Hoofdtekst
5.16. Het hoofdkussen vol rozen
Hier heet een vrouw gewoond, enfin en die wier ook uitgedaan da ze kon toveren en die woonden hier kortenbij. Ze kwaam bij ons altij in de winkel.
Op ne keer bij de buurvrouw was er ne jongen ziek. Die zei 'da doet de die, die heet die te pakken'.
En die wier van den ene kant naar den andere gesleurd en die dronk zijn eigen water uit. En op ne keer kwaam ie te sterven.
'We zullen is kijken', zeien ze en zijn hoofdkussen staak vol rooie rozen!
En d'r kwaam iedere keer een duif zitten en toen ie gestorven was, is die duif nie meer gewist.
Dat is hier gebeurd.
Ja, vol mee rooie rozen, ge zoudt zeggen: 'Hoe kan da?'
En ze kwaam bij mijn in de winkel. Ik zeg: 'Mie', – en 't was altij slecht weer – 'Mie, ge moet is ander weer laten worren'. En ze zei niks, maar z'hee nooit nie meer in de winkel gewist.
Ja: 't hee gewist da die jongen viel en mee zijn hoofd op de klompen da z'in stukken van mekaren vlogen en d'r wist ie niks van.
Hier heet een vrouw gewoond, enfin en die wier ook uitgedaan da ze kon toveren en die woonden hier kortenbij. Ze kwaam bij ons altij in de winkel.
Op ne keer bij de buurvrouw was er ne jongen ziek. Die zei 'da doet de die, die heet die te pakken'.
En die wier van den ene kant naar den andere gesleurd en die dronk zijn eigen water uit. En op ne keer kwaam ie te sterven.
'We zullen is kijken', zeien ze en zijn hoofdkussen staak vol rooie rozen!
En d'r kwaam iedere keer een duif zitten en toen ie gestorven was, is die duif nie meer gewist.
Dat is hier gebeurd.
Ja, vol mee rooie rozen, ge zoudt zeggen: 'Hoe kan da?'
En ze kwaam bij mijn in de winkel. Ik zeg: 'Mie', – en 't was altij slecht weer – 'Mie, ge moet is ander weer laten worren'. En ze zei niks, maar z'hee nooit nie meer in de winkel gewist.
Ja: 't hee gewist da die jongen viel en mee zijn hoofd op de klompen da z'in stukken van mekaren vlogen en d'r wist ie niks van.
Onderwerp
TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek 
TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek 
Beschrijving
Vrouw die kan toveren zou jongen hebben betoverd dat hij zo ziek wordt dat hij sterft. Na zijn sterven blijkt zijn hoofdkussen vol rode rozen te zitten, en blijft de duif die altijd kwam, weg. Als de winkelier aan de vrouw vraagt om voor beter weer te zorgen, blijft ze weg uit de winkel.
Bron
Willem de Blécourt. Volksverhalen uit Noord Brabant. Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 169
Motief
G271.4.l.lj
G271.4.l.lj
Commentaar
1955
Motief: vgl. G271.4.l.lj Breaking spell by boiling feather crowns from pillow of sick person
5
De verteller als tovenaar. Verhalen uit Ossendrecht en Woensdrecht
Verhalen verzameld door Marcel van den Berg bij zijn veldwerk voor zijn licentiaatsverhandeling in de Germaanse filologie aan de Katholieke Universiteit van Leuven. Vanaf 1950 vindt er vanuit Leuven een grootscheeps onderzoek naar volksoverleveringen (sagen) plaats, tot voor kort geleid door wijlen professor K.C. Peeters, thans door professor S. Top (zie o.a. Peeters 1959, Top 1979). Van den Berg was een van de eerste studenten dIe in dit onderzoek participeerde (1955). Bij wijze van proef breidde hij zijn onderzoeksgebied, de polders ten noorden van Antwerpen, uit naar Nederlands grondgebied. Hoewel de verhaalmotieven uit Ossendrecht en Woensdrecht (evenals de rest van Noord-Brabant) niet noemenswaard afwijken van wat er ten zuiden
van de grens wordt verteld, merkt hij desalniettemin op: 'Toch menen we ondervonden te hebben dat deze dorpen (Ossendrecht en Woensdrecht, WdB) zo maar niet in ons gebied mogen geïntegreerd worden; de sfeer, het landschap en de mens is er anders en veel contact is er niet tussen de dorpen onder en boven de grens' (1960: 26). Over de wijze van noteren schrijft hij: 'Wanneer ze begonnen te vertellen haalden we diskreet een klein notaboekje boven en registreerden zo trouw mogelijk: we noteerden de hoofdwoorden, de typische volkse gezegden. Thuis gekomen typten we iedere sage onmiddellijk op een steekkaart; de herinnering was nog levendig genoeg om de hiaten aan te vullen.
