Hoofdtekst
Oan 'e ein fan 'e foarige ieu, yn likernôch 1880 wenne der in deagraver yn Wytmarsum, dy't net lêze en net skriuwe koe. Yn datselde doarp wenne ek in âlde dûmny.
Dy dûmny foun dat neat net slim fan dat lêzen en skriuwen, it rêdde him der ek wol sûnder.
Mei in forskaet oan tekens en stipkes hie de deagraver dochs kâns sjoen in goed systeem op poaten to setten.
Sadwaende koed er alles op it tsjerkhôf sûnder mankearen fine.
Mar dy âld dûmny dy wie hast oan syn emeritaet ta. En doe't dat sa fier wie, doe kaem der in jonge doomny foar him yn 't plak.
Nije hearen ha nije wetten. Dy nije dûmny woe alles yn 'e es ha en sa't dy deagraver dêr mei syn stipkes en streekjes op it tsjerkhôf omgûchele, dat wie him min nei 't sin.
Hy sei tsjin 'e tsjerkfâlden: "Sa'n deagraver kinne wy hjir net langer ha." In analfabeet as deagraver yn dizze tiid, dat joech gjin pas. De tsjerkfâlden wienen it net mei de jonge dûmny iens, mar hy sette syn sin troch: de man krige dien.
Nou hie de deagraver gjin wurk. En der wie ek gjin wurk to finen. Dat doe sette er mei syn húshâlding nei Amerika ta, om dêr syn gelok to sykjen. En dat foun er dêr. Hy wie in man fan pakoan en alles wjirre him mei. Hy waerd dêr skatryk.
Nei twintich jier gong er nei Fryslân werom. En doe bigoun er hjir buorkerijen op to keapjen. Doe moest er by notaris in oantal eigendomspapieren tekenje. Mar omdat er net skriuwe koe sette er in krúske.
De notaris wie fansels tige forbaesd. Dy sei: "Hoe is it mooglik dat jo it sa fier brocht hawwe! Hwat hienen jo net birikke kind as jo lêze en skriuwe kind hienen!"
Doe sei de oare bidaerd: "Dat kin ik jo krekt sizze. Dan hie ik noch altyd deagraver west yn Wytmarsum."
(dit teltsje waerd my ± 1920 forteld troch myn omke Sibe Schaap, fan Deersum ôfkomstich)
Dy dûmny foun dat neat net slim fan dat lêzen en skriuwen, it rêdde him der ek wol sûnder.
Mei in forskaet oan tekens en stipkes hie de deagraver dochs kâns sjoen in goed systeem op poaten to setten.
Sadwaende koed er alles op it tsjerkhôf sûnder mankearen fine.
Mar dy âld dûmny dy wie hast oan syn emeritaet ta. En doe't dat sa fier wie, doe kaem der in jonge doomny foar him yn 't plak.
Nije hearen ha nije wetten. Dy nije dûmny woe alles yn 'e es ha en sa't dy deagraver dêr mei syn stipkes en streekjes op it tsjerkhôf omgûchele, dat wie him min nei 't sin.
Hy sei tsjin 'e tsjerkfâlden: "Sa'n deagraver kinne wy hjir net langer ha." In analfabeet as deagraver yn dizze tiid, dat joech gjin pas. De tsjerkfâlden wienen it net mei de jonge dûmny iens, mar hy sette syn sin troch: de man krige dien.
Nou hie de deagraver gjin wurk. En der wie ek gjin wurk to finen. Dat doe sette er mei syn húshâlding nei Amerika ta, om dêr syn gelok to sykjen. En dat foun er dêr. Hy wie in man fan pakoan en alles wjirre him mei. Hy waerd dêr skatryk.
Nei twintich jier gong er nei Fryslân werom. En doe bigoun er hjir buorkerijen op to keapjen. Doe moest er by notaris in oantal eigendomspapieren tekenje. Mar omdat er net skriuwe koe sette er in krúske.
De notaris wie fansels tige forbaesd. Dy sei: "Hoe is it mooglik dat jo it sa fier brocht hawwe! Hwat hienen jo net birikke kind as jo lêze en skriuwe kind hienen!"
Doe sei de oare bidaerd: "Dat kin ik jo krekt sizze. Dan hie ik noch altyd deagraver west yn Wytmarsum."
(dit teltsje waerd my ± 1920 forteld troch myn omke Sibe Schaap, fan Deersum ôfkomstich)
Onderwerp
BRUN 07540 - Bookkeeper in a Brothel   
ATU 1659 - Late Satisfaction.   
Beschrijving
Een doodgraver die niet kan lezen en schrijven heeft zelf een systeem ontwikkeld waarmee hij feilloos alle graven kan herkennen. Een oude dominee heeft geen moeite met de analfabeet, maar een pas aangestelde, jonge dominee ontslaat de doodgraver. De analfabeet vestigt zich met zijn familie in Amerika om een nieuw bestaan op te bouwen en wordt daar schatrijk. Als hij twintig jaar later weer terugkomt naar Friesland, koopt hij direct een aantal boerderijen. Als de notaris ziet dat de man de eigendomspapieren met een kruisje ondertekent, is hij erg verbaasd dat de analfabeet het in het leven zo ver geschopt heeft. Als de notaris zich vervolgens afvraagt wat de man had kunnen bereiken als hij wél had kunnen lezen en schrijven, antwoordt de man 'Dat kan ik u vertellen: dan was ik nog steeds doodgraver geweest'.
Bron
Collectie Jaarsma, verslag 1171, verhaal 1 (archief MI)
Commentaar
juni 1978
Zie ook type VDK 1659A*, De man die niet lezen en schrijven kon.
Bookkeeper in a Brothel
Naam Overig in Tekst
Sibe Schaap   
Naam Locatie in Tekst
Friesland   
Fryslân   
Wytmarsum   
Deersum   
Amerika   
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:21
