BOEKV203

Een boer had de gewoonte om geregeld iedere verkooping bij te wonen. Als hij dan weg was kwam even geregeld de burgemeester zijn vrouwtje troosten. Op een avond gebeurde dit weer: het was vreeselijk slecht weer, maar Gerrit-baas had zich daardoor niet laten weerhouden. Er was dien avond ook een soldaat op het pad, maar omdat het weer zoo slecht werd, wilde hij niet verder gaan, maar besloot bij Gerrit-baas te overnachten. Hij was bij hem bekend, en vóór hij aanklopte gluurde hij eens naar binnen en daar zag hij de vrouw met den burgemeester zitten vrijen, terwijl op tafel haringsla met eieren en wijn gereedstond.
"Hier kunnen ze me niet gebruiken," dacht hij; "ik zal maar doorgaan."
Dat deed hij dan ook. Maar hij was nog niet ver, of hij kwam den boer tegen. Door het slechte weer was de verkooping uitgesteld, want er waren geen gegadigden opgekomen, en de boer kwam dus weer naar huis.
"Dag, Gerrit baas," zei de soldaat, "'k meende bij je te overnachten, maar ben toch maar doorgegaan, omdat ik zoo drijfnat was."
"O, dat is niets," zei Gerrit, "dan zul je bij mij wel weer drogen; ga maar mee."
Zoo gezegd, zoo gedaan. Maar thuis was de deur op de knip. De boer moest dus aankloppen. Het duurde lang voor er opengedaan werd. Onderwijl gluurde de soldaat nog eens naar binnen en zag dat de wijn in den schoorsteen, de eieren en de sla in de kast en de burgemeester onder een ton in den darsch (1) werd gestopt. Men ging binnen en de vrouw keek zoo vriendelijk als de omstandigheden toelieten. Men zette zich bij het vuur om wat warm te worden, en Gerrit vroeg zijn gast allerlei omtrent het soldatenleven.
Na veel verteld te hebben, zei de soldaat: "Ja, en we leeren tooveren ook."
"Zoo," zei Gerrit, "doe dat dan eens."
"Heb-je trek om wat te eten?"
"Daar zeg-je zoo wat."
"Nou," zei de soldaat, "let dan op; ik zeg: hocus pocus passe! en nou staan er eieren in de kast met sla en haring er bij. Ga maar kijken."
De boer keek en het was zoo. Natuurlijk was hij geen klein beetje verwonderd.
"Ja," zei de soldaat, "en hebben we dorst, dan hebben we maar te commandeeren. Hou-je van wijn?"
"Ja zeker."
"Hocus pocus passe! de wijn staat in den schoorsteen."
En het was weer zoo.
"O, wat heb ik een buikpijn," zei de vrouw; "ik moet naar bed, ik moet naar bed."
Zij droop dus af, maar de boer was een en al verbazing; hij keek voor alle zekerheid nog eens of er niet meer in den schoorsteen stond. Maar nee; het was eerlijk spul: in den schoorsteen was niets bijzonders.
"Nou moest je mij dat ook ereis leeren," zei Gerrit-baas, "want dat kunstje bevalt me wel."
"Dat gaat niet," zei de soldaat; "ik heb vergeten je te zeggen dat ik dat alleen kan als de duivel in huis is, en ik weet dat die nou bij jou in huis is."
De boer schrikte geweldig
"Daar hoef-je niet zoo van te schrikken," zei de soldaat, "we zullen hem wel mannen! Krijg maar een stok; hij zit onder de ton in den darsch."
Gerrit kreeg een stok en zou slaan, en de soldaat tilde het vat wat op.
Maar toen de slag neerkwam liet hij het vat weer zakken en zei: "Zoo gaat het niet; je moet eerst alle deuren openzetten, anders wordt de duivel te kwaadaardig en zouden we spul met hem krijgen."
Dat gebeurde: de deuren werden geopend. De boer sloeg weer en de soldaat ving de slagen op met de ton, die hij hoog genoeg optilde dat de burgemeester er onder vandaan kon komen.
Toen hij weg was, zei Gerrit baas: "Wat lijkt de duivel sprekend op den burgemeester."
"Ja," zei de soldaat, "burgemeesters en duivels, dat is krek eender."
's Morgens zat de soldaat erg in benauwdheid: hij moest zijn pas laten afteekenen. Schoorvoetend ging hij naar de burgemeester toe. Maar het liep best af; want deze bedankte hem voor zijn hulp en gaf hem nog een tientje mee op reis.

1. Dorschvloer.

AT 1358C - Trickster Discovers Adultery: Food Goes to Husband Instead of Paramour    AT 1358C - Trickster Discovers Adultery: Food Goes to Husband Instead of Paramour   

ATU 1358C - Trickster Discovers Adultery: Food Goes to Husband Instead of Lover    ATU 1358C - Trickster Discovers Adultery: Food Goes to Husband Instead of Lover   

Een boer gaat vaak naar een verkoping. Als hij weg is, komt de burgemeester met zijn vrouw scharrelen. Een keer met slecht weer gaat de boer op pad. Een soldaat wil juist de boer bezoeken om er te kunnen overnachten. Door het raam ziet hij de boerin met de burgemeester eten en drinken. De soldaat vertrekt weer. Maar ook de boer komt al weer terug. De verkoping is wegens het slechte weer niet doorgegaan. De boer en de soldaat ontmoeten elkaar, en de soldaat mag met de boer mee. Het duurt lang voordat de boerin de deur open doet. De soldaat ziet waar het eten, drinken en de burgemeester verstopt worden. Binnen vertelt de soldaat aan de boer dat ze in dienst tegenwoordig leren toveren. Met een toverspreuk (hocus pocus passe) `tovert' de soldaat voedsel en drank tevoorschijn. De boerin vertrekt benauwd naar bed. De boer wil ook toverkunst leren. Maar de soldaat zegt dat dat niet kan, zolang de duivel in huis is: en die duivel zit nu onder de ton. De soldaat laat alle deuren openzetten om de duivel te kunnen laten vluchten. Dan tilt hij de ton op, en deelt de boer klappen uit aan de duivel. De duivel vlucht. Het valt de boer op hoezeer de duivel op de burgemeester lijkt. De volgende dag is de soldaat wel benauwd: hij moet zijn pas bij de burgemeester laten aftekenen. Maar in plaats van straf, krijgt hij een bedankje en een beloning van de burgemeester.

G.J. Boekenoogen 'Nederlandsche sprookjes uit de XVIIde en het begin der XVIIIde eeuw' in: Volkskunde 20 (1909), 203-205 N°9 var.

K1571 - Trickster discovers adultery: food goes to husband instead of paramour.    K1571 - Trickster discovers adultery: food goes to husband instead of paramour.   

[2 oktober 1901]

Zie CBAK0211.

Trickster Discovers Adultery: Food Goes to Husband Instead of Paramour

Gerrit-baas    Gerrit-baas   

2013-03-01 14:46:20