ENGELS000111 - Heksen

“Kersjtienen Boor” in Helden-Dorp had onder zijn kinderen een zoon, die vanaf zijn vroegste jeugd met allerlei kwalen werd geplaagd. Het kind kon ’s nachts niet slapen, en hield door zijn geschrei ook zijn moeder uit de slaap. Hij maakte zijn luiers niet op tijd nat, en de moeder dacht, dat hij iets aan de blaas had. Zij ontdekte echter, dat zijn urineweg met een touwtje was afgebonden. Dit zou herhaaldelijk zijn voorgekomen. Toen de jongen, ondanks alle narigheid groter werd, bleek hij heel erg kreupel, en werd ook geestelijk afwijkend. In zijn schooljaren ging hij ter Biecht, en was soms alleen met geweld uit de biechtstoel te krijgen. Onder de zondagse Mis verwekte hij consternatie, door onder de consecratie te schreeuwen, en met voorwerpen naar de priester te gooien.
Ten einde raad ging de vader iemand raadplegen, die geesten kon bezweren. Ik weet niet meer, wie dat was. Deze waarschuwde de vader, dat er ’s morgens na zijn bezoek aan de bezweerder, een vrouw zou komen vragen, hoe zijn reis verlopen was. Hij moest deze vrouw de deur wijzen, en voorkomen, dat ze nog bij hem thuis kwam. ’s Morgens daarna kwam inderdaad een vrouw op bezoek met deze vraag. Het bleek “Klein Trienke” van Onder te zijn. De jongen werd, afgezien van zijn lichaamsgebrek, geestelijk normaal, en zeer groot en fors. Hij ging in mijn jeugd als kleermaker uit werken.

Omzetting van de verhalen, verteld door Maria Catharina Gielen, Helden, verzameld onder no. 291-1 van Alg. Besch. in Helden dialect. [Collectie Engels, verslag 43]:
Vreuger woordt dök vertèld van e jungske bei ennen boor in Dörp, dè as kindj an allerlei gekke kwaole leej. Wie e zoeë èns e paar daag neet zie water hei konne make, kwaam zie mooder d’r aochter, det zie pisserke mèt ’n touwke waas aafgebonge.
As opgrooiende jong, leep ’n hieël erg kreupel, en hei aug e sjtèèks loos in de kop. Ich weit nag tet e mèt biechte neet oet d’n biechtsjtool te kriege waas, en det te s’zonnigs in de Gommes onger de consecratie sjrieëfde’n, en mèt sjpölle’n oet zien tèèsse nao d’n altaor gooide. Tenindje raod ging de vader nao enne heksemèsjter. Dè zaoch, det d’r sjmerges nao zien bezeuk ’n vrouw zo kome vraoge’n wie de reis verloupe waas. Hè mos tie vrouw de deur wieze.
Dao kwaam ’n vrouw, en det waas “Klein Trienke” van Onder. Daonao woordt de jong, aafgezeen van zie lindjelaam, groeët en foors en auch normaal van versjtank. Hè heet zien jaoren as sjruuër bei de minse ziene koost verdind.

TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek    TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek   

Heks maakt kind ziek, duivelbanner raadt aan haar niet in huis te laten.

Collectie Engels, verslag 1, verhaal 11 (Archief Meertens Instituut)

Kersjtienen Boor    Kersjtienen Boor   

Klein Trienke    Klein Trienke   

Onder    Onder   

Helden    Helden   

Helden    Helden