Hoofdtekst
Doe quam hem an een sachte wint;
Doe saghen si, waer een Gods kint
1205 Up die zee voor hem zwevede;
Het sceen, dat onsachte levede:
Het vlotede up eenen rusch eerden;
Wat mochte zijns gheweerden,
Als verstoremden der zee vloeden,
1210 Maer dat God zijns nam hoede?
Van den kiele vloo hi doe;
Sente Brandaen sprac hem toe,
Dat hi van God weghe jeghen hem sprake;
Die rusch verbeidde met ghemake
1215 Ende wart gheorsam saen
Ende doe hi bi hem quam Brandaen
Toter creatueren hi dus sprac:
"Doghedi om Gode dit onghemac
Up dese wilde zee?
1220 Of doghestu dit wee
Dor dijns selves mesdaet?
So mach dijns werden raet:
Ic bem een abd ghewyhet
Ende metter stolen ghevryhet,
1225 Die ic van Gode hebbe ontfaen,
Dat ic mach in baten staen
Ende haer pine hem corten mach
Beede jaer ende dach.
Hebdi al sulke dinc ghedaen,
1230 Dor God so willic di ontfaen."
Doe sprac die eenzedele:
"Met mi so wart di evele
Vergouden dijn capelaen,
Dien du verlores, Brandaen,
1235 Vore den sconen paradise.
God heeft mi mine spise,
Ende alle mine lijfnare
Een jaer min dan C jare
Up dese zee ghegheven;
1240 Bi zijnre ghenaden moetic leven
Ende wachten na zine leere.
Mijnre brueders es noch meere;
God onse vader es so goet,
Dat sine ghenade ons voedt
1245 Metten hemelschen brode.
Hi halp ons te onser node,
Daer dijn moonc weder quam,
Dien hu die duvel nam
Voor die rikelike zale,
1250 Daer hi stal den breydel so wale.
Si wachten ooc haren hende
Up die hoghe steenwende.
Die ruwe heere alleene,
Dien ghi saecht sitten up den steene,
1255 Die halp di ter stede
An Gode met zijnre be[de],
Dattu vercreghes dinen capellaen."
Doe seide Sente Brandaen:
"Dore die Gods eere,
1260 Nu segghe mi noch meere
Van dien heeren, hoe si leven
Ende hoe si daer verdreven;
Sij leven so heleghelike
Ende verdienen Gods rike."
1265 Doe sprac die heere goede
Met grooten oomoede:
"Een stat was, hiet Vaserijn,
Danen dat wij gheboren zijn;
Die stont in eenen lande,
1270 Daermen Gode niet en kande;
Dor des volcs grote zonden
So zanct al in afgronden;
Alle dat groote lant
Ende alle dat boze volc te hant
1275 Dat nam daer quaden hende;
Maer up die hoghe steenwende
So heefter God een deel gheset
Van onsen broeders, dat wet;
Daer voetse die Gods cracht,
1280 Die mi hare hevet bracht,
God onse lieve Heere.
Onse broeders es noch meere,
Die ghelijc mi leven
Ende up dese russche zweven
1285 Boven der zeewes gronden;
Dat quam van minen zonden,
Dat wi ghesceeden waren;
Dus moetic alleene varen.
Doe dat lant verdranc
1290 Ende meneghe borch versanc,
Also Sodoma dede ende Gomorre,
Die groote stercke torre,
Daer scorde alle die eer[de]
Ende alle die groene zwaerde
1295 Van dien erderijke;
Desen rusch houdic vastelike
Tote minen hutersten hende.
God moete ons allen zenden
In hemelrike met eeren.
1300 Noort waert saltu keeren;
Daer saltu sien groot wonder."
Een wint hief daer van onder,
Diese sonder orlof dede sceeden;
Elc voer daerne God wilde gheleeden.
Doe saghen si, waer een Gods kint
1205 Up die zee voor hem zwevede;
Het sceen, dat onsachte levede:
Het vlotede up eenen rusch eerden;
Wat mochte zijns gheweerden,
Als verstoremden der zee vloeden,
1210 Maer dat God zijns nam hoede?
Van den kiele vloo hi doe;
Sente Brandaen sprac hem toe,
Dat hi van God weghe jeghen hem sprake;
Die rusch verbeidde met ghemake
1215 Ende wart gheorsam saen
Ende doe hi bi hem quam Brandaen
Toter creatueren hi dus sprac:
"Doghedi om Gode dit onghemac
Up dese wilde zee?
