DEVOOYS082 - IV. EEN EXEMPEL VAN JOHANNES VAN SCOENHOVEN.

IV. EEN EXEMPEL VAN JOHANNES VAN SCOENHOVEN.
Uit de Gheestelike Apteke

Oec sijn vele luden die in haren druc sijn, somtijt die wtvercoren vriende goeds. Ende dat wil ic bewisen met exempelen een of twe. Het gheviel op een tijt dat III goede meechden quamen in eenre kerken ende settede hem sate[li]ke neder met haer faliken over thoeft gheslaghen, recht of sij gode wouden minnentlike aenbeden. Op die zelve tijt was daer een goet gheestelijc mensche, ende hadde alst sceen aen hem dat beelde ihesu cristi ende sijnre weerde moeder maryen met grote arnste, aendachte ende minne. Ende in deser aendacht soe sach hij, als hem docht, dat ihesus ghinc van sijnre moeder totter eenre maecht, ende sloech haer faly op, ende helsse sy ende cusse sy recht vriendelike, ende bewijsde haer veel vrientscappen een langhe tijt. Hier na doe lyet ihesus die faly weder gliden over haer hooft ende ghinc voert toter ander ende boerde die faty op een luttel ende sach haer aen met een lachende monde vriendelijc, ende lyet die faly gliden ende sceyde van haer. Doe quam hy toter dorder die en toghede hi gheen vrientscap, maer hi sloechse ende styetse met handen ende met voeten, ende dede haer veel moeyenisse, soe dat dyen goeden gheesteliken mensche verwonderde, diet sach. Dat ihesus der eerster so veel vrientscappen dede, dat behaghede hem wel, ende dat ander dat mocht wel liden. Maer dat ihesus also veel der derde moeyde, dat verwonderde hem, ende had gheern gheweten wat si misdaen had, daer ihesus haer so zeer om castyede. Ende als dese gheestelike mensche in dese wonderlike vysyoen was, doe quam ihesus by hem ende vraghede hem hoe hy alsoe sat. Hi antwoerde: „Heer, ic verwonder mi op u werc, wat dit beduden mach". Jhesus seyde te hem: „Nu merct wel, ic salt o segghen. Die eerste die ie so vele vrientscappen dede, die is een goede maecht, maer si en is niet vasradich, ende ic moetse al met smeken houden. Lyet ic se op haer setven, sy soude of vallen. Dus moet ic met haer smeken om haer crancheit wil. Die ander is een goede maecht ende vasradigher dan die eerste, ende is noch een bebaghel mensch na der warelt. Ende met dyen vrientscap dien ie haer bewijsde houde icse aen my vanden warelt. Maer Het icse alte mael, si viel of. Maer op dat ic haer mijn minne bewise, oec hoe clein dattet is, so laet sy haer ghenoeghen. Maer die dorde is mijn ghestade vriendinne, die mi niet en laet om enich dinc dat op haer comen mach, goet of quaet. Dese laet ic doen haer goede werken op haers selfs cost ende houde haer loen tot inden ewighen leven. Daer toe so laet ic haer veel becoringhe liden, veel druc ende menighe pijn liden, ende dese neemt sij van minnen van minen hande niet alleen verduldeliken, mer oec willichliken. Ende hoe sy meer lidet, hoe sy troesteliker met minnen aen mi blivet, ende heeft een gans betrouwen op mi, dattet haer al ten besten comen mach alst ummer waer is. Want daer om laet ic haer die pijn liden, op dat si groet loen inden eweliken leven ende veel vruchten hebben sou, want een yeghehke becoringhe die men weder staet ende verwint, of enich dinc of pijn die men lijt in gode of om gode, die heeft haer zonderlinghe toevallende loen behalven dat ghemeen loen dat got zelver is. Ende oec en laet ic niet die becoringhe no druc, noch pijn so groot op haer comen, ic en neem haers waer ende gheve haer troest heymelic ende al suptijllic daer si alle becoringhe, druc ende pijn mede verwinnen mach". Alse die gheestelikc mensche dit wel verstaen hadde, so dancte hi den heer sonderlinghe, dat hi so vriendelike besorcht ende bewaert alle creaturen elcken in sinen staec.

Drie goede maagden kwamen in een kerk. Een goede geestelijke zag dat Jezus Christus van Maria haar schoot kwam en de eerste maagd omhelsde en kuste. Vervolgens ging hij naar de tweede, daar glimlachte hij vriendelijk tegen. Naar de derde toonde hij geen vriendschap. De geestelijke wilde graag weten wat die derde verkeerd had gedaan, want zij kreeg geen liefde van Jezus. Jezus antwoorde, de eerste dat is een goede maagd, maar kan makkelijk op het verkeerde pad komen en ik moet haar met smeken vasthouden. De tweede houdt beter vast aan het rechte pad, maar kan als ik haar laat vallen ook een kleine zijstap maken. De derde is mijn echte vriendin, die mij nooit in de steek zou laten. Dus zij mag het meeste lijden, want daarin voelt ze mijn liefde. De Heer zorgt voor iedereen zoals zij behandeld moeten worden.

De Vooys, C.G.N., Middelnederlandse stichtelijke exempelen, Zwolle 1953, pagina 56-58

Jezus Christus    Jezus Christus   

Maria    Maria   

Heer    Heer   

Johannes    Johannes   

Scoenhoven    Scoenhoven   

2013-03-01 14:46:20