Hoofdtekst
Dêr wie in skuonmakker, dy hie trije soannen. De jongste wie net alte-alte. Hy stjûrde se de wrâld yn om har gelok to sykjen. Alle trije founen se in baes, dy't se in jier lang tsjinnen. Doe't it jier om wie, krigen se elk in geskink. De âldste krige in ezel dy't dûbeltsjes poepe koe. As er sei: Ezeltje, ezeltje, strek je, dan foelen der allegearre dûbeltsjes op 'e groun. Hy gong mei de ezel op hûs yn.
Underweis komt er yn in herberch, dêr mat er oernachtsje.
Hy moest foarút bitelje, mar omdat er gjin jild by him hie, sei er: Ezeltje, ezeltje, strek je. En dêr rûgelen fuort allegearre dûbeltsjes oer de groun. Dat seagen oare minsken, de kastlein ek. It wie dom fan 'e jonge, dat er dit sa yn 't iepenbier fortoane liet. Hwant dy kastlein tocht fuortdaelks: Donders, dy ezel moast ik ha.
De jouns, as se op bêd lizze seit de kastlein tsjin 't wiif: "Ik sil sjen dat ik dy ezel krij; ik doch der in oaren foar yn 't plak, dêr fornimt dy fint dochs neat fan."
En dat gebeurt. De ezels wurde forruile.
De jonge giet fierder mei de ezel. Hy fornimt net dat it in oaren ien is. Mar as er sinten brûke mat en seit: Ezeltje, ezeltje, strek je, dan lit de ezel net ien dûbeltsje falle en dan wyt er dat se him syn ezel ûntfytmanne ha.
Sa komt er thús.
De twade soan gong it neat better ôf. Dy krige ta bileanning fan 'e baes in taffeltsje. As er tsjin dat taffeltsje sei: Tafeltje, tafeltje, dek je, dan stie dat taffeltsje yn in omsjoch fol mei de hearlikste spizen.
Tafallich kaem ek dizze soan yn 'e selde herberch tolânne. Mar hy wie net folle lieper as syn broer. Dêr't oaren by wienen sei er: Tafeltje, tafeltje, dek je, en elkenien dy't mar woe, koe mei ite fan 'e hearlike spizen. De kastlein ek.
Dy tocht: Dat taffeltsje mat ik sjen to krijen.
En dy nachts doe't de jongeman sliepte forruile er it taffeltsje tsjin in oar, dat der krekt en gelyk sa útseach.
De jonge seach der neat fan de oare moarns, doe't er mei it taffeltsje ôfsette. Mar thús fornaem er dat er to grazen naem wie. Doe't er sei: Tafeltje, tafeltje, dek je, gebeurde der neat.
De trêdde soan, dy't hwat ûnnoazel hiet te wêzen, krige hiel hwat oars as geskink. Dat wie in sek mei in kneppel der yn en as er sei: Kneppel, kneppel út 'e sek, slach dy keardel foar de bek, dan bigoun dy kneppel mei alle macht to slaen.
Ek hy oernachte yn deselde herberch dêr't syn beide bruorren yn sliept hienen. Tafallich seach er dêr de ezel dy't dûbeltsjes poepte, sûnder dat de kastlein der op fordacht wie, dat er net allinne wie, en sa waerd er ek it taffeltsje gewaer. Doe't er thús kaem, hie er syn kneppel noch net brûkt. Mar doe hearde er fan de biwuste ezel en it taffeltsje, dat spizen tofoarskyn tovere en dat dy syn bruorren ûntstellen wienen. Hy sei: Ik ha se beide sjoen, ik sil der hinne. Hy naem de sek mei de kneppel mei.
Hy sei tsjin 'e kastlein: "Hwer ha jo de ezel dy't dûbeltsjes poept?" De kastlein sei: sa'n ezel haw ik net, mar de jonge sei: Ik ha 't mei eigen eagen sjoen.
De kastlein woe 't net tajaen. Mar doe pakte de jonge syn sek en sei: "Kneppel, kneppel út 'e sek, slach dy keardel foar de bek." De kneppel komt ta de sek út en timmert op 'e kastlein om. Dat duorre mar even doe raesde er 't út fan 'e pine. En dêr kaem syn frou al oan mei de ezel.
Doe moest er it taffeltsje noch ha. Dat krige er op deselde manier.
Sa kaem dizze jongste, dy't noch wol foar ûnnoazel hâlden waerd, mei de ezel en it taffeltsje en de kneppel thús.
Underweis komt er yn in herberch, dêr mat er oernachtsje.
Hy moest foarút bitelje, mar omdat er gjin jild by him hie, sei er: Ezeltje, ezeltje, strek je. En dêr rûgelen fuort allegearre dûbeltsjes oer de groun. Dat seagen oare minsken, de kastlein ek. It wie dom fan 'e jonge, dat er dit sa yn 't iepenbier fortoane liet. Hwant dy kastlein tocht fuortdaelks: Donders, dy ezel moast ik ha.
De jouns, as se op bêd lizze seit de kastlein tsjin 't wiif: "Ik sil sjen dat ik dy ezel krij; ik doch der in oaren foar yn 't plak, dêr fornimt dy fint dochs neat fan."
En dat gebeurt. De ezels wurde forruile.
