KEMP033a - HET ZWARTE KRUIS VAN WIJK.

HET ZWARTE KRUIS VAN WIJK.

Omstreeks 1300 verliet een edelman uit Riempst, tusschen Maastricht en Tongeren, zijn gezin en zijn vrienden om een reis naar het Heilig Land te doen. Bij zijn vertrek vroeg zijn jongste dochtertje Anna hem, haar een geschenk uit de Heilige Plaatsen mee te brengen. In het Heilige Land herinnerde zich de ridder zijn belofte en terwijl hij nog peinsde, om de kleine Anna iets bijzonders mede te brengen, vond hij bij het graf van Jezus een noot, die hij uit eerbied voor de plaats, waar hij ze vond, bij zich stak. Toen hij nu weer terugkeerde te Riempst, had hij voor al zijn huisgenooten geschenken meegebracht, maar de kleine Anna vergat hij. Thuis gekomen, herinnerde hij zich zijn belofte aan de kleine Anna gedaan, maar nu was het te laat. Zijn vrouw stelde hem echter voor, Anna dan ten minste iets te geven, dat niet uit het Heilig Land was, maar ook dat vergat hij, toen hij zijn geschenken in het bijzijn van het geheel gezin uitdeelde. Terwijl zijn vrouw hem deze tweede vergeetachtigheid zacht verweet, herinnerde de ridder opeens zich de noot, die hij op het graf van Jezus had gevonden en gaf ze de kleine Anna.
Het meisje was er erg blij mee; zij plantte den noot in den tuin voor het kasteel en zag na eenigen tijd, tot haar groote blijdschap, dat er een spruitje met drie takjes te voorschijn kwam. In korten tijd werd dit een krachtige boom, die zijn drie takken ver uitspreidde. Verscheidene jaren gingen voorbij. Tot op een middag een geweldig onweer kwam over de streek, dat veel verwoestingen aanrichtte. Ook de noteboom van Anna werd getroffen en zij treurde al, bij het zien van de vernieling, toen zij te midden van den gespleten stam een schoon beeld van den gekruisten Jezus zag staan, ontsproten uit den noot, dien zij had geplant. Nu begreep zij welk een geschenk haar vader haar indertijd had gedaan. Het wonderbare voorval te Riempst werd spoedig algemeen bekend en de geestelijkheid van de naburige steden trok met ren menigte van volk naar Riempst om zich van de waarheid te overtuigen.De jonkvrouw nam afscheid van de wereld en ging in het klooster van de Witte Vrouwen te Maastricht. Haar wonderbaar kruisbeeld nam zij mee. Het kruisbeeld werd spoedig beroemd en peigrims uit alle landen kwamen den "Christus van de Noot" of het "Zwarte Christusbeeld' vereeren; velen vonden er een wonderbare genezing van hun kwalen. Op 1 September 1796 werd het klooster van de Witte Vrouwen door de Franschen, bij de wet van Fructidor, An IV, opgeheven en vonden de zusters elk afzonderlijk een onderkomen bij haar familie. Een van de zusters, wier familie in de Wijkerbrugstraat woonde, nam het wonderbare beeld mee en hield het daar verborgen, Napoleon I, die in September 1803 te Maastricht verbleef en die van het wonderkruis afwist, had bevel gegeven, het naar Parijs te vervoeren. Er werd echter maar een nagemaakt beeld naar Parijs gebracht. Kort daarna werd de vrije uitoefening van den katholieken eere¬dienst weer toegestaan, tengevolge van het Concordaat en de vestiging van het keizerrijk in Frankrijk. De behoefte, om het kruis weer aan de openbare vereering te geven, deed zich spoedig gevoelen. Er was echter eenig verschil van meening, waar het beeld zou moeten komen. Alle parochies en kloosters wilden het gaarne hebben.
Om daar een einde aan te maken, werd overeengekomen, het beeld op een wagen, bespannen met vier ossen, te plaatsen en de beesten dan hun vrijen gang te laten gaan. Dit gebeurde. De ossen trokken den wagen aan, keerden zich van de Maasbrug af en reden hem door het noordelijk gedeelte van de Rechtstraat tot voor de Sint Maartenskerk. Daar bleven ze staan en zij waren met geen geweld meer vooruit of achteruit te krijgen. Dit was nu toch wel het zekerste teeken, dat het Wonderkruis die kerk uitkoos als durende verblijfplaats.

SINLEG 0092 - Das Bild wächst aus einem Baum.    SINLEG 0092 - Das Bild wächst aus einem Baum.   

Een man uit Riempst belooft voor zijn dochter een geschenk mee te nemen na een reis naar het Heilige Land. Terwijl hij in het Heilige Land nadacht over deze belofte vond hij een noot op het graf van Jezus die hij in zijn stak stak. De rest van de reis vergat hij zijn belofte. Thuisgekomen herinnerde hij zich zijn belofte, maar dus te laat. Toen hij even later wel geschenken gaf aan de anderen uit zijn gezin, herinnerde zijn vrouw hem aan zijn belofte aan zijn dochter Anna. Toen dacht hij opeens aan de noot en gaf deze aan haar kado. Het meisje was hier zeer blij mee. Ze plantte de noot gelijk en binnen korte tijd bloeide er een boom op uit de noot. Tijdens een storm werd de boom getroffen door de bliksem. Anna ging bedroefd kijken bij de boom en toen vond ze in de gespleten stam een beeld van de gekruisten Christus. Binnen korte tijd hoorde iedereen over dit wonder en vele geestelijken trokken naar Riempst om het met eigen ogen te aanschouwen.
Kort erna nam Anna afscheid van haar ouders en ging het klooster in. Ze nam het beeld mee. Na haar dood hebben diverse kerken geruzied om het bezit van het beeld. Uiteindelijk werd er een wagen gespannen met vier ossen: de plaats waar de wagen naar toe werd getrokken, kreeg het beeld. Zo geschiedde en kreeg de Sint Maartenskerk het Wonderbeeld in bezit.

Kemp, Pierre. Limburgs Sagenboek. Maastricht, 1925, p. 39

Anna    Anna   

Jezus    Jezus   

Witte Vrouwen    Witte Vrouwen   

Zwarte Christus    Zwarte Christus   

Franschen    Franschen   

Fructidor    Fructidor   

Christus van de Noot    Christus van de Noot   

Napoleon I    Napoleon I   

Katholiek    Katholiek   

Wijkerbrugstraat    Wijkerbrugstraat   

Maasbrug    Maasbrug   

Sint Maartenskerk    Sint Maartenskerk   

Heilig Land    Heilig Land   

Wonderkruis    Wonderkruis   

Riempst    Riempst   

Maastricht    Maastricht   

Tongeren    Tongeren   

Parijs    Parijs   

Maastricht    Maastricht   

2013-03-01 14:46:20