Hoofdtekst
21a.
De was vrogger een man gewes en die heitte Mol. En ok één die heitte Bartels. Die Bartels her bi'j een boer as dagloner gewark.
En wanneer at Mol örges gepassierd was, en de kleine blage of de grote jonges die wazzen 'm tegegekomme, dan harre ze 'm uutgescholde veur: "Jantje lief, twee emmers vol sni'jbone is nog mao wind". En daor was de Mol dan zo ondeugend oaver geworre.
Op een kier had den boer gres gekoch um te maeje en te hööje. Now harre den arrebeier en Mol daor hen gemot en maeje dat gres af. Den eersten middag was de vrouw van den arrebeier gekomme. Die had 't eaten ien een pötje gehad. En toe kwam de meid van den boer en broch veur Mol 't eate met een juk ien twee emmers. Ien den enen emmer zat soep en ien den andere zatte sni'jbone. Mol had allebei de emmers leaggeëate en toe harre ze met de vingers nog uutgelek. Daornao harre tegen Bartels gezeid: "Now eers mor is een betje röste". "'s Goed" had dèn gezeid. Mao dèn Bartels dèn had Mol niet vetrouwd. Dèn had alles van 'm gewette hoe die zaak stong. Hi'j har net gedaon ofte geslaope had. Mor hi'j had niet geslaope, mao de hand veur de oge geholden en deur de vingers gekekke of de Mol wel sliep. De Mol lei achteroaver op de rug met de mond los. De liep 'm een mol midden uut de mond en ging 't gres ien. Neave de wei hadde kalver geweid. 't Ene kalf begon nog hadder te rennen ad 't andere. Een uur daornao kwam de mol weerum en liep weer ien de mond van de Mol. De Mol stong op en zei: "Bartels, wat bun 'k toch slech". Hi'j ging de weer liggen en kotsen alles uut 't lief; bloed en van alles. Hi'j wier der krank van en zei op 't les: "Ik gao op huus aan". En hi'j mattere op huus aan. Bartels begon te maeje.
Hette een hötje gemaejd, toe kump ten boer bi'j um, die de wei met de kalver toeheure. Dèn had gevraog: "Man, het gi'j die kalver niet zien lopen hen ende weer?" "Jao", had Bartels gezeid, "zo tussen twalef en éen uur, ien de middagslaop, toe hemme de kalver merakels deur de wei gelope, mor anders hek ter niks aan gezien". "Now", had den boer gezeid, "dan gaot is met mien". Bartels geet met den boer nao de wei en daor had van 't beste kalf 't vel geleage. De but en 't vleis was ter af. 's Goed. Dat had gin mins daor gezien. Dat verblif.
Zo op een dag ws Bartels van den boer nao huus toe gegaon nao den arbeid. Hi'j doch: "Ik gao mor 't veld oaver, des te eerder buk tuus. De maon was moai helder gewes. Vrogger harre ze allemaoll een schei op zied gehad veur 't mes. En die had Bartels ook gehad.. Now isse op 't veld en door denkte: "Wat is dat? Wat kump taor aan?" En daor kump een ploeg regelrech op um aan, met de stat veuruut. Bartels trik 't mes van leer. Toe de ploeg veur um kwam sneeje met 't mes oaver de stat.m
En daor stong Mol veur um. Mol begon te klagen en te karmen en vroeg hi'j zol toch ien Godsnaam niks van 'm zegge. Hi'j wol 'm een mud rog geve en een mud weit. "Nee", zeit Bartels, "ik het van ow niks neudig, van zon weerwolf as gi'j zunt. Ik zal ow waarschouwe: de eerste kier ak ow weer ontmoet en gi'j mien wilt aanrande, dan steak ik ow kepot". Toe harre gezeid: "Ik zal ow noait meer aanrande".
Zo op een kier was Mol doodgegaon en ien de kis geleid. Gin mins had de kis op könne beure um 'm weg te drage, zo zwaor wasse gewes.
Ze hielen den domeneer, want Mol was protestant. Den domeneer har 'm ook niet weg könne kriege.
Toe ginge ze nao de pestoor. De pestoor kump en hi'j het een touw bi'j zich. Hi'j geet achter de kis en mik 't koord ter aan vas. Hi'j pakken 'm vas en trik 'm weg. En toe harre ze de kis op könne vatte en op de wage zette en nor 't kerkhof brenge.
De was vrogger een man gewes en die heitte Mol. En ok één die heitte Bartels. Die Bartels her bi'j een boer as dagloner gewark.
En wanneer at Mol örges gepassierd was, en de kleine blage of de grote jonges die wazzen 'm tegegekomme, dan harre ze 'm uutgescholde veur: "Jantje lief, twee emmers vol sni'jbone is nog mao wind". En daor was de Mol dan zo ondeugend oaver geworre.
