Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

VODA_009_13

Een sage (mondeling), vrijdag 19 september 1975

Hoofdtekst

Tussen Rapenburg en Luntershoek daar ligt een fraaie boerderij, Paulhof genaamd, maar in de volksmond heet dat ding Kasteelken. Ja en waar kastelen zijn dan weet al, daar worden spoken gevonden en zo was het ook hier. Maar, luister, van [Jing], die dat mij vertelt had, 't is een vermakelijke geschiedenis en als gewoon 1900 het ongeluk had kreupel te zijn, lichamelijk misvormd te wezen, een bult had bijvoorbeeld, dan moest d’r maar schoenmakersknecht of kleermakersknecht of iets van dien aard worden. Kortom, zet aan ’t werk want voor ’t zware landwerk, dat toen nog vrijwel helemaal zonder machine moest worden uitgevoerd, waren ze ongeschikt. Zo was er dan ene zekere Siesselbrake, uit Rapenburg, die een bult op zijn rug had en die van beroep schoenmakersknecht was. Zijn gebrek had hem gelukkig niet tot een droeve mens gemaakt, hij was ‘n echte grappenmaker, luste zijn pintje zonder ‘n dronkaard te zijn. Hij woonde bij zijn moeder en voor de rest bemoeide Sies zijn eigen niet met vrouwvolk. Toen was d’r enen [gezouten niet gezeten] met veel durf. Zaterdagsavons was ’t een gewoonte eerst op de barbier waar dan onder menig gezellig kletspraatje de stoppels van de week werden afgeschoren en dan naar ’t café om een goede pint te drinken en een kaartje te leggen. Op ’n keer, zo tussen ’t kaarten door, zegt d’r enen tegen Sies: ‘wete ge wel Sies, dat in ’t Kasteelken als de klok twaalf uur slaat dat ’t er spookt?’ ‘Huh, zijt [ge] niet wijs mannekke?’ zegt Sies, ‘maak dat je grootvader wijs.’ ‘En toch is het zo’, zegt een andere. ‘Ik zou er voor geen honderdduzend gulden willen slapen.’ ‘Allemaal praat van niks,’ zegt Sies, ‘durf [ik] daar met plezier een nachtje door brengen.’ En, zo was dat bij meer [gedronkene] pint, komt ’t zover dat Sies zegt: ‘nou, brengt er mij naar toe dan blijf ik nog een nacht in dat torenkamerke slapen.’ Maar, eerst moeten ze de sleutel nog bij de koster gaan halen want op dat ogenblik is d’n hoeve niet bewoond en had de koster tijdelijk de sleutel. ’n Half uurke later al zit Sies op z’n eentje boven in de torenkamer en hij heb ’t zich nog gemakkelijk gemaakt ook, een soort van onderbed dat hij van thuis had meegenomen en nou maar wachten tot twaalf uur slaat, denkt Sies, en dan zien we natuurlijk nog niks. Maar als den eerste slag valt, dan vliegt de blinde deur die nie in de buurt te zien was met een harde klap open en daar glijen d’r wel twintig witte gedaanten, zeker geesten, dat kamerken binnen en beginnen een rondedans met een soort van slinger. Ze vliegen met een vreselijke vaart uit de ronde en bij den achtste slag grijpt den achterste geest de verbijsterde Sies bij zijnen arm en sleurt hem mee ’t rond en met d’n twaalfde slag zijn ze opeens verdwenen. Ook de blinde deur past weer in de muur wand en is niet meer te zien, maar Sies, die nog in volle vaart d’n kamerken doorvliegt wordt met zijn rug tegen de muur aangekwakt en wel zodanig dat hij d’r niet meer af kan, laat staan bewegen. Den andere morgen al vroeg stonden een hoop mensen voor ’t Kasteelken want ’t halve dorp weet al dat Sies daar vannacht geslapen heeft. Enkele van de moedigste gaan naar boven want ’t is akelig stil en ze vrezen ’t ergste. Maar als ze den trap opgaan en roepen: ‘Sies, leeft ge nog?’ dan roept hij: ‘ach mensen help mij, ik kan van de muur niet los geraken.’ ‘Zijt ge zot man?’ zeggen ze als ze boven komen, dan zien ze hem tegen de muur geplakt. Alles [stam al vanuit] als ze beginnen te trekken en te trekken en opeens schiet Sies los en ’t is niet te geloven, maar nou is hij zijn bult kwijt, die is tegen den muur blijven zitten, maar die had [g]een spoor als bewijs is daar in die muur niet te vinden en evenmin is op Sies zijn rug iets van een wond te bemerken en zijn kleren zijn onbeschadigd. Terug, in optocht naar ’t dorp duurt ’t nie lang of da’ werd bekend in heel den streek. [Zeg biltrijst] dat was d’r een uit [Engsdije] ook met ’n bult op en die van de gevalle hoorde praten, die dacht, dat moest ik ook maar eens proberen. Dus laat Sjef zijn eigene om twaalf uur ’s middernachts nie lang daarna opsluiten in dat torenkamerke van ’t Kasteelken en daar speelt z’n eigen om twaalf uur middernacht ‘t zelfde af als bij Sies, maar dienverstande dat bij Sjef op ’t laatst een beetje anders verliep, want toen de geesten hem op de twaalfde slag loslieten, vloog hij niet met z’n rugge, maar met z’n borst tegen de muur [op] dezelfden plaats waar Sies had gezeten. Den andere morgen staat ’t hele dorp zowat bij ’t Kasteelken nieuwsgierig en bang verwachten ze den uitslag te horen. Net als de vorige keer gaan enkelen naar boven en zij vinden Sjef tegen de muur aan geplakt, maar dan nou net andersom als bij Sies, met zijn gezicht naar de muur toe. ‘Trek maar, trek maar,’ roept hij hoopvol en met heel veel moeite krijgen ze hem met een ruk van de muur en dan blijkt dat Sjef ook een bult op zijn borst heeft gekregen en laat dat nou Sies zijn bult zijn die vorige keer ongezien in de muur is blijven zitten en d’n arme Sjef is z’n hele leve lang met twee bulten moeten lopen.

Beschrijving

Man met bult op de rug gelooft niet dat het op een boerderij spookt, maar om middernacht komen witte gedaantes die hem dwingen met hen te dansen. Bij de laatste klokslag verdwijnen de spoken en wordt de man tegen de muur gegooid. De volgende ochtend moet hij van de muur worden getrokken, waarbij zijn bult op de muur blijft zitten. Een andere man met een bult die zijn bult kwijt wil, gaat ook naar de boerderij. De gedaanten verschijnen, en hij wordt tegen de muur gesmeten, maar met zijn buik. Bij het lostrekken van de man blijkt dat hij de bult van de ander op zijn borst heeft gekregen.

Bron

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

Commentaar

Paulhof is de Pauwhof onder Vogelwaarde

Naam Overig in Tekst

Paulhof    Paulhof   

Kasteelken    Kasteelken   

Siesselbrake    Siesselbrake   

Sies    Sies   

Sjef    Sjef   

Naam Locatie in Tekst

Rapenburg    Rapenburg   

Luntershoek    Luntershoek   

Engstdije    Engstdije   

Hengstdijk    Hengstdijk   

Plaats van Handelen

Vogelwaarde    Vogelwaarde