Hoofdtekst
'k Heb in 'n viertal verhaaltjes een en ander verteld over dat aardig, goedig volkje uit den ouden tijd. Mogelijk hebt ge bij 't lezen wel gedacht: zoo'n Kabouter, hoe klein dan ook, moest toch wel buitengewoon sterk gespierd zijn geweest. Toch niet. 't Lag hem meest hierin, dat 'Eendracht maakt macht', dat 'Aanhouden doet winnen', en vooral gold 't van hen: 'Klein maar dapper.' Zie hier weer 'n feit om u volkomen te overtuigen van die waarheid.
Te Son woonde 'n boer, die 'goed daarheen boerde', gelijk men dat pleegt te zeggen van iemand, wiens zaken goed gaan. Op 'n avond bij 't naar bed gaan, hoort de man op den trap 'n gezucht als van iemand, die 'n zwaren last heeft te torsen gehad en eens even naar hartelust adem schept. De boer opent de deur van den zoldertrap en - jawel, daar ligt me tusschen den vijfde en zesde trede 'n Kabouterje met één korrel graan naast zich. De boer, onvoorzichtig genoeg, zei spottend tot 't kleine ventje: 'Wel jandosie! wat lig je daar toch te kreunen met één korrel graan. 't Is me wel de moeite waard!' 'Zoo, hm!' zei 't Kaboutermannetje, 'mag 'k weer alles van den zolder dragen, wat ik 'r heb opgebracht?' - 'Gerust,' zei de boer en keek 't menneke, dat zoo heel klein was, met minachting aan. Die onvoorzichtigheid en die spotlust kwamen den boer duur te staan. Zijne zaken gingen langzaamaan achteruit. Welvaart maakte plaats voor armoede, die in aantocht was.
Onderwerp
SINSAG 0064 - Hilfsbereite Zwerge verspottet: das Glück wendet sich
SINSAG 0064 - Hilfsbereite Zwerge verspottet: das Glück wendet sich
Beschrijving
Bron
Motief
F481.1 - Cobold avenges uncivil answer (or treatment).
F481.1 - Cobold avenges uncivil answer (or treatment).
F451.5.2.12 - Dwarf takes back gifts he gave.
F451.5.2.12 - Dwarf takes back gifts he gave.
Commentaar
TNG I: 120-121. Bewerking: Sinninghe 1933: 17-18 (no. 14), 1964: 16; vgl. Jansen 1978: 154. 8.864.1; LS H61 Beschimpfter Kobold, Hl1 Kobold mehrt Wohlstand.
1. Schoolmeester en essayist. Verhalen vanuit Zeelst verzameld Opgetekend, verzameld en in vorm gegoten door Jacques Cuijpers (1850-1926), hoofdonderwijzer te Zeelst. Gepubliceerd in het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde (TNG) I (okt. 1883 - okt. 1884), II (okt. 1884 - okt. 1885), en de Noordbrabantsche (Volks-) Almanak (NA), beide onder redactie van August Sassen. Cuijpers was goed bevriend met Sassen. Met hem en anderen placht hij wandelingen door de Noordbrabantse Kempen en de Peel te maken, waarbij onder meer aandacht werd geschonken aan de plaatselijke volkscultuur. De lichte spot die uit zijn verhalen klinkt wijst op een zeker cynisme tegenover het hem vertelde. Tegenover Sassen liet hij meer dan in de verhalen dit duidelijk uitkomen. Zo schreef hij over de verenkrans, die voor velen hét bewijs van hekserij was: 'Ze vullen ze op met wat de lui hebben. Draadjes vindt men allicht in de peluws; deze doen de veren ineen rollen, en 't is geen wonder er een lapje of een strooitje bij te vinden. En al zal zoo'n rommel ook al heel weinig geleken hebben op een krans of een poppetje - de verbeelding zal daar wel alles van kunnen maken, wat bijgeloovige menschen er in zien willen.' (brief aan Sassen, dd. 5 juli 1890, verz. Sassen inv. no. BB26).
Naast volksverhalen verzamelde meester Cuijpers materiaal betreffende allerhande volksgebruiken zoals kinderrijmen, kalendergebruiken, e.a. hetgeen eveneens in de genoemde tijdschriften gepubliceerd werd.
Naam Overig in Tekst
Kaboutermannetje
Kaboutermannetje
Kabouter
Kabouter
Naam Locatie in Tekst
Son
Son
Plaats van Handelen
Son (Noord-Brabant)
Son (Noord-Brabant)
Kloekenummer in tekst
L202p
L202p