Hoofdtekst
Heksen (vervolg):
Poorters was de eerst gevestigde familie van de betrekkelijk jonge nederzetting Koningslust. Er was daar in mijn jeugd een café. Poorters’ vrouw, Nelie, werd in onze buurt als heks beschouwd. Onze oude veearts, Koch, trouwde met een zuster van mijn vader bij grootvader Evert in. Hun dochter Nelke was een zeer lastig kind, dat ’s nachts veel schreeuwde, en sterk achteruitging. Men vermoedde, dat Nelie het kind behekst had. De dokter kon er niets aan doen, en ten einde raad vroeg men raad bij een geestenbezweerder (ongenoemd). Deze waarschuwde, dat, wanneer er van hekserij sprake zou zijn, een of ander ’s morgens daarna om iets ongerijmds zou komen vragen. Inderdaad kwam de volgende morgen Nelie vragen, of ze wat boerenkoolstronken mocht hebben. Veearts Koch joeg de vrouw van de deur, en verbood haar het huis, waar ze vrij geregeld over de vloer kwam. Nelie was een erg lelijke vrouw, die door de jonkheid, die in haar café kwam, veel geplaagd en voor de gek gehouden werd.
Een troepje opgeschoten jongens, op weg naar dit café, praatten over de hekserij van Nelie. De meesten geloofden er niet in. Eén der jongens zei: “Ik zal jullie wel eens laten zien, dat het een heks is. Jullie moeten binnengaan. Ik blijf buiten. Jullie zullen zien, dat ze onrustig wordt, en door de gelagkamer op en neer gaat lopen.” De vrouw werd inderdaad zeer onrustig. Dit zou veroorzaakt zijn door dat de kameraad, die buiten bleef, zich tegen een boom stond te schuren.
Omzetting in Heldens dialect van de verhalen, verteld door Martinus Hendricks, Helden; opgenomen onder rapport L291-4, 4 jan. 1969. Aanvulling bij L291-50, 1-3-1969 [Collectie Engels, verslag 45]
Hekse (2):
’t Hoes van Poorters waas ’t ieërste, dèt an “Brook” (Koningslust) gebouwd waas. In miene jongen tied waas tao café. Poorters Nelie woord in de ömgèving as heks naogeweze. Ich weit nag, tét vieë-mèsjter Koks ’n deuchterke’n hei, det sjnaochts veul sjrieuwde; sjtieëds laostig waas, en sjterk aochteroet gong (in gezondheid). D’n dokter woos ter gènne raod op. Me daoch tet ’t weecht behekst waas. D’r woord ennen heksemèsjter bei gerope. Dè zaoch: “As ’t behekst ès, dan zal mergevreug ein of anger öm get geks kome vraoge. s’Merges kwaam Poorters Nellie, an de deur, en vroog, of ze get boorekoeël-sjtrabbele koos kriege. Koks joog eur van de deur, en verboo eur, nag oeët over d’n dörpel te kome.
Nelie waas ’n erg léllik wief, det dor de jongen, die in de café kwome, veul geplaogd en vör gek gehaoë woord. ’n Truupke, det dao s’zonnigs-aovends zaat, kalde sjtiekem over die hekserei van Nelie. De meisjte geluifden d’r neet in. Ein van de jonge zaoch: “Ich zal uch èns laote zeen, det ’t wél ’n heks ès. Ich gaon boete. Gè mot èns oplètte, wat ze on-rèèstig zal doon. Doe hè boete waas, begoos te vrouw vol onraos dor de kamer te loupe. Det zo gekome zien dordet tè jong zich boeten an ennen boum sjtong te sjoebe.
Poorters was de eerst gevestigde familie van de betrekkelijk jonge nederzetting Koningslust. Er was daar in mijn jeugd een café. Poorters’ vrouw, Nelie, werd in onze buurt als heks beschouwd. Onze oude veearts, Koch, trouwde met een zuster van mijn vader bij grootvader Evert in. Hun dochter Nelke was een zeer lastig kind, dat ’s nachts veel schreeuwde, en sterk achteruitging. Men vermoedde, dat Nelie het kind behekst had. De dokter kon er niets aan doen, en ten einde raad vroeg men raad bij een geestenbezweerder (ongenoemd). Deze waarschuwde, dat, wanneer er van hekserij sprake zou zijn, een of ander ’s morgens daarna om iets ongerijmds zou komen vragen. Inderdaad kwam de volgende morgen Nelie vragen, of ze wat boerenkoolstronken mocht hebben. Veearts Koch joeg de vrouw van de deur, en verbood haar het huis, waar ze vrij geregeld over de vloer kwam. Nelie was een erg lelijke vrouw, die door de jonkheid, die in haar café kwam, veel geplaagd en voor de gek gehouden werd.
Een troepje opgeschoten jongens, op weg naar dit café, praatten over de hekserij van Nelie. De meesten geloofden er niet in. Eén der jongens zei: “Ik zal jullie wel eens laten zien, dat het een heks is. Jullie moeten binnengaan. Ik blijf buiten. Jullie zullen zien, dat ze onrustig wordt, en door de gelagkamer op en neer gaat lopen.” De vrouw werd inderdaad zeer onrustig. Dit zou veroorzaakt zijn door dat de kameraad, die buiten bleef, zich tegen een boom stond te schuren.
Omzetting in Heldens dialect van de verhalen, verteld door Martinus Hendricks, Helden; opgenomen onder rapport L291-4, 4 jan. 1969. Aanvulling bij L291-50, 1-3-1969 [Collectie Engels, verslag 45]
Hekse (2):
’t Hoes van Poorters waas ’t ieërste, dèt an “Brook” (Koningslust) gebouwd waas. In miene jongen tied waas tao café. Poorters Nelie woord in de ömgèving as heks naogeweze. Ich weit nag, tét vieë-mèsjter Koks ’n deuchterke’n hei, det sjnaochts veul sjrieuwde; sjtieëds laostig waas, en sjterk aochteroet gong (in gezondheid). D’n dokter woos ter gènne raod op. Me daoch tet ’t weecht behekst waas. D’r woord ennen heksemèsjter bei gerope. Dè zaoch: “As ’t behekst ès, dan zal mergevreug ein of anger öm get geks kome vraoge. s’Merges kwaam Poorters Nellie, an de deur, en vroog, of ze get boorekoeël-sjtrabbele koos kriege. Koks joog eur van de deur, en verboo eur, nag oeët over d’n dörpel te kome.
Nelie waas ’n erg léllik wief, det dor de jongen, die in de café kwome, veul geplaogd en vör gek gehaoë woord. ’n Truupke, det dao s’zonnigs-aovends zaat, kalde sjtiekem over die hekserei van Nelie. De meisjte geluifden d’r neet in. Ein van de jonge zaoch: “Ich zal uch èns laote zeen, det ’t wél ’n heks ès. Ich gaon boete. Gè mot èns oplètte, wat ze on-rèèstig zal doon. Doe hè boete waas, begoos te vrouw vol onraos dor de kamer te loupe. Det zo gekome zien dordet tè jong zich boeten an ennen boum sjtong te sjoebe.
Onderwerp
TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek 
TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek 
Beschrijving
Heks maakt kind ziek; herkennen van heks.
Bron
Collectie Engels, verslag 4, verhaal 9 (Archief Meertens Instituut)
Naam Overig in Tekst
Poorters
Poorters
Nelie Poorters
Nelie Poorters
Nelke Koch
Nelke Koch
Koch
Koch
Naam Locatie in Tekst
Koningslust
Koningslust
Plaats van Handelen
Koningslust
Koningslust