1220 Of doghestu dit wee
Dor dijns selves mesdaet?
So mach dijns werden raet:
Ic bem een abd ghewyhet
Ende metter stolen ghevryhet,
1225 Die ic van Gode hebbe ontfaen,
Dat ic mach in baten staen
Ende haer pine hem corten mach
Beede jaer ende dach.
Hebdi al sulke dinc ghedaen,
1230 Dor God so willic di ontfaen."
Doe sprac die eenzedele:
"Met mi so wart di evele
Vergouden dijn capelaen,
Dien du verlores, Brandaen,
1235 Vore den sconen paradise.
God heeft mi mine spise,
Ende alle mine lijfnare
Een jaer min dan C jare
Up dese zee ghegheven;
1240 Bi zijnre ghenaden moetic leven
Ende wachten na zine leere.
Mijnre brueders es noch meere;
God onse vader es so goet,
Dat sine ghenade ons voedt
1245 Metten hemelschen brode.
Hi halp ons te onser node,
Daer dijn moonc weder quam,
Dien hu die duvel nam
Voor die rikelike zale,
1250 Daer hi stal den breydel so wale.
Si wachten ooc haren hende
Up die hoghe steenwende.
Die ruwe heere alleene,
Dien ghi saecht sitten up den steene,
1255 Die halp di ter stede
An Gode met zijnre be[de],
Dattu vercreghes dinen capellaen."
Doe seide Sente Brandaen:
"Dore die Gods eere,
1260 Nu segghe mi noch meere
Van dien heeren, hoe si leven
Ende hoe si daer verdreven;
Sij leven so heleghelike
Ende verdienen Gods rike."
1265 Doe sprac die heere goede
Met grooten oomoede:
"Een stat was, hiet Vaserijn,
Danen dat wij gheboren zijn;
Die stont in eenen lande,
1270 Daermen Gode niet en kande;
Dor des volcs grote zonden
So zanct al in afgronden;
Alle dat groote lant
Ende alle dat boze volc te hant
1275 Dat nam daer quaden hende;
Maer up die hoghe steenwende
So heefter God een deel gheset
Van onsen broeders, dat wet;
Daer voetse die Gods cracht,
1280 Die mi hare hevet bracht,
God onse lieve Heere.
Onse broeders es noch meere,
Die ghelijc mi leven
Ende up dese russche zweven
1285 Boven der zeewes gronden;
Dat quam van minen zonden,
Dat wi ghesceeden waren;
Dus moetic alleene varen.
Doe dat lant verdranc
1290 Ende meneghe borch versanc,
Also Sodoma dede ende Gomorre,
Die groote stercke torre,
Daer scorde alle die eer[de]
Ende alle die groene zwaerde
1295 Van dien erderijke;
Desen rusch houdic vastelike
Tote minen hutersten hende.
God moete ons allen zenden
In hemelrike met eeren.
1300 Noort waert saltu keeren;
Daer saltu sien groot wonder."
Een wint hief daer van onder,
Diese sonder orlof dede sceeden;
Elc voer daerne God wilde gheleeden.
Beschrijving
Brandaan komt een monnik tegen die eenzaam op een aardkluit ronddrijft. De monnik vertelt dat hij al 99 jaar op zee drijft en van voedsel wordt voorzien door God. Voor die tijd leefde hij in een goddeloze stad die is vergaan. Samen met een aantal andere gelovige mensen heeft God hem van de ondergang gered, maar omdat de monnik zonden heeft begaan moet hij in afzondering op de kluit drijven.
Bron
E. Bonebakker (ed.), Van Sente Brandane, naar het Comburgsche en het Hulthemsche handschrift. Amsterdam, 1894.
Commentaar
1380-1425
De indeling van de tekst is overgenomen uit: De reis van Sint Brandaan. Een reisverhaal uit de twaalfde eeuw, W. Wilmink (vert.) en W.P. Gerritsen (inl.). Amsterdam, 1996.
Naam Overig in Tekst
Brandaen   
[Brandaan]   
God   
Vaserijn   
Gomorre   
[Gomorra]   
Naam Locatie in Tekst
Sodoma   
[Sodom]   
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20
