Hoofdtekst
De deurwaarder en de duivel
Een deurwaarder ging eens uit om aanmaningen te doen. Onderweg ontmoette hij de duivel. Beide reizigers en onwelkome gasten bij de mensen, knoopten een gesprek aan over het doel hunner reis. Toen de duivel verteld had dat hij uit was om zielen te winnen, vroeg de deurwaarder op welke wijze hij een ziel kon en mocht buitmaken. 'Dat zal ik u zeggen,' hernam de helbewoner; 'als een kind niest en daar wordt niet op gezegd: "God zegene u," dan heb ik macht over dat kind, mits het des morgens geen wijwater gehad hebbe. Als er in huis wordt gevloekt of verwenst, dan heb ik de macht de vloeker zowel als de vervloekte mede te nemen op staande voet. Maar' – voegde de duivel erbij – 'maar: 't moet gemeend, werkelijk gemeend zijn.' – 'Zo,' zei de deurwaarder, 'maar luister je dan soms opzettelijk aan deuren of vensters?' 'Soms wel,' was 't antwoord. 'Kom,' zei de deurwaarder, toen beiden al pratende in een dorp aankwamen, waar ze uit de naburige dorpsherberg druk getier hoorden, 'kom, luisteren wij hier eens onder 't vensterraam.' 'Hoor je wel,' voer de deurwaarder voort, 'daar vloekt er een – pak 'm! En die andere verwenst iemand zomaar naar de hel! Pak ze!' 'Neen,' zei Satan, 'dat is niet gemeend, dergelijke dingen hoor ik dagelijks. Dat gaat zomaar in de drukte van 't gesprek door, zonder dat die lui weten wat ze zeggen, en – ze menen er niets van. Ik heb u immers gezegd dat 't goed gemeend moet zijn, anders heb ik geen macht.' – Een eind verder gegaan, kwamen beide reizigers voorbij een huis, waar de vrouw buiten op een stoel zat aardappels te schillen, terwijl een klein kind zich vermaakte met de geschilde aardappels in de ijzeren ketel met water te plengen. De kleine niesde toevallig doordat een waterdroppel tegen zijn neus spatte, en – de moeder sprak geen woord. 'Pak 'm!' zei de deurwaarder, die maar gaarne een staaltje van des duivels macht zou hebben gezien. 'Ik kan niet,' zei de duivel; "t kind heeft vanmorgen wijwater gehad.' Eindelijk naderde het wandelende paar het huis waarheen de deurwaarder ging om aan te manen. Een ieder weet (naar ik hoop van horen zeggen en liefst niet bij ondervinding) wat 'n kruis de verschijning is van een deurwaarder die manen komt. Reeds van verre had de bewoner des huizes dan ook de deurwaarder met zijn niet minder onvriendelijke gezel zien naderen, en – toen beiden het huis der eenzame bewoners wilden binnen-gaan, hoorden zij duidelijk dat manlief tegen zijn wederhelft zeide: 'Daar komt me die vervloekte deurwaarder almaar aan; ik wou dat de duivel hem op staande voet meenam naar de hel.'
'Dat is gemeend,' zei de duivel tot de verblufte deurwaarder, en beiden verdwenen.
Of er sedert die tijd daar ter plaatse nooit meer een deurwaarder is verschenen – dat weet ik niet, maar wel dat de uitdrukking aan dit sprookje ontleend, hier nog altijd voortleeft: ''t Is gemeend,' zei de duivel en hij nam de deurwaarder mee!
