OVER0896

Een groot pedant hadde sijn knegt om Teunis de vleyshouwer gesonden, die al een uyr tot sijnent hadde geweest ende sijn vrouwtje wat caresseert, terwijl onse professor in de logica sat en sufde. De knecht quam eyndelijck weerom nadat se hem tot de vleyschouwer geseyt hadden dat den baes al over een uyr na de professor toegegaen was, ende de pots van sijn vrouw gemerckt hebbende, quam coram. R. 'Unde tam tardus, waer blijft gij soo lang?' R. 'Mijnheer, hij was niet thuys, ick moest hem soecken.' R. 'Hactenus bene.' R. 'Neen, hij warachtig niet, want hij heeft al een paer uyren bij je wijf geseten, ick geloof niet dat daer been hacken te pas komt.'

Een pedante boekengeleerde draagt zijn knecht op om de slager Teunis op te halen. Wat hij niet weet, is dat de slager al een uurtje bij zijn vrouw is geweest voor liefkozerij terwijl de professor zat te suffen. De knecht komt zonder de slager terug, ze hebben hem duidelijk gemaakt dat die al een uur bij de geleerde thuis zit. De man vraagt waar de knecht toch zo lang bleef. Die legt uit dat de slager er niet was en dat hij hem dus moest zoeken. Zijn baas reageert daarop met een Latijnse spreuk 'Hactenus bene'. Zijn knecht, het Latijn niet machtig, begrijpt hem verkeerd. Hij merkt op dat de slager al een tijdje bij de vrouw van zijn baas zit en bij hun bezigheden komt benen hakken er niet aan te pas.

Aernout van Overbeke, Anecdota sive historiae jocosae. Ed. R. Dekker, H. Roodenburg en H.J. van Rees. Amsterdam 1991.

Derde kwart zeventiende eeuw

Pedant: Schoolmeester. Ook: Iemand die een overdreven waarde toekent aan boekenwijseid en zijne geleerdhed of schijngeleerdheid op onredelijke wijze of te onpas tentoonspreidt, die onnoodig gewicht hecht aan nietigheden en niet altijd oordeelkundig, wil vasthouden aan de in de leerboeken voorgestelde regels. (Woordenboek der Nederlandsche Taal, s.v. pedant.)
In het moderne taalgebruik wordt pedant niet zo regelmatig als zefstandig naamwoord gebruikt. Hierboven staat het als bijvoeglijk naamwoord bij boekengeleerde. Daarmee is de betekenis voor een belangrijk deel aangegeven.

Teunis    Teunis   

2013-03-01 14:46:20