Op een kier had den boer gres gekoch um te maeje en te hööje. Now harre den arrebeier en Mol daor hen gemot en maeje dat gres af. Den eersten middag was de vrouw van den arrebeier gekomme. Die had 't eaten ien een pötje gehad. En toe kwam de meid van den boer en broch veur Mol 't eate met een juk ien twee emmers. Ien den enen emmer zat soep en ien den andere zatte sni'jbone. Mol had allebei de emmers leaggeëate en toe harre ze met de vingers nog uutgelek. Daornao harre tegen Bartels gezeid: "Now eers mor is een betje röste". "'s Goed" had dèn gezeid. Mao dèn Bartels dèn had Mol niet vetrouwd. Dèn had alles van 'm gewette hoe die zaak stong. Hi'j har net gedaon ofte geslaope had. Mor hi'j had niet geslaope, mao de hand veur de oge geholden en deur de vingers gekekke of de Mol wel sliep. De Mol lei achteroaver op de rug met de mond los. De liep 'm een mol midden uut de mond en ging 't gres ien. Neave de wei hadde kalver geweid. 't Ene kalf begon nog hadder te rennen ad 't andere. Een uur daornao kwam de mol weerum en liep weer ien de mond van de Mol. De Mol stong op en zei: "Bartels, wat bun 'k toch slech". Hi'j ging de weer liggen en kotsen alles uut 't lief; bloed en van alles. Hi'j wier der krank van en zei op 't les: "Ik gao op huus aan". En hi'j mattere op huus aan. Bartels begon te maeje.
Hette een hötje gemaejd, toe kump ten boer bi'j um, die de wei met de kalver toeheure. Dèn had gevraog: "Man, het gi'j die kalver niet zien lopen hen ende weer?" "Jao", had Bartels gezeid, "zo tussen twalef en éen uur, ien de middagslaop, toe hemme de kalver merakels deur de wei gelope, mor anders hek ter niks aan gezien". "Now", had den boer gezeid, "dan gaot is met mien". Bartels geet met den boer nao de wei en daor had van 't beste kalf 't vel geleage. De but en 't vleis was ter af. 's Goed. Dat had gin mins daor gezien. Dat verblif.
Zo op een dag ws Bartels van den boer nao huus toe gegaon nao den arbeid. Hi'j doch: "Ik gao mor 't veld oaver, des te eerder buk tuus. De maon was moai helder gewes. Vrogger harre ze allemaoll een schei op zied gehad veur 't mes. En die had Bartels ook gehad.. Now isse op 't veld en door denkte: "Wat is dat? Wat kump taor aan?" En daor kump een ploeg regelrech op um aan, met de stat veuruut. Bartels trik 't mes van leer. Toe de ploeg veur um kwam sneeje met 't mes oaver de stat.m
En daor stong Mol veur um. Mol begon te klagen en te karmen en vroeg hi'j zol toch ien Godsnaam niks van 'm zegge. Hi'j wol 'm een mud rog geve en een mud weit. "Nee", zeit Bartels, "ik het van ow niks neudig, van zon weerwolf as gi'j zunt. Ik zal ow waarschouwe: de eerste kier ak ow weer ontmoet en gi'j mien wilt aanrande, dan steak ik ow kepot". Toe harre gezeid: "Ik zal ow noait meer aanrande".
Zo op een kier was Mol doodgegaon en ien de kis geleid. Gin mins had de kis op könne beure um 'm weg te drage, zo zwaor wasse gewes.
Ze hielen den domeneer, want Mol was protestant. Den domeneer har 'm ook niet weg könne kriege.
Toe ginge ze nao de pestoor. De pestoor kump en hi'j het een touw bi'j zich. Hi'j geet achter de kis en mik 't koord ter aan vas. Hi'j pakken 'm vas en trik 'm weg. En toe harre ze de kis op könne vatte en op de wage zette en nor 't kerkhof brenge.
Onderwerp
SINSAG 0804 - Werwolf nimmt viele Gestalten an. 
SINSAG 0804 - Werwolf nimmt viele Gestalten an. 
Beschrijving
Een boerenknecht moet samen met een dagloner gras maaien voor zijn baas. Omdat hij zoveel eet komt de meid hem tussen de middag een emmer soep en een emmer snijbonen brengen. Na het eten stelt de knecht aan de dagloner voor om wat te gaan slapen. Dat vindt de dagloner goed, maar hij vertrouwt de knecht niet zo en blijft stiekem wakker.
De knecht ligt op zijn rug, met zijn mond open, waar op een gegeven moment een mol uit komt kruipen. Deze mol gaat achter de koeien in het weiland aan en kruipt dan weer terug. De knecht rekt zich uit en staat op. Maar dan moet hij overgeven. De dagloner ziet dat hij bloed uitbraakt. De knecht gaat naar huis en de dagloner gaat het gras zaaien. Later vertelt de boer dat er een kalf verdwenen is.
Als de knecht overleden is, is de kist zo zwaar, dat niemand hem op kan tillen. Ook de dominee kan hier niets aan doen. Men haalt de pastoor erbij. Deze bindt een touw aan de kist en trekt hem van zijn plaats. De kist kan nu wel opgetild worden om naar het kerkhof gebracht te worden.
De knecht ligt op zijn rug, met zijn mond open, waar op een gegeven moment een mol uit komt kruipen. Deze mol gaat achter de koeien in het weiland aan en kruipt dan weer terug. De knecht rekt zich uit en staat op. Maar dan moet hij overgeven. De dagloner ziet dat hij bloed uitbraakt. De knecht gaat naar huis en de dagloner gaat het gras zaaien. Later vertelt de boer dat er een kalf verdwenen is.
Als de knecht overleden is, is de kist zo zwaar, dat niemand hem op kan tillen. Ook de dominee kan hier niets aan doen. Men haalt de pastoor erbij. Deze bindt een touw aan de kist en trekt hem van zijn plaats. De kist kan nu wel opgetild worden om naar het kerkhof gebracht te worden.
Bron
Vertellers uit de Liemers samengesteld door A. Tinneveld, Wassenaar 1976, p.45-46.
Commentaar
c.1946
Werwolf nimmt viele Gestalten an.
Naam Overig in Tekst
Bartels
Bartels
Naam Locatie in Tekst
Mol
Mol
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20