BLECOURTNB0078 - 2.32. De pannekoek van een Kaboutermanneke

2.32. De pannekoek van een Kaboutermanneke
Te Hoog-Casteren, een gehucht van Hoogeloon, staat nog een gewoon landbouwershuis, waarin de Kaboutermannekens uit den Witvrouwsberg, ook Kabouterberg geheeten en in het Koebosch gelegen, bepaaldelijk des avonds of in den nacht, verschillende bezigheden kwamen verrichten. Deze waren gemeenlijk dezelfde als die de bewoners van dat huis dien dag gedaan hadden of die zij 's anderendaags moesten doen. Als de Kaboutermannekens des avonds, bij voorbeeld na 10 ure, reeds aan het werk waren, zonder dat de bewoners ter rust lagen, dan klopten zij op deur of venster, om den huisgenooten te beteekenen dat zij naar bed moesten gaan, dewijl zij - de Kaboutermannekens - verlangden binnen te komen om met het werk te beginnen. De bewoners hoorden hen gedurig druk arbeiden, als: bakken, boteren, den vloer of huisraad schuren, de spijzen bereiden, enz.; in de schuur: dorschen, wannen, enz. Nooit zagen zij echter deze ieverige nachtwerkers; ook verrichtten deze sprakeloos hunnen arbeid, tenware iemand hen door een sleutelgat, eene spleet der schuur- of staldeur of anderszins wilde bespieden; want dan hoorde de nieuwsgierige de onmiddellijke bedreiging hem de oogen uit te steken. Het verwonderlijkste was evenwel dat de huisbewoners des morgens van den arbeid der Kaboutermannekens niets gevorderd vonden; alles was nog als te voren.
Op zekeren voormiddag was de man uit dat huis bezig met ploegen op eenen akker en, terwijl hij wat rustte, legde een Kaboutermanneke eene gebakken spekstruif (pannekoek) op den steert der ploeg. De landman, wetende dat dit gebak voor hem bestemd was, at het op en vond het zeer smakelijk, waarna het onzichtbaar Kaboutermanneke het bord waarop de struif gelegen had, wegnam en daarmede verdween, nadat het gezeid had aan Arie te melden dat Kyrië dood was. Te huis gekomen, voldeed de boer aan het verzoek, waarop een onzichtbaar manneke, onder de tafel gezeten, antwoordde: 'Och arme! is Kyrië dood?!'

SINSAG 0061 - Werkgeister    SINSAG 0061 - Werkgeister   

Kabouters verrichten 's avonds of 's nachts onzichtbaar en zwijgend allerlei werkzaamheden op een boerderij. Nieuwsgierigen die hen proberen te ontdekken worden bedreigd met het uitsteken van hun ogen. Het werk is 's morgens echter even ver als bij het begin. Boer krijgt bij het ploegen een pannekoek van een kabouter, die hem vraagt bij thuiskomst te melden dat Kyrië dood is.

Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 57

F451.3.4.0.1 - Dwarf workmen heard at night.    F451.3.4.0.1 - Dwarf workmen heard at night.   

F451.5.1.6 - Other gifts from dwarfs.    F451.5.1.6 - Other gifts from dwarfs.   

F338.a    F338.a   

1892

Motieven: F451.3.4.0.1. Dwarf workmen heard at night; F451.5.1.6 Other gifts from dwarfs; vgl. F338.a Ploughman mends fairy peel, oven, seat, or other object. The fairy leaves delicious food for ploughman.
OV IV 68-69. Bewerking: Sinninghe 1933: 17 (no. 13),24 (no. 26),1964: 15-16, 23; Biemans 1973: 27; vgl. Jansen 1978: 163. S.S72.2, S61.12, S65.3, S101.6.
2. De archeologie van het vertellen. Verhalen uit de Kempen
Opgetekend, verzameld en bewerkt door Petrus Norbertus Panken. Panken werd geboren te Duizel op 6 september 1819. Hij was vanaf 1840 tot 1863 onderwijzer te Westerhoven en na zijn pensionering brievenbesteller te Bergeik, waar hij op 20 juli 1904 overleed. Hij was een pionier op het gebied van de Noordbrabantse archeologie, daartoe o.a. geïnspireerd door C.R. Hermans (zie Biemans 1977). Een uitgebreide biografie van hem werd geschreven door Hein Mandos (1971). Zijn verhalen werden gepubliceerd in het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde (TNG) I (okt. 1883 -okt. 1884) II (okt. 1884-okt. 1885), III (okt. 1885-okt. 1886) en in Ons Volksleven (OV) IV (1892), V (1893). Van de publicaties uit Ons Volksleven verscheen in 1893 een overdruk. Zijn Bergeikse verhalen verschenen bovendien in de Beschrijving van Bergeik (BB), dat hij samen met A.F.O. van Sasse van Ysselt schreef (1900).
Zijn handschriften, waaronder een Autobiografie of Eigen Levensbeschrijving en een dagboek zijn te raadplegen in het streekmuseum Eicha te Bergeik.

Werkgeister. Man hört sie; am folgenden Morgen ist aber nicht geschehen. (Vorzeichen von später zu verrichtender Arbeit) & SINSAG 0065 Zwerge wollen nicht belauert werden: Neugierigen das Auge ausgestossen & Der Pfannkuchen der Erddämonen (wer davon isst, wird gesund; wer ihn stehen lässt, stirbt) & "Magnus Pan mortuus est" Zwerge teilen einander durch Vermittlung eines Menschen den Tod ihres Königs mit.

Kaboutermanneke    Kaboutermanneke   

Hoog-Casteren    Hoog-Casteren   

Witvrouwsberg    Witvrouwsberg   

Kabouterberg    Kabouterberg   

Arie    Arie   

Kyrië    Kyrië   

Hoogeloon    Hoogeloon   

Koebosch    Koebosch   

Hoog-Casteren (Noord-Brabant)    Hoog-Casteren (Noord-Brabant)   

K218c    K218c   

2013-03-01 14:46:20