Geeske_02_04

(17.00 min.)
DJ: dan stiet hjir: een moeder, die haar zoon met een schop onder de tafel zal waarschuwen als hij niet meer mag eten
JV: ja, dat wordt ook van anderen. Dit verhaal is een combinatie, dat was een combinatie van verschillende motieven, dit verhaal (DJ: ja ja) Het ging over die brij, die brijpot stond in de kelder
DJ:heel vaak, niet altijd, ook wel eens wat anders, wat er bij komt
JV: twee koeken, waar het van verteld wordt
DJ: ja ook, ja ook. Het is ook een hannekemaaiersverhaal
JV: het tweede deel ja (DJ: wat zegt u?) Het tweede deel wordt vaak van koeken verteld.
DJ: en o, dat ze in bed liggen en dat ze, o dat wordt vaak in koeken verteld, alleen het tweede deel (JV: ja ja) En ook dan eh ze dat verhaal van die deur er bij, dat de deur er uitgelicht wordt en dat ze die meenemen in de boom en dat dat man en vrouw dan en dat daar rovers onder die boom komen, hè. Dat wordt hier ook wel vaak bij verteld. Af en toe. Dat is natuurlijk een andere
JV: dat wordt alleen bij u in de streek verteld, dat ken ik verder niet (DJ: hm?) Dat wordt alleen bij u hier in de streek verteld. Dat ken ik verder niet.
DJ: ja, dat verhaal is verder wel bekend
JV: ja, dat staat ook weer in Aarne-Thompson
DJ: maar niet in verband met dit
JV: nee, niet in verband met een of ander roversverhaal wordt het verteld, een roversgeschiedenis
DJ: o ja. Mar doe krigen wy dus it ferhaal fan dy frou mei in, de mem mei har soan. Dy krijt dan in skop. Dy soan dy krijt dan in skop ûnder de tafel wannear hy ophâlde moat te iten
FK: hm, ja, mar dat is Ûltsje.
DJ: wat sei?
FK: dat is Últsje, soe’t net? Ûltsje. (DK: Ûlespegel) Ûlespegel
DJ: o, is dat Ûlespegel
FK: tocht ik hast (DJ: o, dat wit ik net) mar ja
DJ: dat wit ik net. Jo ha my dit toch ferteld,no?
FK: ja, ja. En sjoch, Ûlespegel, och ja
(19.00 min.)
FK: Ja, Ûltsje, dy en syn mem soene nei minsken ta te iten, hin, en dan ieten se rizenbrij en dat mocht Ûltsje sa graach, mar doe sei syn mem: do moats net safolle ite, Ûltsje, mar dan sil ik dy wol in skop jaan ûnder de tafel, hin, dat er ophâlde moest. Mar ûngelokkigerwei hiene se in dikke hûn en dy hûn dy trape him op ‘e foet en doe tocht: moat ik no al ophâlde. Mar en hy hâlde op. Och, sei syn mem, mei Ûltsje net noch wat? Nee, sei er, nee dankje, net mear. Mar de jûns hy tocht der wol om wêr’t dy brijpot delsetten, dat eh, hy tocht: dêr gean ik strak ta. Ja, en it wie yn de nacht en Ûltsje gong nei de brijpot en iet der út. Krige in grut sleef der út. Sei: hie mem, hat mem ek wat en dat mins dat sliepte. Hjir, yt, en doe smiet er it har mar ta, hin. Och heden, sei syn mem, no is’t hiele bêd smoarch, dat kin net, hin, hoe wy moat’mar útnaaie no, want doar ik moarnier net fan’t bêd, ja, doe gongen se fuort, soene se útnaaie, mar seit Ûltsje: ik wol al wat mei ha en nôm er de ûnderdoar mei. It wie froeger ûnderdoarren, boppedoar, hin, nôm er ûnderdoar mei. Se wiene wat fuort, o Ûltsje, dêr komme guon oan. Krûp elk, elk mar yn in beam, fine se ús noait, nee, nee. Sy krûpten elk yn in beam en hy nôm de ûnderdoar mei nei boppen. Hy hie even sitten en er sei: ik moat in boodschap dwaan, mem, in boadskip. Wy kin’der net út, want dan pakke se ús. Dat dat kaam fan boppen, hin. Begjint te reinen, seine dy mannen. Dy gongen, wiene dy rovers dy wiene dêr krek ûnder dy beam sitten gong, dêr’t sy yn sieten en hearden wol praten. Dat duorre. Mem ik kin de ûnderdoar net mear hâlde. Smyt dan mar fan boppen , sei se, smieten se fan boppen. Doe seine: och heden, no begjint it ûnderdoarren te reinen, sei er, eh, seine de rovers, mar doe naaiden se út, hin, en doe wiene se wer frij, hin. Ja, ja
DJ: en nômen se it jild doe ek mei
FK: en de rovers lieten jild lizze en dat nômen Ûltsje en syn mem mei. Dat wie noch it moaiste, hin.
(21.32 min.)
DJ: ja. Het is wel precies dezelfde combinatie als die ik ook gehoord heb in Harkema. Dus dat wordt blijkbaar hier wel vaker
JV: maar die eerste, dat eerste stuk, dat zit er lang niet altijd aan. Het tweede
DJ: nee nee, nee nee
JV: het tweede stuk zit weer vaak in een ander verhaal (DJ: ja ja) Het eerste stuk ook weer in een ander verhaal
DJ: dat is waar, het is ook wel eens dat het helemaal op zichzelf alleen staat. Dan houdt het al op met de schotel, met pap
JV: ja ja, dat is ook waar
DJ: ook wel. En het is vaak heel onfatsoenlijk ook nog
FK: ja ja
DJ: dat ha jo noch net dien, (allen lachen) dat er by it ferkearde bêd komt mei de rys (FK: ja (lacht)) Ha jo dat wolris heard? Dat wurdt ek faak ferteld (FK: ja) En dan dat sil ik mar sizze. Jo sizze no in lyts boadskip, mar hy docht ek in grut boadskip
FK: ja, dat moat’ jim der mar by tinke
(allen lachen)
JV: ja ja
FK: no wol ek, as se fries ferstean kinne
JV: nou, het is soms wel een beetje moeilijk, maar het gaat wel (FK: o ja) Ja, we hebben het al vaker gehoord natuurlijk, ja
DJ: dat skilt ek wol, maar zij vertelt het ook niet hielendal volledig. Ze laat de raarste dingen, de raarste dingen weg, laat ze weg (JV: ja ja) Beetje gekuist

