Hoofdtekst
Inleiding
De bewoners van de huidige provincie Noord-Brabant waren, evenals de mensen elders, zo'n vierhonderd jaar geleden net zo overtuigd van het bestaan van heksen als ze aan het begin van deze eeuw waren. In die afgelopen vier eeuwen is die overtuiging door de meeste onderzoekers bestempeld als een dom bijgeloof.
Pas nu blijkt dat dit een vrij eenzijdige benadering is geweest; het kenschetsen van bepaalde mensen als heks of tovenaar moet niet alleen gezien worden als een vorm van bijgeloof, maar ook als middel om uiting te geven aan sociale spanningen. Dat er na 1610 in ons land geen heksenprocessen zijn gevoerd duidt alleen maar op een verandering in de houding van de overheid; de onderliggende oorzaken van die processen waren geenszins verdwenen. Je zou je zelfs kunnen afvragen of het voor de van hekserij beschuldigde mannen en vrouwen uiteindelijk niet beter was om middels de mutsaardstapels afscheid van hun leven te nemen, dan om de jaren die hen nog restten als uitgestotene behandeld te worden.
Het valt evenwel buiten het bestek van deze bundel om hier uitgebreid op in te gaan; ik laat hieronder slechts enige teksten volgen die kunnen dienen als aangrijpingspunten voor nader onderzoek. Voorlopig wil ik het aan de lezer zelf overlaten om wel of niet in heksen te geloven ...
De bewoners van de huidige provincie Noord-Brabant waren, evenals de mensen elders, zo'n vierhonderd jaar geleden net zo overtuigd van het bestaan van heksen als ze aan het begin van deze eeuw waren. In die afgelopen vier eeuwen is die overtuiging door de meeste onderzoekers bestempeld als een dom bijgeloof.
Pas nu blijkt dat dit een vrij eenzijdige benadering is geweest; het kenschetsen van bepaalde mensen als heks of tovenaar moet niet alleen gezien worden als een vorm van bijgeloof, maar ook als middel om uiting te geven aan sociale spanningen. Dat er na 1610 in ons land geen heksenprocessen zijn gevoerd duidt alleen maar op een verandering in de houding van de overheid; de onderliggende oorzaken van die processen waren geenszins verdwenen. Je zou je zelfs kunnen afvragen of het voor de van hekserij beschuldigde mannen en vrouwen uiteindelijk niet beter was om middels de mutsaardstapels afscheid van hun leven te nemen, dan om de jaren die hen nog restten als uitgestotene behandeld te worden.
Het valt evenwel buiten het bestek van deze bundel om hier uitgebreid op in te gaan; ik laat hieronder slechts enige teksten volgen die kunnen dienen als aangrijpingspunten voor nader onderzoek. Voorlopig wil ik het aan de lezer zelf overlaten om wel of niet in heksen te geloven ...
Beschrijving
Inleiding op voorbeelden van heksenprocessen
Bron
Willem de Blécourt. Volksverhalen uit Noord Brabant. Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 172
Commentaar
1980
6. Heksenprocessen
Naam Locatie in Tekst
Noord-Brabant 
Noord-Brabant 
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20