Hoofdtekst
De Rijke Poltergeest
Een poltergeest is een geest die poltert. Hoe zullen we u nou de hoofdpersoon voorstellen, dat is het lastige van de hele geschiedenis. Een geest is een geest en gaat ge daarover schrijven dan begint de pen krullen te trekken om de geest vorm te geven, wat natuurlijk zot is, of ge begint uw hoofd te pijnigen om het onzichtbare met woorden te beschilderen. Daar waar de poltergeest huishield probeerden ze zelfs dat wezen in alle hoeken en gaten te ontdekken. “Droeg ie maar een jas of had ie maar een baard”, zei de jongste, “dan vind ik hem!”. Hij was de dapperste in huis. Maar hoe oud ook een geest is baardeloos en hoe koud ook hij blijft ongejast. Het is geen pieper die ongejast nog zijn jasje aan heeft en baardeloos toch stoppels vertoond. “Wie weet wat ons boven het hoofd hangt”, jammerde moeder. “Ik heb al duk gezaaid die ouwe kast van een huis hier heeft zoveel gangen en holtes ondergronds en tussenmuurs ge kunt van alles verwachten.
Vanaf het eerste ogenblik dat het geklop begon begreep Hannes al dat ie gewaarschuwd werd. Nou is ie stomdronken thuisgekomen en het blijkt duidelijk dat de polteraar hem de roes niet gunt. BOEMS daar valt het schilderijke van de muur. Wat kan een mens schrikken van zo’n kleinigheid. Maar niks is een kleinigheid als ge een bom geld tussen de muur verborgen hebt zitten. Dan denkt ge subiet aan inbrekers al raakt er maar een pinneke los. Hannes is dan ook niet goed genoeg of hij moet er met zijn mistige kop uit om de dieven op te sporen die hun schat belagen. “Niks, niemendal”, knort hij even later, gaat weer liggen, dommelt even. BOEMS daar valt iets om er wordt bovendien geklopt, duidelijk. Waar? Het kan overal zijn: boven, beneden, voor, achter. Een ogenblik stilte dan begint er regelmatig gekras op de plaats waar hun geld verborgen zit. “Laat krassen wat krast”, krast Hannes met zijn laatste beetje geluid. “Hier ga ik morgen de boel kapot slaan”, zegt de oudste zoon. “Ge slaat niks kapot”, roept moeder. “Wa zegge de?”, “Da ge niks kapotslaat”, herhaalt ze. “Ik breek het hele huis af en bouw het weer op als gudde mij niet laat slapen”, dreigde hij, “Laat kloppen wat klopt en krassen wat krast!”.
De volgende dag begint ie te werken. De vloer hier, plinten daar krek op de plaats waar het geluid het meest werd gehoord. Der is geen man in huis en als moeder van der boodschappen terugkomt moet het karwijke klaar zijn. Met ongeduldige haast zet ie de steekbeitel in plank en plint naden. De hele hoek zoekt hij na en stuit al gauw op iets hards. ’T rammelt. Geld. Van mep nog toe, geld! Een kistje. En geen klein. Geld! Koortsachtig peutert hij het tevoorschijn. Een verroest kistje. Zwaar. Hij schudt het. Een zingend geluid van dansende schijven. Geld, veel geld.
Maar het geklop blijft aanhouden, overal door het hele huis zo gauw het maar donker wordt en de angst verdubbelt. “Allemaal flauwe kul”, lachen de buren als ze er ‘ns bij worden geroepen. Maar met witte gezichten luisteren ze naar het zware gebons, zoeken mee en maken dan haast om weg te komen. Ten einde raad waarschuwt Hannes een oud vrouwke dat al es gevraagd had: “Hedde de kamers ooit met wijwater besprenkeld?”. Da kwam ze doen. Van die dag af is er nooit meer iets gehoord dat ze niet onmiddellijk verklaren konden. Ze herademde. Voor de buren bleef het onbegrijpelijk dat de bewoners de laatste jaren even angstig als arm waren geworden en nou plotseling dik in hun centen zaten. Hannes dronk niet meer, werd een meneer en liet z’n grote kinderen net worden wat ze wilden.
“Da was een poltergeest met duiten”, zeien de mensen later. “De geest hebben ze weg getjoept maar de duiten hebben ze hem afgesnoept”. Handige lui, toch wel.
