LAAN085 - Hans Hannekemaaier

Hans Hannekemaajer

Eindeloos was de stroom van Munsterlanders, Lipskers, Veelnks en andere
Poepen naar deze gezegende oorden. Ze kwamen als grasmaaiers, ticheljongers, timmerveelnks en marskramers, praatten krom en deden dom, altijd in de ogen van ons voorgeslacht.
Zo ontstonden de talrijke verhalen over Hans Hannekemaaier en zijn kluchtige lotgevallen, die van mond tot mond gingen. Zelfs verscheen er een boekje van, bij Schaank te Groningen, waarin de avonturen op rijm gezet zijn.
't Is geen 'hoge kunst', maar de rijmen zijn merkwaardig genoeg, om de minachting van de landsman voor de lompe vreemdeling te doen kennen. De toon is in alle stukjes dezelfde; een paar voorbeelden zijn voldoende.

I. Het vuile ei.

De Hannekemaaiers vragen nachtkwartier en bestellen eieren.
De waard die kookt ze ras, en geeft aan ieder acht.
Hans opent 't eerste ei, daar hij die honger heeft niet wacht.
Doe hast, zegt Heinderich, em kuuhsken, joa mit kòp ond poten.
Hol smoel! sust Hans, ond sage niks, of 't schol den wert bigroten,
Ich wol veur 't zulfde geld dat kuuksken stil bekloeven,
Ond, zunder dat e 't maarkt, geswind noa binnen schoeven.

II. Elk haalf.

Zij boden 's andren daags vergeefs hun diensten aan.
Men raadde hun, naar Holland toe te gaan,
En beide velings gaan nu weder opmarcheren.
Intussen ziet men Hans nog even wederkeren.
Hij vraagt: woe gaauw das man von Winschoot wal noa Grönning lopen kund.
'In zeven uur!' Noe kom, dat is veur elk moar veirdehalve stund.

III. Boer, wiest mie joen stro.

Hans komt bie 'n boer en nemt 't maaien aan. Aanderdoagsmörns kin e vot begunnen.
Eer dat e aan 't waark gaait, mag e mit broodeten. Hij krigt zien pòzzie; hai vret as 'n swien in de zoepenbrij.
As 't op is, zegt Hans:
Och, boas, ik bin nou tòch aan e gaang, geef mie 't middageten ook vot mar; dat sloag ik ter ook nòg wel in.
De boer krigt ter oareghaaid aan; zien vraauw staait op, en hoalt 't middageten. Hans gaait ter bie, pakt tou, en wòrdt ter boas over.
As 't op is, vragt e nòg, of ter gain brij meer komt; hai is nou net zo mooi op streek; din kin 't oavendeten der ook vot bie in.
Dat is best, zee de boer, dat leek hom goud tou; doar kwam gain schoade van. 't Won tied oet.
Zie zo, Hans is kloar.
Nou aan 't waark, zee de boer.
Nee, zee Hans, ik goa aan 't sloapen. Ik bin lekker dik zat, ik poest ter boast van. As ie bie ons in 't laand joen oavendeten op hebben, din is 't waark doan. Kom boer, wiest mie joen stro!

Na vele omzwervingen komt Hans in zijn land terug. Als hij dood is, krijgt hij ook een grafschrift:

Hier onder ligt Hans Kirchenring,
Dij zo schaif op zien vouten ging;
Och, Heer, moak doe zien schonken liek,
En neem hom in dien hemelriek.
Doe letst dien lammer ook nait stoan,
Loat dizze bok din ook mit goan.

Hai was ook ja oet 't laand, doar ze Ons Laimeneer mit doe aantoalen.

Hans Hannekemaaier werd veel in moppen bespot. In deze moppen is hij dom en snapt hij niets. Hans krijgt een ei met een kuiken erin. Hij wil die opeten, want dan heeft hij een kuiken voor dezelfde prijs als een ei.
Hans vraagt hoe lang het lopen is van Winschoten naar Groningen. Als hij 'zeven uur' als antwoord krijgt, zegt hij: 'Noe kom, dat is veur elk moar vierdehalve stund'.
Hans de knecht krijgt van zijn boer ontbijt. Nadat hij het opgegeten heeft, wil hij ook lunch en daarna meteen avondeten om tijd te besparen. Als alles op is en de boer zegt dat hij aan t werk moet, wil Hans slapen, want dat doe je nu eenmaal na het avondeten.
Tot slot is er een grafschrift voor Hans gemaakt.

Laan, K. ter. Groninger overleveringen. Zutphen, 1930. p. 208

1930

Hans    Hans   

Hans Hannekemaaier    Hans Hannekemaaier   

Munsterlanders    Munsterlanders   

Lipskers    Lipskers   

Veelnks    Veelnks   

Poepen    Poepen   

Schaank    Schaank   

Heindrich    Heindrich   

Winschoot    Winschoot   

Kirchenring    Kirchenring   

Ons Laimeneer.    Ons Laimeneer.   

Groningen    Groningen   

Holland    Holland   

Winschoten    Winschoten   

2013-03-01 14:46:20