Hoofdtekst
X.
Sinte jeronimus scrijft oic van eenre maecht te Rome, die by name geheten was demetria. Ende si was vanden edelsten geslechte van romen, ende scone boven alle andere meechden, ende dair toe oic zeer rijc van goede. Ende hier om soe stonden oic de mechtige vanden lande ende de overste heren in des conincs palays, dat sise te huwelike wouden nemen, want haren name was bekent over al romen overmids hair scoenheit, edelheit ende rijcheit. Dese maget, als jeronimus scrijft, hadde doen ter tijt noch levende een moeder ende een ouwer moeder, de welke onsen here nerstelic dienden, ende gingen ter kerken, ende deylden den armen menscen mildelic vanden goede dat hen god overvloedichlic verleent hadde. Ende si hadden wel gewilt, dat hair dochter hair hadde willen keeren toten dienste gods, mair om der vrienden wil, diese grotelee wilden bestaden, ende oic soe docht hen dat hair herte dair toe niet gheneycht en was noch, want si plach hair zeer wtwendelic te houden in hair cleedere na der werelt manire. Hier om soe lieten sise vast geweerden, ende en seiden hair niet, mair si baden onsen here ende sijnre liever moeder maria, dat si enen anderen gheest vercrege, so dat hair die genuechte der werelt worde mishagende ende dat si hair reynicheit mocht behouden. Die baden si enen tijt. Hier na gevielt op eender nacht, dat de maget lach ende wert peysende in hair selven van haren leven ende van hairre wtwendicheit. Ende si seide aldus tegen hair selven: „Wat maectu, dymetrias ? Wair om en beterstu di niet, ende houdet u suverheit ? Hoe meyndi aldus te behagen den brudegom der reynicheit met dijnre cyerliker wtwendicheit, dair du den menscen met begheers te behagen ? Neen ghi, sprac si sonder twivel, mair ghi moet u anders hebben". Ende doen hair natoert begonste hier tegen te wederstaen, nam si enen moet ende seide: „Ic weet, sprac si tot hair selven, dat u noot es dat ghi u hier toe vromelic hebt. Wat souddi doen, oft men u marteliën soude ? Wair om wildi u nu aldus ontsien inden tijt des vreden ? Hoe souddi mogen aerisien die aensichte der wreder richteren, die u ontsiet voir u vrienden ende maghen ? Merct op sinte agneten, der heileger maghet, hoe si dien quaden tyran soe manlic verwan, ende met marteliën hair reynicheit heilichde". Ende doen si dit snachts overpeyst hadde, des morghens doen si opstont, nam si al hair costelike cleedere ende cleynlike iuwelcu ende ghincse sluyten in een screyne, ende dede aen een verworpen roxken, ende hinc om een arm mantelken, ende quam alsoe beneden van hairre cameren, zeer wenende, tot hairre moeder ende ouwer moeder, ende viel neder voir hen ten voeten ende badt verghiffenisse van dien dat si ongehorsam geweest hadde, ende begherde dat si hairre ontfermen wouden. Doen de moeder ende de witte vrouwe saghen dat dese maghet also verandert was, van groten wonder ende sonderlingc bliscap soe worden si zere wenende, ende en consten hair nauwelic toegespreken. Dair na soe nam de moeder de dochter inden arme ende custese menich werven, ende des gelijc oic die witte vrouwe, ende dancten onsen lieven here, die hair gebet verhoirt hadde. Wt welker maecht, scrijft sinte jeronimus, als wt eenre vruchtbareger wortelen, sijn gespruyt vele andere menscen. Ende al en waren si niet hair gelijc van edelheit van geslechte of van rijcheit van desen tijtliken goede, of oic in scoenheit van formen, nochtan bi haren exemple soe pijnden si hen te verengen den loen der reynicheit. Ende deser maget name quam in affrica, ya in allen landen, dat alsulken sconen edelen maghet ende rijke gode diende in hair reynicheit. Ende die te voren, seit jeronimus, alleen een stede of