De jonge giet fierder mei de ezel. Hy fornimt net dat it in oaren ien is. Mar as er sinten brûke mat en seit: Ezeltje, ezeltje, strek je, dan lit de ezel net ien dûbeltsje falle en dan wyt er dat se him syn ezel ûntfytmanne ha.
Sa komt er thús.
De twade soan gong it neat better ôf. Dy krige ta bileanning fan 'e baes in taffeltsje. As er tsjin dat taffeltsje sei: Tafeltje, tafeltje, dek je, dan stie dat taffeltsje yn in omsjoch fol mei de hearlikste spizen.
Tafallich kaem ek dizze soan yn 'e selde herberch tolânne. Mar hy wie net folle lieper as syn broer. Dêr't oaren by wienen sei er: Tafeltje, tafeltje, dek je, en elkenien dy't mar woe, koe mei ite fan 'e hearlike spizen. De kastlein ek.
Dy tocht: Dat taffeltsje mat ik sjen to krijen.
En dy nachts doe't de jongeman sliepte forruile er it taffeltsje tsjin in oar, dat der krekt en gelyk sa útseach.
De jonge seach der neat fan de oare moarns, doe't er mei it taffeltsje ôfsette. Mar thús fornaem er dat er to grazen naem wie. Doe't er sei: Tafeltje, tafeltje, dek je, gebeurde der neat.
De trêdde soan, dy't hwat ûnnoazel hiet te wêzen, krige hiel hwat oars as geskink. Dat wie in sek mei in kneppel der yn en as er sei: Kneppel, kneppel út 'e sek, slach dy keardel foar de bek, dan bigoun dy kneppel mei alle macht to slaen.
Ek hy oernachte yn deselde herberch dêr't syn beide bruorren yn sliept hienen. Tafallich seach er dêr de ezel dy't dûbeltsjes poepte, sûnder dat de kastlein der op fordacht wie, dat er net allinne wie, en sa waerd er ek it taffeltsje gewaer. Doe't er thús kaem, hie er syn kneppel noch net brûkt. Mar doe hearde er fan de biwuste ezel en it taffeltsje, dat spizen tofoarskyn tovere en dat dy syn bruorren ûntstellen wienen. Hy sei: Ik ha se beide sjoen, ik sil der hinne. Hy naem de sek mei de kneppel mei.
Hy sei tsjin 'e kastlein: "Hwer ha jo de ezel dy't dûbeltsjes poept?" De kastlein sei: sa'n ezel haw ik net, mar de jonge sei: Ik ha 't mei eigen eagen sjoen.
De kastlein woe 't net tajaen. Mar doe pakte de jonge syn sek en sei: "Kneppel, kneppel út 'e sek, slach dy keardel foar de bek." De kneppel komt ta de sek út en timmert op 'e kastlein om. Dat duorre mar even doe raesde er 't út fan 'e pine. En dêr kaem syn frou al oan mei de ezel.
Doe moest er it taffeltsje noch ha. Dat krige er op deselde manier.
Sa kaem dizze jongste, dy't noch wol foar ûnnoazel hâlden waerd, mei de ezel en it taffeltsje en de kneppel thús.
Onderwerp
AT 0563 - The Table, the Ass, and the Stick 
AT 0563 - The Table, the Ass, and the Stick 
ATU 0563 - The Table, the Donkey and the Stick.
ATU 0563 - The Table, the Donkey and the Stick.
Beschrijving
Een schoenmaker heeft drie zonen, van wie de jongste als niet al te snugger bekend staat. Als de schoenmaker zijn drie zonen de wijde wereld instuurt om hun geluk te beproeven, vinden de drie jongens ieder al gauw een baas om voor te werken. Als het jaar om is, krijgt de oudste zoon een ezeltje dat dubbeltjes poept als geschenk. Als de jongen de woorden 'Ezeltje, ezeltje, strek je' uitspreekt, vallen er allemaal dubbeltjes op de grond. De domme jongen zegt de spreuk in bijzijn van een hebberige kastelein. De kastelein ruilt de dubbeltjesezel om voor een gewone ezel en de jongen is niet rijk meer. De middelste zoon ontvangt van zijn baas als beloning een wondertafeltje. Als de jongen 'Tafeltje, tafeltje, dek je' zegt, staat het tafeltje plotseling vol met de heerlijkste spijzen. Dezelfde kastelein maakt ook het wondertafeltje afhandig: 's nachts zet hij er stiekem een gewoon tafeltje voor in de plaats. De jongste - vermeend onnozele - zoon krijgt een bijzondere knuppel cadeau. Als hij zegt 'Knuppel, knuppel, uit de 'sek' (zak), sla die kerel voor zijn bek', begint de knuppel uit alle macht te slaan. Als de onnozelaar bij dezelfde kastelein overnacht, ziet hij diens wonderezeltje en -tafel. Als de jongen bij zijn thuiskomst hoort dat de ezel en de tafel aan zijn broers toebehoren, haast hij zich terug om de knuppel met de kastelein te laten afrekenen. Hij spoort de knuppel met de voorgenoemde woorden aan de kastelein te slaan. De vrouw van de kastelein komt al gauw met de ezel en de tafel op de proppen.
Bron
Collectie Jaarsma, verslag 1237, verhaal 1 (archief MI)
Commentaar
4 januari 1980
The Table, the Ass, and the Stick
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:21