kul046 - Van een meidenvisite naar een klapscheet. (3: Chriestje Quinten en Sjef van Kosse)

Wat iedereen wel wist, was, dat er langs de Lummelenkooi twee boerenmênnekes woonden, die niet getrouwd waren en luisterden naar de naam Chriestje Quinten en Sjef van Kosse. Wie was Chriest en wie was Sjef? Chriest Quinten was 'n stijf boerke met 'ne jonge kop. Hij werkte hard en leefde zuinig. Hij was zuinig op zijn centen...en op z'n paardje, waarmee hij de brandspuit van de gemeente reed. De brandspuit stond op het raadhuis. Het was een klein pompke met aan beide kanten een lang stuk hout, waaraan vier mensen tegelijk pompen konden. Het pompke stond op 'n karreke met smalle wieltjes.
Zodra er in het dorp brand uitbrak, liep iemand, die de brand zag uitslaan, zo hard hij kon naar de kerk of het raadhuis en luidde er de kerkklokken of het gebooiklokske.
Nu woonden er in de schaduw van het raadhuis drie boeren. De Bernartes, de Van Abeeles en Chriestje Quinten. Ze hadden alle drie een paard. Als er brand uitbrak, ging het erom wie van de drie het eerst zijn paard voor het karreke van de brandspuit had staan. Vaak won Chriestje de strijd tegen de klok. Zodra hij de kerkklokken of het gebooiklokske hoorde luiden, tuigde hij zijn paard in en liep er mee naar de kelder van het raadhuis. Zo vlug als hij kon, spande hij zijn paard voor het karreke, waarna hij zich in gestrekte draf en met duivels geweld naar de brand repte. Over de keien van de weg, dwars door de diepe kuilen van de zandwegen, Chriestje keek nergens naar. "Es ie 't leijen kos, din ie 't gelijk. Z'n eingewaand kropen somtêds toe z'ne keelstronk umhôg. Zo joeg-ie d'r mi keres tegenaon", meende Kulhannes, die Chriestje goed kende. Zodra Chriestje bij de brand was, spande hij z'n paard uit en werd er door enkele mensen met de spuit water uit 'ne sloot, waterput, plukselkuil of brandkuil op het brandende gedoentje gespoten. Net zo lang tot er geen water meer was of het boeltje helemaal afgebrand was. Dan mocht het pompke op het karreke weer uitrusten en kon Chriestje weer huiswaarts keren.

Sjef van Kosse was volgens Kulhannes 'n heel ander mênneke. Het was een stevig gebouwd mênneke met 'n dik rond kopke. Hij boerde 'n bietje, frotte wat in d'n hof en hielp z'n broer Piet, die bakker was. Erg zuinig was Sjef niet. Zeker niet op z'n hoge stem, waarmee hij in de kerk zong en de mensen aan het lachen bracht. Want Sjef was een echt prulmênneke. Hij zat vol met grollen en buurtte tegen iedereen. Of 't nou 'n varken van 'n jong was, 'n semmeltrien van 'n vrouw, 'ne klootzak van 'nen man of iemand zoals gij en ik, Sjef praatte er tegenaan. Hij wist altijd wat te vertellen. "Es ge niks mêr wit, wè ge zeggen mot, dan motte mêr zeggen: Ge hè't van alderande, mêr nie ene ês Sjeffe", zei Sjef, die ook 'ne liefhebber van de kerk was en ooit graag iemand kulde.
Op 'n ochtend in mei was Sjef naar de mis van 7 uur geweest en liep, nadat hij op het kerkplein het zijne gezegd had, weer naar huis toe. Halverwege de kerk en de Lummelenkooi kwam er 'n vrouw langs gefietst. Nauwelijks was ze Sjef gepasseerd of Sjef liet 'n grote scheet. Het wijfke schrok en sprong, omdat ze meende, dat d'ren band klapte, van de fiets af. "Rij mêr dûr", riep Sjef toen tegen 't wijfke, "'t gat is dicht". Zo iemand was Sjef, die nog veel meer in z'n prullemars had.
Wat was ooit het geval? Sjef wist, dat z'ne overbuurman, Chriestje Quinten, niet alleen met de brandspuit reed, maar ook met z'n zuster Mie scharrelde.
"Chriestje hâ g't grnwelijk op Mie gelaoien. Daor skabde-n-ie mi", zei Kulhannes.
Toen Mie al 'n beetje op leeftijd was, stapte Chriestje er nog geregeld heen. In de griebelgrauw, tussen licht en donker, als Mie met de afwas bezig was, ging Chriest op z'n klompen en met 'ne gelapte kiel aan, geregeld naar het zogenaamde vrijersgangske. Dit gangske vormde het scheidingspad tussen 't huis van Kosse en de buurman. In dit vrijersgangske zagen Mie en Chriest mekare nog al 'ns 'ne keer. Als Mie zong, dook Chriest het donkere gangske in. Het had al 'n hele tijd geduurd, voordat Sjef in de gaten had, wanneer, waar en hoe vaak die twee mekare in 't gangske zagen.
"Dè is te gek", dacht hij, "ik zal d'r 'ns 'n ênd âon moaken". Hij haalde wat oude kleren van Mie uit de kast, trok ze aan, zette 'n muts op en toepelde op 'n avond, toen Mie met de afwas bezig was, naar het vrijersgangske. Daar stond Sjef dan. Het was krêk Mie. Na 'n tijdje begon hij te zingen, krêk als Mie. Chriest, die had staan wachten, liet er geen gras over groeien. Hij dook als 'nen boer, die op eieren liep het gangske in en begon te haffelen. "Hoow, hoow's", riep Sjef, "ge bent verkeerd" en begon toen zo hard te lachen, dat Chriest schrok en 't gangske uitvloog. "Verdomme, wè 'ne klootzak", mompelde Chriest, die met 'nen hangende staart, dwars door de Lummelenkooi, naar huis toe liep.
Mie was ondertussen klaar met de afwas. Ze ging naar het gangske en zong. Die avond kwam Chriest niet. Hij moest steeds aan Sjef denken, die met iedereen akkerdeerde en graag iemand kietelde, als het in zijn kraam te pas kwam.

Chriestje Quinten en Sjef van Kosse waren niet getrouwd. Chriest reed met de brandspuit omdat hij het dichtst bij het raadhuis woonde. Eens nam Sjef hem beet door de kleren van zijn zus Mie, met wie Chriest vaak in het vrijersgangske was, door het vrijersgangske te gaan en hard begon te lachen toen Chriest hem greep.

Roger van Laere, KULHANNES, Liempde 1992, 133-135

voor 1992

Kulhannes    Kulhannes   

Chriestje Quinten    Chriestje Quinten   

Sjef van Kosse    Sjef van Kosse   

Lummelenkooi    Lummelenkooi   

Bernarte    Bernarte   

Van Abeele    Van Abeele   

Piet    Piet   

Mie    Mie   

2013-03-01 14:46:20