Hoofdtekst
Die .LII. cluchte.
Een tyran bedacht eenen anderen tyranne die een coninck was, een nyeuwe straffe oft pijne om die misdadighe te pijningen. Hi hadde eenen coperen osse die binnen hol was ende aen die een side een duere hadde daer men den misdadigen in stiet, ende een vier met colen daeronder maecten, dat hi met lanckheyt van tijden heet worden soude. Als dan die arme mensch die hitte gevoelden, soude hi roepen ende dat soude luyden als oft een cue bleerde. Maer die tyran, die coninck die VALERIUS hiet, verschrock van die onmenschelijcke pijne. Ende die desen osse versiert hadde hiet PILLEIS, gelijck OROSIUS schrijft: desen nam die coninck selve ende stiet hem eerst in den osse ende proefden 't aen hem hoe dattet bleeren soude. Cecidit in foveam quam fecit.
Een tyran bedacht eenen anderen tyranne die een coninck was, een nyeuwe straffe oft pijne om die misdadighe te pijningen. Hi hadde eenen coperen osse die binnen hol was ende aen die een side een duere hadde daer men den misdadigen in stiet, ende een vier met colen daeronder maecten, dat hi met lanckheyt van tijden heet worden soude. Als dan die arme mensch die hitte gevoelden, soude hi roepen ende dat soude luyden als oft een cue bleerde. Maer die tyran, die coninck die VALERIUS hiet, verschrock van die onmenschelijcke pijne. Ende die desen osse versiert hadde hiet PILLEIS, gelijck OROSIUS schrijft: desen nam die coninck selve ende stiet hem eerst in den osse ende proefden 't aen hem hoe dattet bleeren soude. Cecidit in foveam quam fecit.
Beschrijving
Een tiran Pilleis (Perillus) geheten bedacht voor een andere tiran, Valerius (Phalaris) geheten, een martelwerktuig: een holle koperen os waarin een mens opgesloten kon worden, en waaronder een vuur gestookt kon worden, waarna de man ging 'loeien' van de pijn. Volgens Orosius, de zegsman van dit verhaal, was Valerius hierover zo verontwaardigd dat hij de koperen os op de bedenker uitprobeerde.
Bron
H. Pleij, J. van Grinsven, D. Schouten & F. van Thijn: Een Nyeuwe Clucht Boeck. Een zestiende-eeuwse anekdotenverzameling. Muiderberg 1983.
Commentaar
1554
Bron: Pauli, Schimpf und Ernst 116.
Naam Overig in Tekst
Orosius   
Valerius (Phalaris)   
Pilleis (Perillus)   
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:22
