BRAND015 - Van Sente Brandane

Sente Brandaen hads toren,
Dat hi zondelike verloren
905 Sinen moonc aldus heeft.
Met tranen hi aldus claghende zeecht:
"Waric niet een droghenare,
God en hadde mi niet so zware
Ghegheven dese meswende
910 Hier in deser allende.
Dat God des ghehinghet,
So es mine vaert ghelinget;
Ic en sceede henen nemmermeere,
Mi en doe hebben onse Heere
915 Minen moonc wedere.
Eer willic hier nedere
Soucken ons Heeren oomoet,
Tote mi die duvele doet
Minen moonc weder zenden
920 Hute der zwaerre allenden."
Si weenden vele tranen;
Gode riepen si ane
Met herten, vele zeere,
Dor zijnre moeder eere.
925 Doe saghen si een sittijn:
Met II hornen vierijn,
Datso lichte daer inne.
Daer sprac een stemme hute van binnen:
"Wat wijtstu mi Brandaen?
930 Des en hebbic niet ghedaen:
Die duvel voerdene te zijnre scolen,
Omme dat hi heeft ghestolen.
Waer omme belghestu up mi?
Onsculdich bem ic jeghen di.
935 Du wetes wel, dat Adaem
Om eenen appel, dien hi nam,
Was in die helle vorwaer
Daer omme Vm jaer.
Also eist huwen moonc vergaen:
940 Met diefs rechte es hi ghevaen
Ende es der hellen ghegheven.
"Ne scende, Heere, niet zijn leven!"
Sprac weder Sente Brandaen,
"Heeft mijn moonc hiet mesdaen,
945 Dies willicken voort bringhen
Voor hu in allen ghedinghen."
In cruce si hem strecten,
Biddende met tranen si wecten
Gode onsen sceppare.
950 Ter herten wart hem zware.
Haer bede wilden si niet begheven,
Altoos si daer an bleven,
Tote die almachteghe God
Den duvele gaf een ghebod,
955 Dat hi Brandane tsinen ghevoughe
Sinen moonc weder droughe
Toten kiele in der vloeden.
Onlanghe si daer mede stoeden,
Hi en ghincker omme loopen.
960 Den breydel moesti becoopen!
Dat hi up sulc een ors zat
Quam, om dat hi Gods vergat.
Daer hi dien breydel tien male
Hier voren stal in die zale.
965 Der heetter hellen heere
Torende vele zeere,
Dat hi dien moonc moeste draghen
Toten kiele up sine craghen.
Doe hine brochte up dat boort,
970 Doe sprac hi lude, zeere gescoort:
"Weetstu niet", sprac hi, "Brandaen,
Dattu mi leede hebs ghedaen?
Du en laets mi niet behouden,
Dat wi met rechte hebben souden;
975 Du mesdoet jeghen ons, dats waer."
Die moonc dochte hem arde zwaer
Ende den wech arde lanc
Daer hi die letaniere zanc,
Sittende up sinen bals beene.
980 Over stoc ende over steene,
Daer hi den moonc drouch,
Drouchine ten kiele ende louch
Ende warpene in de stevene weder:
Onsachte sette hine neder.
985 Daer was hem sine verwe van eere
Verwandelde also seere
Dat sine cume verkanden:
Pec hadden hem die helsche vianden
Ghewreven an lijf ende an baert;
990 Die huut was hem ter vaert
Swart bemasschert ende berompen;
Van stocken ende van tsompen
Haddi ghehadt meneghen stoot.
Die duvel scree, daer hi wech scoot,
995 Ende vloo van den goeden lieden saen
Ende die goede Sente Brandaen
Weende van grooten lieve
Ende sprac toten breydel dieve:
"Haddi des breydels vermeden
1000 Ende met eere aelteren ghereden,
So en ware hu crune met huwen baerde
Ende huwen hals niet so aerde
Swart bepeket no bezinghet;
Nu hebdi arde zeere ghelinget
1005 Up die zee mine vaert."
"Mi es leet dat hi ye ghesmeet wart",
Sprac die bezijnchde capelaen;
Doe louch zeere Sente Brandaen.

Brandaan weigert verder te gaan met de reis. Hij wil de monnik terug die door de duivels is meegenomen. Hij bidt tot God. God verschijnt aan Brandaan en zegt dat hij er niks aan kan doen omdat de monnik iets gestolen heeft. Na veel smeken, zorgt God er toch voor dat de duivels de monnik terugbrengen. De monnik zit onder het vuil van zijn helletocht, daar moet Brandaan om lachen.

E. Bonebakker (ed.), Van Sente Brandane, naar het Comburgsche en het Hulthemsche handschrift. Amsterdam, 1894.

1380-1425

De indeling van de tekst is overgenomen uit: De reis van Sint Brandaan. Een reisverhaal uit de twaalfde eeuw, W. Wilmink (vert.) en W.P. Gerritsen (inl.). Amsterdam, 1996.

Brandaen    Brandaen   

[Brandaan]    [Brandaan]   

God    God   

Heere    Heere   

Adam    Adam   

2013-03-01 14:46:20