. van de Kerkhof, Piet Vossen, Hendrik Hilkens, Pier Mertens]; gegeven in rapport no. L291-26, in het dialect van Helden. Helden, 27-11-1969
As ter vreuger op ’n boorderei gét mankeerde an ’t vieë, most me zelf dokters, of hölp van anger booren, of van kwakzalvers inroope. Vieë-artse, wie me die nou kènt, woren d’r neet. As ter zoeë gezaogd, gè kroet vör gewaosse waas, woordt ’t bieëst, efkes vör dét ’t ziene leesten aom oetsjteet, gesjlaocht en opgegète.
Dök woren dao al versjeije gooj vrinj an veuraafgegange met heil-gekrúúje, gebédjes of bezjwèringe.
“Vieë-mèsjter Koks” waas hei in Helje tege 1900 enne populaire, en kundjige vieë-arts, al waas e noeët d’r veur op ’n sjoeël geweest, en weit ich neet, woe e zien kènnis van heij.
Van “Koks” zien nag altied zien minse-kènnis, én zien sjuunse sjtreek bewaard gebleve. ’t Waas enne sjlèèchten tied; neet allein vör minse, mér auch vör ’t vieë. Dét kreeg dök mér half genog te vrete. Vöral de wintjer waas sjraol. As me zien keuij mér dor de wintjer hei, kwome ze d’r wel wèr bovenop.
’n Wèd’vrouw op Keuningsleust; mèt veul oozel, en mér ein kouw, leet Koks kome. De kouw verzaoch ’t vreten, en vanzelf gaaf ze auch gènnen droop melk mier. De kouw zoo behékst zien.
Koks bekeek zich tie kouw; dét érmzalig gedons, en die sjèmel geklèdje vrouw. Ze kalde van ’n heks, en of Koks gè middel woos, öm te weten te kome, wèèm die heks waas?
“Haal èns ennen eimer water,” zaoch Koks. Ze halden dèè an de pöt, en zat öm vör Koks. Dèè zaoch: “Kiek èns good in dèèn eimer. Dan mos te de heks zeen.” De vrouw keek eur beest, mér zaag niks vrèmds. “Zuus te ze nag neet?” “Nee. Ich zeen niks as mich zelf.” “Juust, sjuust,” zaoch Koks; “Dét ès te heks.”
Beschrijving
Veearts laat vrouw die meent dat koe is behekst in water kijken en zegt dat wie ze ziet de heks is.
Bron
Collectie Engels, verslag 26, verhaal 3 (Archief Meertens Instituut)
Naam Overig in Tekst
Koch 
Koch 
Naam Locatie in Tekst
Helden
Helden
Koningslust
Koningslust
Plaats van Handelen
Koningslust
Koningslust