een provincie bekinde als voir een dochter der sterfliker menscen, wert namaels doen si worden was een bruyt cristi, wert bekent over alle de werelt. Voirt scrijft sinte jeronimus van hair, hoe dat die edele lieden hedendaghes gherne plegen hair dochteren, die wat gebrecs hebben inden lichame, ende niet ter werelt en doeghen, in die cloesters steken ende offerense dan gode, ende gheven hen daer alsoe vele goets als si willen. Mair hair andere kijndere, die sonder enich letsel sijn, houden si bi hen inder werelt, ende maken die hair erfgenamen van haren goede. Dit es nu gemeyn inder werelt. Mair dese maget, dair ie af spreke, seit sinte jeronimus, en hadde gheen ghebrec inden lichame, want al romen wist te spreken van hairre scoenheit, noch oic van tijtliken goede, want dair af hadde si hairs herten begherte. Ende hier om soe es si zere te prisen, want si alle dit versmact heeft om hair reynicheit te behouden. Want doen si mercte de periculen deser werelt, soe begaf si hair in een vergadering van heiligen meechden, dair si leefde alsoe heilichlee, dat si wert een spieghel allen den anderen meechden inder oitmoedicheit, in verworpenheit, in gedoechsamheit ende in alle anderen doechden ende goeden wercken.
Sinte jeronimus scrijft oic van eenre maecht te Rome, die by name geheten was demetria. Ende si was vanden edelsten geslechte van romen, ende scone boven alle andere meechden, ende dair toe oic zeer rijc van goede. Ende hier om soe stonden oic de mechtige vanden lande ende de overste heren in des conincs palays, dat sise te huwelike wouden nemen, want haren name was bekent over al romen overmids hair scoenheit, edelheit ende rijcheit. Dese maget, als jeronimus scrijft, hadde doen ter tijt noch levende een moeder ende een ouwer moeder, de welke onsen here nerstelic dienden, ende gingen ter kerken, ende deylden den armen menscen mildelic vanden goede dat hen god overvloedichlic verleent hadde. Ende si hadden wel gewilt, dat hair dochter hair hadde willen keeren toten dienste gods, mair om der vrienden wil, diese grotelee wilden bestaden, ende oic soe docht hen dat hair herte dair toe niet gheneycht en was noch, want si plach hair zeer wtwendelic te houden in hair cleedere na der werelt manire. Hier om soe lieten sise vast geweerden, ende en seiden hair niet, mair si baden onsen here ende sijnre liever moeder maria, dat si enen anderen gheest vercrege, so dat hair die genuechte der werelt worde mishagende ende dat si hair reynicheit mocht behouden. Die baden si enen tijt. Hier na gevielt op eender nacht, dat de maget lach ende wert peysende in hair selven van haren leven ende van hairre wtwendicheit. Ende si seide aldus tegen hair selven: „Wat maectu, dymetrias ? Wair om en beterstu di niet, ende houdet u suverheit ? Hoe meyndi aldus te behagen den brudegom der reynicheit met dijnre cyerliker wtwendicheit, dair du den menscen met begheers te behagen ? Neen ghi, sprac si sonder twivel, mair ghi moet u anders hebben". Ende doen hair natoert begonste hier tegen te wederstaen, nam si enen moet ende seide: „Ic weet, sprac si tot hair selven, dat u noot es dat ghi u hier toe vromelic hebt. Wat souddi doen, oft men u marteliën soude ? Wair om wildi u nu aldus ontsien inden tijt des vreden ? Hoe souddi mogen aerisien die aensichte der wreder richteren, die u ontsiet voir u vrienden ende maghen ? Merct op sinte agneten, der heileger maghet, hoe si dien quaden tyran soe manlic verwan, ende met marteliën hair reynicheit heilichde". Ende doen si dit snachts overpeyst hadde, des morghens doen si opstont, nam si al hair costelike cleedere ende cleynlike iuwelcu ende ghincse sluyten in een screyne, ende