Hoofdtekst
'U, bezoeker van deze kapel, sta eens stil. Denk een moment aan de vemel [Slecht verstaanbaar] die hier in de directe omgeving te vroeg een gruwelijke dood stierven. Slachtoffers van brutaal oorlogsgeweld, ontstaan uit ophitsing en onwil tot gerechtigheid. Uit welk land of werelddeel u komt, geef elkaar het teken van de vrede, en help mee voor altijd het waanzinnige middel, oorlog, uit het denken van mensen te bannen.' [Voorgedragen door de verteller]
Als je 's nadenkt wie hier allemaal heeft rondgelopen, de vele mensen. En dan...dan droom je eigenlijk al meteen terug naar Karel de Grote. Hij kwam, hij liet bouwen, hij liet z'n spoor achter. Ma... alleen was ie iets teveel bezig met z'n grootste hobby, oorlog voeren, verovertje spelen. Idem dito eigenlijk met al z'n opvolgers, Barbarosso [Barbarossa], die er was [Slecht verstaanbaar], en vele anderen die hem volgden. Of ze echt genoten hebben van het Valkhof? 'K weet niet. Eén persoon ben ik daar wel zeker van. En haar naam... haar naam, een magische naam, was Theophanus [Theophanu]. 'T verhaal begint veertien april negenhonderdnegenenzeventig [Waarschijnlijk 972 bedoeld]. Op die dag, in Rome, werd een huwelijk gesticht. Een huwelijk om vrede te maken tussen het Otaanse [Ottoonse] rijk en het...en het Baskische rijk...Battijnse rijk...Bastijnse rijk [Vanuit de toehoorders: 'Byzantijnse rijk']...Byzantijnse rijk. De Ottijnse [Ottoonse] koning...keizer, Otto de eerste, had een zoon. Otto de tweede, die op dat moment mederegeerde, was enkel zeventien jaar oud. De Byzantijnse koning had een nicht, prachtige nicht. Lange zwarte haren wat wapperde in de wind. Enkel zeventien jaar oud. Dat ging trouwen. Samen hadden ze een bruidschat. Het Ottijnse [Ottoonse] rijk schonk vee...schonk goederen aan anderen, onder andere de Lage Landen, onder andere het rijk van Nijmegen daarbij. Het Byzantijnse rijk schonk juwelen, en stoffen, kleden en hun cultuur. De keizer en keizerin kregen drie dochters. Kun je voorstellen dat in die tijd drie dochters niet al te gunst was, vooral niet voor Theaphanu [Theophanu]. Zij was...ze was een mooie keizerin. Prachtig in haar bestaan, maar drie dochters op zo'n moment dat kan niet. En vooral niet in zo'n oorlogstijd. Vooral niet in de tijd waar zij leefde. Gelukkig was ze zwanger. En ze hoopte, ze bad, ze had smeekgeboden om dit keer...dat het een zoon mocht zijn, eindelijk. Ze was op weg naar Nijmegen, naar het Valkhof, waar ze hier haar prachtig kasteel had staan, om daar het kind te baren. Maar de tocht hier naar toe verliep niet zo goed als het eigenlijk zou moeten verlopen. Het verhaal lijkt eigelijk een beetje op het verhaal van Maria en Jozef op...op weg naar Betlehem. Beide trokken ze naar Betlehem, hadden de stad pas laat gehaald. Ondertussen moest ze het kind baren in een kribbe in de stal. 'Tzelfde verhaal met Otto de tweede en Theophanus [Theophanu]. Zij haalden het niet om op tijd hier te komen en moesten noodgedwongen in het woud, dat nu Groesbeek heet, bevallen. Ze kon nog een klein schut...t plekje vinden om daar haar kind te krijgen, maar meer was er niet. Na pijnvolle uren die verliepen kreeg ze en kind, een meisje. Daarna volgde er glukkig nog een, een jongen. E...e...et meisje overleed na drie uur en is daar achtergelaten. Maar de jongen, dat nieuws... dat nieuws verspreidde zich erg snel. En het nieuws verspreidde zich sneller dan men zich kon eh herinneren. Nog sneller dat het binnen een aantal uur hier was en dat mensen in alle ophef [Slecht verstaanbaar door ritselend papier] gingen uitroepen:
'Hoort allemaal! Keizer Otto de tweede heeft hiermede bekend aan alle leden en gehorigen dat heden zijn vrouw, de edele en zeer geëerde Theophano, een zoon aan ons heeft geschapen, in het Ketelwoud. Bij zijn doop zal hij de naam Otto de derde ontvangen. Laat dit bekend worden in het gehele rijk, nog voordat de familie hier zal aankomen.' [Voorgedragen door de verteller]
