SINVS003 - Keizer Karel en het klooster zonder zorg

KEIZER KAREL EN HET KLOOSTER ZONDER ZORG
Keizer Karel was eens aan het wandelen toen hij aan een klooster kwam, waar boven de poort met grote letters te lezen stond:
Hier leeft men zonder zorg.
Wat is dat?! dacht de keizer. Die paters leiden hier een gemakkelijk leven, terwijl ik van de ochtend tot de avond bezig ben het land te regeren, maar daar zal ik een eind aan maken.
Kwaad luidde hij de bel en vroeg de abt te spreken."Vader abt," zei de keizer, "wat betekent dat opschrift boven de poort van uw klooster? Is het waar dat men hier leeft zonder zorg?"
"Inderdaad majesteit, wij leven hier zonder ons ergens over te bekommeren."
"Hoe is het mogelijk? En ik moet dag en nacht werken en zorgen. Kijk maar! Mijn haren zijn voor de tijd grijs geworden. Hoor eens, vader abt, dat kan zo niet langer duren. Luister, binnen drie dagen kom ik hier weer en moet u mij antwoord geven op drie vragen, anders moet u vertrekken en neem ik het klooster in beslag. Dat zijn de vragen. Ten eerste: waar is het middelpunt van de aarde? Ten tweede: hoe diep is de zee? Ten derde: wat is het verschil tussen deze dag en die over drie dagen?"
Daarop vertrok de keizer en liet de abt verslagen achter. Hij riep alle paters en broeders bijeen en vertelde hun wat hem overkomen was. Nu begonnen ze te beraadslagen, de hele kloosterbibliotheek werd overhoop gehaald, maar hoe ze zich ook inspanden, het waren en bleven onoplosbare raadsels.
Op de morgen van de derde dag waren ze nog even wijs als tevoren, toen de abt de goede inval kreeg om de schaapherder van het klooster te raadplegen. Dat was een heel slimme en geestige kerel, die overal raad op wist.
En jawel, de schaapherder werd ontboden en de abt legde hem de drie vragen voor."Is dat alles?" zei de schaapherder. "Vader abt, daar zou ik niet over inzitten. Laat mij maar begaan, maar ik moet uw kleren hebben en in uw plaats zal ik de keizer te woord staan."Zo gezegd, zo gedaan. Er werd gebeld en daar was keizer Karel.
Alle kloosterlingen waren in de grote zaal vergaderd en in hun midden zat een abt in zijn zetel, met de mijter op het hoofd en de staf in de hand.
Nadat de keizer had plaats genomen, sprak hij:"Eerste vraag: waar is het middelpunt der aarde?"
"Majesteit," antwoordde de abt, "hier onder mijn staf; als u het niet gelooft, kunt u het rustig nameten."
"Goed geantwoord," zei de keizer. "Tweede vraag: hoe diep is de zee?"
"Majesteit," was het antwoord, "Onze Lieve Heer die alles schiep, maakte ze een steenworp diep."
"Bravo," zei de keizer, "uw antwoord is niet voor verbetering vatbaar! Maar nu heb ik u te pakken. Derde vraag: wat is het verschil tussen deze dag en de dag dat ik hier kwam?"
"Majesteit, wat een vraag. Drie dagen geleden was ik herder en nu ben ik abt."
"Wie ben je dan?" wilde de keizer weten.
"Ik ben heel eenvoudig de schaapherder van het klooster, majesteit!"
"Welnu," zei keizer Karel, "je bent een slimme kerel en een wijs man. Om je te belonen voor je verstandige antwoorden, benoem ik je tot vader abt. Voortaan zullen alle paters en de broeders je gehoorzamen."
"Maar majesteit," zei de nieuwbakken abt tegen de keizer toen hij met hem alleen was: "Hoe zal ik mij eruit redden, als ik moet zingen. Ik ken immers geen Latijn."
"Dat is heel eenvoudig. Je moet maar zingen zoals de anderen."
De schaapherder vatte de woorden van de keizer letterlijk op, en als de paters de metten of de vespers zongen, zong hij altijd maar:"Ik zing zoals de anderen. Ik zing zoals de anderen."
De paters hadden daar gauw hun bekomst van en ze klaagden bij de keizer dat de nieuwe abt niet zingen kon, maar dat hij altijd zong "zoals de anderen."
"Wel," antwoordde de keizer, "als hij zingt zoals de anderen dan is dat uitstekend."
En de schaapherder is abt gebleven, en als hij niet dood is, dan leeft hij nog steeds.
(Antwerpen)

AT 0922 - The shepherd substituting for the priest answers the king's questions    AT 0922 - The shepherd substituting for the priest answers the king's questions   

ATU 0922 - The Shepherd Substituting for the Clergyman Answers the King’s Questions.    ATU 0922 - The Shepherd Substituting for the Clergyman Answers the King’s Questions.   

Keizer Karel komt op een van zijn wandelingen langs een klooster waar boven de poort een bord hangt: 'Hier leeft men zonder zorgen'. Dit wekt de woede van de hardwerkende landsregeerder. Als straf legt hij de abt drie moeilijke vragen voor die drie dagen later opgelost dienen te zijn op straffe van onteigening van het klooster. De eerste vraag luidt: "waar is het middelpunt van de aarde?", de tweede: "hoe diep is de zee?" en de derde: "wat is het verschil tussen deze dag en die over drie dagen?". De paters en broeders van het klooster zoeken koortsachtig en tevergeefs naar de antwoorden totdat de abt op het idee komt de schaapherder er bij te roepen. Deze stelt hen gerust en zal de keizer verkleed als abt de antwoorden leveren. Vervolgens wordt de keizer ontboden. Bij het antwoord op de derde vraag verraadt de schaapherder zijn ware identiteit ("nu ben ik abt, drie dagen geleden was ik herder"). Als beloning voor zijn spitsvondige antwoorden (het middelpunt ligt onder de staf, en de zee is een 'steenworp' diep), verklaart de keizer de schaapherder tot nieuwe abt.

J.R.W. Sinninghe: Volkssprookjes uit Nederland en Vlaanderen. Den Haag 1978, p. 15-17

K1962 - False prophet.    K1962 - False prophet.   

H561.2 - King and abbot.    H561.2 - King and abbot.   

Q113.4 - Appointment to priesthood as reward.    Q113.4 - Appointment to priesthood as reward.   

H681.3.1 - Where is the center of the earth? Here; if you don‘t believe it, measure it yourself.    H681.3.1 - Where is the center of the earth? Here; if you don‘t believe it, measure it yourself.   

The Shepherd Substituting for the Priest Answers the King's Questions

Keizer Karel    Keizer Karel   

Onze Lieve Heer    Onze Lieve Heer   

Latijn    Latijn   

Karel de Grote    Karel de Grote   

God    God   

2013-03-01 14:46:20