Hoofdtekst
Van raet soecken ende geven.
Die .CCVI. cluchte.
Men soude eens eenen grooten tocht teghen den koninc van TROYEN doen, ghelijc 't oock op die reyse gewonnen wert. Doen was daer die alderwijste GRIJCK ULIJSSES, die niet geerne mede ghetrocken en hadde. Ende omdat hi thuys blijven mochte, veysde hi hem oft hi onsinnich geweest hadde ende nam sinen ploech ende woude ten acker gaen, maer het was buyten den tijt dat men ten acker ghaen soude. Doen was daer een ander wijse die PALAMIDES hiet. Desen woude hem proeven oft hi warachtelijc sot, oft gemaecte boeverye ware. Ende nam ULISSES kindt ende setten 't op den acker vóór den ploech, oft hi dat kint ooc overeeren soude. Als hy schier bi dat kindt quam, sette hi den ploech tersyden uut. Doen sach men wel dattet niet dan ghemaecte dinck en was ende namen hem met ghewelt mede op die reyse. Dat woude ULISSES PALAMIDI wederom loonen ende schreef heymelijck brieven teghen PALAMIDEM ende leiden se by der vyanden brieven. Ende die brief was alsoe geschreven oft hi van den coninck van TROYEN ghecomen hadde: 'PALAMIDES, levert my dye GRIECKEN in mijn handt oft geeft mi dat gout wederom, die vierhondert ducaten die gi onder u bedde geghraven hebt.' Ende dese hadde ULISSES daer onder begraven datter PALAMIDES niet af en wiste. Dit quam den PALAMIDI te voren ende ginc tot ULISSEM om raet te vraghen. ULISSES riet hem: 'Syt ghi onschuldich, so doet uwen eedt daervoor ende verplicht u op 't hooft verliesen.' Men socht onder syn bedde ende men vant dat gout ende men sloech hem dat hooft af. Daerom ees 't eenen misselijcken raet dye men van sinen vyant neemt, oft eenen dye ghy scade gedaen hebt, want hi is nut om te betalen. Het is een spreeckwoort: 'A muliere repudiata at amico reconciliato, libera nos Domine.'
Die .CCVI. cluchte.
Men soude eens eenen grooten tocht teghen den koninc van TROYEN doen, ghelijc 't oock op die reyse gewonnen wert. Doen was daer die alderwijste GRIJCK ULIJSSES, die niet geerne mede ghetrocken en hadde. Ende omdat hi thuys blijven mochte, veysde hi hem oft hi onsinnich geweest hadde ende nam sinen ploech ende woude ten acker gaen, maer het was buyten den tijt dat men ten acker ghaen soude. Doen was daer een ander wijse die PALAMIDES hiet. Desen woude hem proeven oft hi warachtelijc sot, oft gemaecte boeverye ware. Ende nam ULISSES kindt ende setten 't op den acker vóór den ploech, oft hi dat kint ooc overeeren soude. Als hy schier bi dat kindt quam, sette hi den ploech tersyden uut. Doen sach men wel dattet niet dan ghemaecte dinck en was ende namen hem met ghewelt mede op die reyse. Dat woude ULISSES PALAMIDI wederom loonen ende schreef heymelijck brieven teghen PALAMIDEM ende leiden se by der vyanden brieven. Ende die brief was alsoe geschreven oft hi van den coninck van TROYEN ghecomen hadde: 'PALAMIDES, levert my dye GRIECKEN in mijn handt oft geeft mi dat gout wederom, die vierhondert ducaten die gi onder u bedde geghraven hebt.' Ende dese hadde ULISSES daer onder begraven datter PALAMIDES niet af en wiste. Dit quam den PALAMIDI te voren ende ginc tot ULISSEM om raet te vraghen. ULISSES riet hem: 'Syt ghi onschuldich, so doet uwen eedt daervoor ende verplicht u op 't hooft verliesen.' Men socht onder syn bedde ende men vant dat gout ende men sloech hem dat hooft af. Daerom ees 't eenen misselijcken raet dye men van sinen vyant neemt, oft eenen dye ghy scade gedaen hebt, want hi is nut om te betalen. Het is een spreeckwoort: 'A muliere repudiata at amico reconciliato, libera nos Domine.'
Beschrijving
Odysseus wilde niet mee naar Troje om oorlog te voeren. Daarom deed hij of hij gek was, en ging ploegen terwijl dat helemaal geen zin had op dat tijdstip. De wijze Palamedes ontmaskerde hem door te testen of hij ook over zijn kind heen zou ploegen. Odysseus moest toen toch naar Troje, en dat wilde hij Palamedes betaald zetten. Door een list werd Palamedes schuldig bevonden van het stelen van goud van de Trojaanse koning. Odysseus had hem de raad gegeven om zijn eed af te leggen als hij onschuldig was. Daarom werd Palamedes beschuldigd van hoogverraad en onthoofd. Neem dus nooit advies aan van je vijand.
Bron
H. Pleij, J. van Grinsven, D. Schouten & F. van Thijn: Een Nyeuwe Clucht Boeck. Een zestiende-eeuwse anekdotenverzameling. Muiderberg 1983.
Commentaar
1554
Bron: Pauli, Schimpf und Ernst 441
Palamedes was de wijze raadgever van de Grieken in de Trojaanse oorlog.
Het Latijnse spreekwoord aan het einde van de tekst wordt als volgt vertaald: 'Bevrijd ons, Heer, van een verstoten vrouw en van een herwonnen vriend.'
Palamedes was de wijze raadgever van de Grieken in de Trojaanse oorlog.
Het Latijnse spreekwoord aan het einde van de tekst wordt als volgt vertaald: 'Bevrijd ons, Heer, van een verstoten vrouw en van een herwonnen vriend.'
Naam Overig in Tekst
Troyen 
Troyen 
Ulijsses/Ulisses [= Odysseus]
Ulijsses/Ulisses [= Odysseus]
Palamides
Palamides
Palamedes
Palamedes
Naam Locatie in Tekst
Troje
Troje
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:22