Direct werden overal ei...elke bool...bode het land in gestuurd om 'n noord, oost, zuid en west te gaan om het grote nieuws te vertellen. Natuurlijk waren ook een aantal bedienden die direct weer op paard teruggingen naar het land om daar prinses...de keizer t...bij te staan. En daar lag ze, daar lag ze op d'r rustbed met daarnaast een klein beeldje en daarvoor een klein kaarsje. Het beeld was van Nicolaas, wat haar geholpen had. De bedienden kwamen binnen en probeerden haar steun en troost te verlaten, want kan natuurlijk st...voorstellen, die arme vrouw die ... [Onverstaanbaar] bloed heeft moeten schreeuwen om die twee kinderen die ... [Onverstaanbaar] verloren. Dus ja... Ze zei tegen de bedienden: 'Ik heb al mijn smeek geboden aan Nicolaas, ge...geroepen. En hij heeft mij gehoord. Zouden jullie voor mij terug willen gaan naar het Valkhof. Daar staat een kapel. En het zou zo mooi zijn om daar Nicolaas te vereren. Dat we een naam voor maken, de Nicolaaskapel. En zodoende gingen de bedienden terug om al meteen dat in voorsprong [Slecht verstaanbaar] te brengen. Twee dagen later vertrok het keizerlijke paar naar het Valkhof toe. Ze kwamen binnen, en ze zagen al dat de bouw begonnen was. Uit Aken hadden ze een ee...hadden ze een man gew...gehaald die verder het hele kapelletje in ronde ging maken, zoals het hier nu staat. En die deze mooie bak [Slecht verstaanbaar] neerzette. Daar stond ze dan met haar zoon en haar man. 'T geluk duurde alleen niet zo lang als ze had verwacht. Toen Otto de derde drie jaar was stierf zijn vader, Otto de tweede. Dit betekende 'n zware periode, dat Otto de derde, pas drie jaar, het keizerlijke gezag over...eh...kreeg. Dat kan een kind van drie natuurlijk niet aan, waardoor zijn vrouw...z'n moeder het hele rijk moest overnemen. Je kan je voorstellen in zo'n periode, als vrouw zijnde met edele mannen, dat het niet altijd even makkelijk was. 'Et was absoluut niet voor haar. Ze was beeldschoon, doorintelligent, met een prachtige...[Lacht]...met een prachtige naam. Moeilijke tijden gehad, vooral met de edelmannen. Haar zoon werd ontvoerd, samen met de kroon en de scepter. Ze wist geen raad meer. Daar stond ze dan in het Valkhof, alleen, zonder zoon. Biddend tot Nicolaas, op verhoo...op verzoek totdat ie terug kan komen, dat ze niet...niet weer alleen voor stond. En dat lukte. De edelman die de jonge zoon ontvoerd had kreeg op een dag een f...een felle bliksemschicht recht in z'n gezicht. De schok die daarbij kreeg was zo groot dat hij het kind, de scepter en de troon [Kroon?] weer teruggaf aan de kleine jonge zoon, en daarbij ook meteen vertrok uit het rijk. Prachtig. Goeie tijden kwamen weer. Ze kreeg vrienden, zulke goeie vrienden dat er een periode van twee jaar lang zelfs vrede was. Ook dit duurde niet lang helaas. Vrede was weer snel voorbij. Eind negenhonderd, begin duizend, kwam er weer oorlog en opstand. Theophanus [Theophanu] was moe, Theophanus [Theophanu] was er klaar mee. Ze had gestreden, ze had gestreden vooral voor haar gezin. Ze had gestreden voor het rijk, voor haar zoon, die nu elf was. En ze stierf op vijfendertigjarige leeftijd. Ze werd hier opgebaard, en mensen mochten komen kijken. Vooral het volk mocht een glimp komen kijken. En bij het volk was ze geliefd, het volk was ze geliefd. Later werd haar lichaam naar Keulen gebracht waar zij ook begraven is in een prachtige ambachskerk [Slecht verstaanbaar]. De zoon heb nog maar ... gehad [Slecht tot niet verstaanbaar] hier in Nijmegen. Hij 's vertrokken naar 't verre Italië, en is daar op eenentwintigjarige leeftijd ook gestorven. Men zegt aan verdriet. Kan ik me voorstellen. De zoon die zoveel potentie had, die zo...die zoveel zou kunnen doen, stierf helaas te vroeg net als zijn ouders. Maar één ding hier in Nijmegen, één ding zal hier altijd blijven hangen, hier in het kapel, hier op het Valkhof. De vrouw, de vorstin, de keizer, met haar prachtige naam. Want haar naam is Theophanus [Theophanu].
Onderwerp
TM 5001 - Heilige (Maria) brengt redding of genezing (na religieuze belofte)   
Beschrijving
Bron
Commentaar
Naam Overig in Tekst
Karel de Grote   
Barbarossa   
Valkhof   
Ottoons   
Byzantijnse rijk   
Heilige Roomse rijk   
Duitse rijk   
Theophanu   
Theophano   
Otto I   
Maria   
Jozef   
Ketelwoud   
Sint Nicolaas   
Wereldverteldag   
Naam Locatie in Tekst
Nijmegen   
Rome   
Betlehem   
Groesbeek   
Aken   
Keulen   
Italië   