dede aen een verworpen roxken, ende hinc om een arm mantelken, ende quam alsoe beneden van hairre cameren, zeer wenende, tot hairre moeder ende ouwer moeder, ende viel neder voir hen ten voeten ende badt verghiffenisse van dien dat si ongehorsam geweest hadde, ende begherde dat si hairre ontfermen wouden. Doen de moeder ende de witte vrouwe saghen dat dese maghet also verandert was, van groten wonder ende sonderlingc bliscap soe worden si zere wenende, ende en consten hair nauwelic toegespreken. Dair na soe nam de moeder de dochter inden arme ende custese menich werven, ende des gelijc oic die witte vrouwe, ende dancten onsen lieven here, die hair gebet verhoirt hadde. Wt welker maecht, scrijft sinte jeronimus, als wt eenre vruchtbareger wortelen, sijn gespruyt vele andere menscen. Ende al en waren si niet hair gelijc van edelheit van geslechte of van rijcheit van desen tijtliken goede, of oic in scoenheit van formen, nochtan bi haren exemple soe pijnden si hen te verengen den loen der reynicheit. Ende deser maget name quam in affrica, ya in allen landen, dat alsulken sconen edelen maghet ende rijke gode diende in hair reynicheit. Ende die te voren, seit jeronimus, alleen een stede of een provincie bekinde als voir een dochter der sterfliker menscen, wert namaels doen si worden was een bruyt cristi, wert bekent over alle de werelt. Voirt scrijft sinte jeronimus van hair, hoe dat die edele lieden hedendaghes gherne plegen hair dochteren, die wat gebrecs hebben inden lichame, ende niet ter werelt en doeghen, in die cloesters steken ende offerense dan gode, ende gheven hen daer alsoe vele goets als si willen. Mair hair andere kijndere, die sonder enich letsel sijn, houden si bi hen inder werelt, ende maken die hair erfgenamen van haren goede. Dit es nu gemeyn inder werelt. Mair dese maget, dair ie af spreke, seit sinte jeronimus, en hadde gheen ghebrec inden lichame, want al romen wist te spreken van hairre scoenheit, noch oic van tijtliken goede, want dair af hadde si hairs herten begherte. Ende hier om soe es si zere te prisen, want si alle dit versmact heeft om hair reynicheit te behouden. Want doen si mercte de periculen deser werelt, soe begaf si hair in een vergadering van heiligen meechden, dair si leefde alsoe heilichlee, dat si wert een spieghel allen den anderen meechden inder oitmoedicheit, in verworpenheit, in gedoechsamheit ende in alle anderen doechden ende goeden wercken.
Beschrijving
Een rijke maagd uit Rome deed er alles aan om haar lichaam zo schoon mogelijk te houden. Haar moeder diende God al jaren, maar zij wilde dat niet. Ze vond haar uiterlijk en de rijkdom belangrijker. Op een dag vroeg haar moeder wat ze zou doen als ze gemarteld zou worden. Sint Agnes heeft gewonnen van de kwade tiran en door martelingen is zij in het reine heilige gekomen. De dag daarna deed ze haar dure sieraden en kleding in een schrijn en bad haar moeder om vergeving. Ze diende daarna de Here God in alle landen. En ze werd bekend over heel de wereld. Deed alles deed ze om haar reinheid te behouden. Want toen ze de perikelen van de wereld begreep wilde ze in het klooster leven. Ze werd een voorbeeld voor anderen.
Bron
De Vooys, C.G.N., Middelnederlandse stichtelijke exempelen, Zwolle 1953, pagina 63-66
Commentaar
Agnes was van rijke komaf en werd gemarteld in een vlammenzee omdat zij haar reinheid wilde bewaren.
Naam Overig in Tekst
Sinte Jeronimus 
Sinte Jeronimus 
Demetria
Demetria
God
God
Sinte Agneten
Sinte Agneten
Onze Lieve Here
Onze Lieve Here
God
God
Christus
Christus
Naam Locatie in Tekst
Rome
Rome
Agnes
Agnes
Afrika
Afrika
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20