Nooit hebben we protest gekregen dat we nota namen' (1960: 29). 'Alle grote verzamelaars leggen nadruk op de getrouwheid bij het optekenen. De volkskundige heeft dus niet het recht ook maar enigszins aan de volkse uitdrukking te tornen. Maar de grote moeilijkheid is, dat men meestal niet vlug genoeg kan schrijven om alles op te tekenen. Wij maakten natuurlijk gebruIk van een aantal afkortingen. Gewoonlijk lieten wij onze zegsman achteraf nog eens opnieuw vertellen om hetgeen wij opgetekend hadden aan een kontrole te onderwerpen en indien nodig, hier en daar woorden aan te vullen' (geciteerd in Heupers 1979: 13). Zie verder: Van den Berg 1965, en het door hem uit zijn licentiaatsverhandeling samengestelde deel Volksverhalen uit Antwerpen in deze serie.
5
De verteller als tovenaar. Verhalen uit Ossendrecht en Woensdrecht
Verhalen verzameld door Marcel van den Berg bij zijn veldwerk voor zijn licentiaatsverhandeling in de Germaanse filologie aan de Katholieke Universiteit van Leuven. Vanaf 1950 vindt er vanuit Leuven een grootscheeps onderzoek naar volksoverleveringen (sagen) plaats, tot voor kort geleid door wijlen professor K.C. Peeters, thans door professor S. Top (zie o.a. Peeters 1959, Top 1979). Van den Berg was een van de eerste studenten dIe in dit onderzoek participeerde (1955). Bij wijze van proef breidde hij zijn onderzoeksgebied, de polders ten noorden van Antwerpen, uit naar Nederlands grondgebied. Hoewel de verhaalmotieven uit Ossendrecht en Woensdrecht (evenals de rest van Noord-Brabant) niet noemenswaard afwijken van wat er ten zuiden
van de grens wordt verteld, merkt hij desalniettemin op: 'Toch menen we ondervonden te hebben dat deze dorpen (Ossendrecht en Woensdrecht, WdB) zo maar niet in ons gebied mogen geïntegreerd worden; de sfeer, het landschap en de mens is er anders en veel contact is er niet tussen de dorpen onder en boven de grens' (1960: 26). Over de wijze van noteren schrijft hij: 'Wanneer ze begonnen te vertellen haalden we diskreet een klein notaboekje boven en registreerden zo trouw mogelijk: we noteerden de hoofdwoorden, de typische volkse gezegden. Thuis gekomen typten we iedere sage onmiddellijk op een steekkaart; de herinnering was nog levendig genoeg om de hiaten aan te vullen.
Nooit hebben we protest gekregen dat we nota namen' (1960: 29). 'Alle grote verzamelaars leggen nadruk op de getrouwheid bij het optekenen. De volkskundige heeft dus niet het recht ook maar enigszins aan de volkse uitdrukking te tornen. Maar de grote moeilijkheid is, dat men meestal niet vlug genoeg kan schrijven om alles op te tekenen. Wij maakten natuurlijk gebruIk van een aantal afkortingen. Gewoonlijk lieten wij onze zegsman achteraf nog eens opnieuw vertellen om hetgeen wij opgetekend hadden aan een kontrole te onderwerpen en indien nodig, hier en daar woorden aan te vullen' (geciteerd in Heupers 1979: 13). Zie verder: Van den Berg 1965, en het door hem uit zijn licentiaatsverhandeling samengestelde deel Volksverhalen uit Antwerpen in deze serie.
Heks maakt men (kind) ziek & TM 3109 Heksenkrans in kussen
Plaats van Handelen
Woensdrecht (Noord-Brabant)
Woensdrecht (Noord-Brabant)
Kloekenummer in tekst
I102p
I102p
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20