Een poltergeest is een geest die poltert. Hoe zullen we u nou de hoofdpersoon voorstellen, dat is het lastige van de hele geschiedenis. Een geest is een geest en gaat ge daarover schrijven dan begint de pen krullen te trekken om de geest vorm te geven, wat natuurlijk zot is, of ge begint uw hoofd te pijnigen om het onzichtbare met woorden te beschilderen. Daar waar de poltergeest huishield probeerden ze zelfs dat wezen in alle hoeken en gaten te ontdekken. “Droeg ie maar een jas of had ie maar een baard”, zei de jongste, “dan vind ik hem!”. Hij was de dapperste in huis. Maar hoe oud ook een geest is baardeloos en hoe koud ook hij blijft ongejast. Het is geen pieper die ongejast nog zijn jasje aan heeft en baardeloos toch stoppels vertoond. “Wie weet wat ons boven het hoofd hangt”, jammerde moeder. “Ik heb al duk gezaaid die ouwe kast van een huis hier heeft zoveel gangen en holtes ondergronds en tussenmuurs ge kunt van alles verwachten.
Vanaf het eerste ogenblik dat het geklop begon begreep Hannes al dat ie gewaarschuwd werd. Nou is ie stomdronken thuisgekomen en het blijkt duidelijk dat de polteraar hem de roes niet gunt. BOEMS daar valt het schilderijke van de muur. Wat kan een mens schrikken van zo’n kleinigheid. Maar niks is een kleinigheid als ge een bom geld tussen de muur verborgen hebt zitten. Dan denkt ge subiet aan inbrekers al raakt er maar een pinneke los. Hannes is dan ook niet goed genoeg of hij moet er met zijn mistige kop uit om de dieven op te sporen die hun schat belagen. “Niks, niemendal”, knort hij even later, gaat weer liggen, dommelt even. BOEMS daar valt iets om er wordt bovendien geklopt, duidelijk. Waar? Het kan overal zijn: boven, beneden, voor, achter. Een ogenblik stilte dan begint er regelmatig gekras op de plaats waar hun geld verborgen zit. “Laat krassen wat krast”, krast Hannes met zijn laatste beetje geluid. “Hier ga ik morgen de boel kapot slaan”, zegt de oudste zoon. “Ge slaat niks kapot”, roept moeder. “Wa zegge de?”, “Da ge niks kapotslaat”, herhaalt ze. “Ik breek het hele huis af en bouw het weer op als gudde mij niet laat slapen”, dreigde hij, “Laat kloppen wat klopt en krassen wat krast!”.
De volgende dag begint ie te werken. De vloer hier, plinten daar krek op de plaats waar het geluid het meest werd gehoord. Der is geen man in huis en als moeder van der boodschappen terugkomt moet het karwijke klaar zijn. Met ongeduldige haast zet ie de steekbeitel in plank en plint naden. De hele hoek zoekt hij na en stuit al gauw op iets hards. ’T rammelt. Geld. Van mep nog toe, geld! Een kistje. En geen klein. Geld! Koortsachtig peutert hij het tevoorschijn. Een verroest kistje. Zwaar. Hij schudt het. Een zingend geluid van dansende schijven. Geld, veel geld.
Maar het geklop blijft aanhouden, overal door het hele huis zo gauw het maar donker wordt en de angst verdubbelt. “Allemaal flauwe kul”, lachen de buren als ze er ‘ns bij worden geroepen. Maar met witte gezichten luisteren ze naar het zware gebons, zoeken mee en maken dan haast om weg te komen. Ten einde raad waarschuwt Hannes een oud vrouwke dat al es gevraagd had: “Hedde de kamers ooit met wijwater besprenkeld?”. Da kwam ze doen. Van die dag af is er nooit meer iets gehoord dat ze niet onmiddellijk verklaren konden. Ze herademde. Voor de buren bleef het onbegrijpelijk dat de bewoners de laatste jaren even angstig als arm waren geworden en nou plotseling dik in hun centen zaten. Hannes dronk niet meer, werd een meneer en liet z’n grote kinderen net worden wat ze wilden.
“Da was een poltergeest met duiten”, zeien de mensen later. “De geest hebben ze weg getjoept maar de duiten hebben ze hem afgesnoept”. Handige lui, toch wel.
Onderwerp
SINSAG 0401 - Der verborgene Schatz.
SINSAG 0401 - Der verborgene Schatz. 
Beschrijving
In een huis klinkt er gebons elke keer dat het donker wordt. Op een dag besluit Hannes het hele huis overhoop te halen om het gebonk tegen te gaan. Tijdens zijn bezigheden vindt hij een kist met geld. Het gebons stopt echter niet. Dan besluit hij hulp te vragen van een oude vrouw die de kamers met wijwater besprenkelt. Het gebons gaat weg en de eens arme familie heeft nu het geld dat is achtergebleven.
Bron
Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)
Motief
F473.5 - Poltergeist makes noises.
F473.5 - Poltergeist makes noises.
E443.9 - Ghost laid by consecrated water.
E443.9 - Ghost laid by consecrated water.
Naam Overig in Tekst
Hannes
Hannes