Hoofdtekst
Om een quaet wijf soet te maken.
Die .LXVI. cluchte.
In die tijden van SALOMON, als hi dat ordeel van de II wijfs metten kinde ghegeven hadde, ghinck sinen lof van zijnder wijsheyt in alle landen. Ende waren sommighe uren in den dach geset dat hi yeghelijcken ghehoor gaf. Daer waren ooc lyeden ende knechten in 't hernasch geordineert. Als yemant den coninc syn sake hadde ontdect, ende hen die coninc een antwoort gaf, ende si daerenboven noch meer vraghen woude, so waren daer die knechts ende trocken hen van den coninck, ende wesen hen ter dueren uut. Daer quam een die den coninc claechde dat hi dat alderbooste wijf hadde. Die coninck antwoorde: 'In verbis, herbis et lapidibus est magna virtus.' In woorden, in cruyden ende ghesteenten is groote crachte. Die goede man woude den coninck eerst vraghen hoe hi dat verstaen hadde, maer die dienaers trocken hem ter dueren uut. Dye man dachte dese woorden nae ende woude se alle drye versoecken. Als hy nu thuys quam, ghinck die vrouwe wederom met quaden woorden aen, na hare gewoonheyt. Die man gaf haer die alderbeste ende soetste worden. Ende hoe hy beter woorden gaf, hoe si booser worden. Die goede man dachte hy woude die cruyden oock versoecken. Ende ghinck op dye merct ende cocht XX busselen cruyts om XX penninghen: roosenmarijn, savie, meyeraen, ruyte ende dierghelijcken. Ende hadde se aen den arm ende ginc so thuys. Ende als hi ten huyse in ghinck, begost de vrouwe wederom met hem te kijven ende seide oft hi dat gelt niet bat en behoefden dan aen de lapperye te verquisten. Doen greep dye man die vrouwe ende doude se in eenen hoecke ende hielt haer die een bussele vóór, dye ander na voor die nuese. Ende gheen en hadde die crachte om haer beter te maken. De goede man woude oock de steenen proberen. Op eenen tijt ghinck hy en haelde sinen boesem ende mouwen vol keyen ende quam daer mede thuys. Die vrouwe bekeef hem weder ende seyde: 'Ghy boeve, ghy lecker, wat wildy metten steenen maken?' Die man nam eenen goeden steen ende worp die vrouwe op die borste. Doen begost die vrouwe aen te roepen: 'Ghy morder, wilt ghy my vermoorden!' Doen worp dye man also den eenen nae den anderen op haer. Doen liep die vrouwe ter dueren uut ende de man haer nae ende werp haer alle die steenen na d'lijf. Die vrouwe dachte: 'Ick moet heden sterven,' ende keerde haer om ende viel neder voor den man ende bekende haer schult; sy soude haer beteren. Doen hiel die man op met worpen. Ende leefden daerna metten anderen vredelijck. Doen seyde die man: 'In woorden, in cruyden, in steenen mach wel cracht syn, maer ic wil den coninck getuychenisse geven dat grooter crachte in die steenen is dan in alle woorden oft cruyden is.'
Die .LXVI. cluchte.
In die tijden van SALOMON, als hi dat ordeel van de II wijfs metten kinde ghegeven hadde, ghinck sinen lof van zijnder wijsheyt in alle landen. Ende waren sommighe uren in den dach geset dat hi yeghelijcken ghehoor gaf. Daer waren ooc lyeden ende knechten in 't hernasch geordineert. Als yemant den coninc syn sake hadde ontdect, ende hen die coninc een antwoort gaf, ende si daerenboven noch meer vraghen woude, so waren daer die knechts ende trocken hen van den coninck, ende wesen hen ter dueren uut. Daer quam een die den coninc claechde dat hi dat alderbooste wijf hadde. Die coninck antwoorde: 'In verbis, herbis et lapidibus est magna virtus.' In woorden, in cruyden ende ghesteenten is groote crachte. Die goede man woude den coninck eerst vraghen hoe hi dat verstaen hadde, maer die dienaers trocken hem ter dueren uut. Dye man dachte dese woorden nae ende woude se alle drye versoecken. Als hy nu thuys quam, ghinck die vrouwe wederom met quaden woorden aen, na hare gewoonheyt. Die man gaf haer die alderbeste ende soetste worden. Ende hoe hy beter woorden gaf, hoe si booser worden. Die goede man dachte hy woude die cruyden oock versoecken. Ende ghinck op dye merct ende cocht XX busselen cruyts om XX penninghen: roosenmarijn, savie, meyeraen, ruyte ende dierghelijcken. Ende hadde se aen den arm ende ginc so thuys. Ende als hi ten huyse in ghinck, begost de vrouwe wederom met hem te kijven ende seide oft hi dat gelt niet bat en behoefden dan aen de lapperye te verquisten. Doen greep dye man die vrouwe ende doude se in eenen hoecke ende hielt haer die een bussele vóór, dye ander na voor die nuese. Ende gheen en hadde die crachte om haer beter te maken. De goede man woude oock de steenen proberen. Op eenen tijt ghinck hy en haelde sinen boesem ende mouwen vol keyen ende quam daer mede thuys. Die vrouwe bekeef hem weder ende seyde: 'Ghy boeve, ghy lecker, wat wildy metten steenen maken?' Die man nam eenen goeden steen ende worp die vrouwe op die borste. Doen begost die vrouwe aen te roepen: 'Ghy morder, wilt ghy my vermoorden!' Doen worp dye man also den eenen nae den anderen op haer. Doen liep die vrouwe ter dueren uut ende de man haer nae ende werp haer alle die steenen na d'lijf. Die vrouwe dachte: 'Ick moet heden sterven,' ende keerde haer om ende viel neder voor den man ende bekende haer schult; sy soude haer beteren. Doen hiel die man op met worpen. Ende leefden daerna metten anderen vredelijck. Doen seyde die man: 'In woorden, in cruyden, in steenen mach wel cracht syn, maer ic wil den coninck getuychenisse geven dat grooter crachte in die steenen is dan in alle woorden oft cruyden is.'
Beschrijving
Een man die door zijn vrouw geterroriseerd werd vroeg aan de wijze koning Salomo wat hij doen moest. Die antwoordde: In woorden, kruiden en (edel)stenen zitten grote krachten. Maar toen hij uitleg wilde vragen, werd hij de deur uitgezet. Thuisgekomen ging zijn vrouw als vanouds te keer. De man sprak haar allervriendelijkst aan: het werd alleen maar erger. Daarop kocht hij voor 20 penningen diverse bosje met kruiden. Toen zijn vrouw hem daarop aansprak, hield hij de kruiden voor haar neus en mond, maar helpen deed het niet. Daarop verzamelde de man een hoop keien, en toen zijn vrouw daarover te keer ging, gooide hij haar de stenen tegen het lijf, net zo lang tot zij inbond. Sindsdien leefden vreedzaam samen.
Bron
H. Pleij, J. van Grinsven, D. Schouten & F. van Thijn: Een Nyeuwe Clucht Boeck. Een zestiende-eeuwse anekdotenverzameling. Muiderberg 1983.
Commentaar
1554
Bron: Pauli, Schimpf und Ernst 134.
Naam Overig in Tekst
Salomonsoordeel 
Salomonsoordeel 
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:22