AT 1691 - "Don't Eat too Greedily."    AT 1691 - "Don't Eat too Greedily."   

ATU 1691 - The Hungry Clergyman    ATU 1691 - The Hungry Clergyman   

AT 1653A - Guarding the Door    AT 1653A - Guarding the Door   

ATU 1653 - The Robbers under the Tree.    ATU 1653 - The Robbers under the Tree.   

VDK 1635* - Eulenspiegel's Tricks    VDK 1635* - Eulenspiegel's Tricks   

AT 1635* - Eulenspiegel's Tricks    AT 1635* - Eulenspiegel's Tricks   

ATU 1635* - Eulenspiegel’s Tricks    ATU 1635* - Eulenspiegel’s Tricks   

Uilenspiegel mag op bezoek niet teveel eten en wordt door zijn moeder op zijn voet getrapt als hij moet stoppen. 's-Nachts heeft hij honger en gaat op zoek naar de brijpot. Ze slaan op de vlucht met de onderdeur en verschuilen zich in een boom. Onder de boom komen rovers geld tellen. Er wordt naar beneden geplast en de deur komt naar beneden. De dieven vluchten, en het tweetal kan het geld meenemen.

CD M.0531.2 (gedigitaliseerde bandopname van J.J. Voskuil)

Afschrift: Romkje Bosma.

Ûltsje    Ûltsje   

Ûlespegel    Ûlespegel   

Aarne-Thompson    Aarne-Thompson