LAAN033 - De vloed van 1221

De vloed van 1221

In de 'Samenspraken' van Caesarius van Heisterbach komt meer dan één legende voor, die op ons gewest betrekking heeft. Hij was zelf in Groningen geweest en wist er dus alles van. Zo vertelt hij van de arm van Johannes de Doper, die heel veel wonderen verrichtte en die in de Martini kerk bewaard werd. Ook vertelt hij een groot mirakel uit het klooster van Jesse bij de Stad.
Deze Caesarius, monnik in 't klooster van Heisterbach in het Zevengebergte, was een beroemd Middeleeuws schrijver (1170 1240). In zijn 'Dialogus miraculorum', de bedoelde samenspraken over de wonderen, wordt de kruisprediking van 1217 vermeld, die ook in onze landouwen plaats had. Maar die niet ieder dadelik tot een waar en zachtmoedig Kristen bekeerde.
Immers roste een 'kampvechter'* zijn vrouw af. Deze veinsde zich ziek en verzocht om het Lichaam des Heren.
De priester komt; de kampvechter biedt hem een glas bier aan.
De priester weigert; de kampvechter grijpt hem aan en de heilige hostiën liggen over de grond verstrooid.
De toegeschoten buurvrouwen zien op elke hostie een blinkende ster.
De man wordt in de ban gedaan, moet naar Rome reizen, daarna Christus drie jaar in de oorlog dienen. Eer de drie jaar om zijn, sneuvelt hij voor Damiate.
De kampvechter was de enige niet, die aan de kruisprediking geen gevolg gaf. Daarom kwam de verschrikkelike vloed in 1218; de golven gingen over het land, hoog als torens. De bisschop van Munster, onder wiens gezag de Ommelanden stonden, legde boete op aan bet volk.
Wederom bleken onze voorouders niet boetvaardig genoeg. Een nieuwe watervloed kwam, om ze tot inkeer te brengen. Dat was die van 1221.
Nu droogde ieder van vreze uit. En er kwam eerst een eind aan de ellende, toen een schatrijke vrouw een godshuis liet timmeren. Dit moet het klooster Wietwerd zijn bij Uskwerd.
[Meegedeeld in ,Oudheden en Gestichten van Groningen", uit het Latijn vertaald door H. v. R., uitgave 1724, bL 456. Zie ook G. V. 1903, 36. Verder Friesische Sagen 259.]

*In de Middeleeuwen liet men vaak door een ,,Godsgericht" uitmaken, wie schuldig was. Langzamerhand kwam het gebruik in zwang, dat men niet zelf vocht in zulk een ,,Godsoordeel", maar dat men zich liet vervangen door gehuurde kampvechters, uit de aard der zaak ruwe rekels.

SINLEG 0232 - Stern auf der Hostie gesehen.    SINLEG 0232 - Stern auf der Hostie gesehen.   

Een kampvechter uit de Ommelanden slaat een priester en alle hosties vallen op de grond. Buurvrouwen zien in elke hostie een ster. Het volk was er ook zondig, daarom stroomden de Ommelanden over. Pas toen een vrouw een godshuis liet bouwen, begon de rijkdom weer.

Laan, K. ter. Groninger overleveringen. Zutphen, 1930. p. 93

1930

Stern auf der Hostie gesehen & AT 1361, Die Sündflut

Samenspraken    Samenspraken   

Caesarius van Heisterbach    Caesarius van Heisterbach   

Johannes de Doper    Johannes de Doper   

Dialogus miraculorum    Dialogus miraculorum   

Kristen    Kristen   

Lichaam de Heren    Lichaam de Heren   

Christus    Christus   

Damiate    Damiate   

Ommelanden    Ommelanden   

Wietwerd    Wietwerd   

Oudheden en Gestichten    Oudheden en Gestichten   

Latijn.    Latijn.   

Groningen    Groningen   

Martini-kerk    Martini-kerk   

Zevengebergte    Zevengebergte   

Rome    Rome   

Munster    Munster   

2013-03-01 14:46:20