Een deurwaarder ging eens uit om aanmaningen te doen. Onderweg ontmoette hij de duivel. Beide reizigers en onwelkome gasten bij de mensen, knoopten een gesprek aan over het doel hunner reis. Toen de duivel verteld had dat hij uit was om zielen te winnen, vroeg de deurwaarder op welke wijze hij een ziel kon en mocht buitmaken. 'Dat zal ik u zeggen,' hernam de helbewoner; 'als een kind niest en daar wordt niet op gezegd: "God zegene u," dan heb ik macht over dat kind, mits het des morgens geen wijwater gehad hebbe. Als er in huis wordt gevloekt of verwenst, dan heb ik de macht de vloeker zowel als de vervloekte mede te nemen op staande voet. Maar' – voegde de duivel erbij – 'maar: 't moet gemeend, werkelijk gemeend zijn.' – 'Zo,' zei de deurwaarder, 'maar luister je dan soms opzettelijk aan deuren of vensters?' 'Soms wel,' was 't antwoord. 'Kom,' zei de deurwaarder, toen beiden al pratende in een dorp aankwamen, waar ze uit de naburige dorpsherberg druk getier hoorden, 'kom, luisteren wij hier eens onder 't vensterraam.' 'Hoor je wel,' voer de deurwaarder voort, 'daar vloekt er een – pak 'm! En die andere verwenst iemand zomaar naar de hel! Pak ze!' 'Neen,' zei Satan, 'dat is niet gemeend, dergelijke dingen hoor ik dagelijks. Dat gaat zomaar in de drukte van 't gesprek door, zonder dat die lui weten wat ze zeggen, en – ze menen er niets van. Ik heb u immers gezegd dat 't goed gemeend moet zijn, anders heb ik geen macht.' – Een eind verder gegaan, kwamen beide reizigers voorbij een huis, waar de vrouw buiten op een stoel zat aardappels te schillen, terwijl een klein kind zich vermaakte met de geschilde aardappels in de ijzeren ketel met water te plengen. De kleine niesde toevallig doordat een waterdroppel tegen zijn neus spatte, en – de moeder sprak geen woord. 'Pak 'm!' zei de deurwaarder, die maar gaarne een staaltje van des duivels macht zou hebben gezien. 'Ik kan niet,' zei de duivel; "t kind heeft vanmorgen wijwater gehad.' Eindelijk naderde het wandelende paar het huis waarheen de deurwaarder ging om aan te manen. Een ieder weet (naar ik hoop van horen zeggen en liefst niet bij ondervinding) wat 'n kruis de verschijning is van een deurwaarder die manen komt. Reeds van verre had de bewoner des huizes dan ook de deurwaarder met zijn niet minder onvriendelijke gezel zien naderen, en – toen beiden het huis der eenzame bewoners wilden binnen-gaan, hoorden zij duidelijk dat manlief tegen zijn wederhelft zeide: 'Daar komt me die vervloekte deurwaarder almaar aan; ik wou dat de duivel hem op staande voet meenam naar de hel.'
'Dat is gemeend,' zei de duivel tot de verblufte deurwaarder, en beiden verdwenen.
Of er sedert die tijd daar ter plaatse nooit meer een deurwaarder is verschenen – dat weet ik niet, maar wel dat de uitdrukking aan dit sprookje ontleend, hier nog altijd voortleeft: ''t Is gemeend,' zei de duivel en hij nam de deurwaarder mee!
Onderwerp
AT 1186 - With his Whole Heart 
AT 1186 - With his Whole Heart 
ATU 1186 - The Devil and the Lawyer
ATU 1186 - The Devil and the Lawyer
Beschrijving
Een deurwaarder op weg om aanmaningen te doen ontmoet de duivel, die op weg is zielen te winnen; hij krijgt een ziel als deze werkelijk gemeend vervloekt wordt. Vloekers in de kroeg menen het niet echt en evenmin kan hij een kind meenemen, dat met wijwater bekruisd is. Maar als de deurwaarder komt waar hij moet zijn wordt hij oprecht gemeend vervloekt en de duivel neemt hem mee.
Bron
Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Nederlands Limburg, Utr./Antw.1981, 112f N°5.2
Motief
M215 - With his whole heart: devil carries off judge.
M215 - With his whole heart: devil carries off judge.
Commentaar
1891
Motief: M215 With his whole heart: devil carries off judge.
With his Whole Heart
Jacques Cuijpers, De Maasgouw, jg. 13, N°46 (15-10-1891), 183
Naam Overig in Tekst
Satan
Satan
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:22