Er waren vroeger ook vrouwtjes die gingen bedelen. En bij de gierige boeren hield de een de boer aan de praat, terwijl de ander om de karn heen liep. Dan kon de boer drie weken niet karnen.
In Gouderak werd wel eens gesproken van betoverde karn. Als ze zo de hele dag moesten karnen en de karn kwam maar niet af, zeiden ze dat er een heks in zat.
Boer denkt dat de duivel de oorzaak is dat de kwaliteit van zijn boter achteruit is gegaan. Een duivelbanner raadt aan de botertonnen goed schoon te maken, spreekt een formule uit, waarna de macht van de duivel is opgeheven.
Heksenkringen, cirkelvormige kale plekken in een veld, worden tot het werk van de duivel gerekend. In Friesland wordt zo'n kring een tsjernpaed (=karnpad) genoemd vanwege de gelijkenis in vorm van het pad waarin een paard voor de karnmolen loopt.…
Toen de karn niet wilde boteren heeft men er een gloeiende pook in gestoken. De karn werkte weer, maar de buurvrouw liep hierna rond met een verbrande arm.
De lavas of lubbestok werd door boeren voor de melkkelder geplant om heksen af te weren.
Op arme grond vond men wel eens een goedje dat eruitzag als boter, maar niet dezelfde eigenschap had. Dit was het werk van heksen.
Doorgaans worden oude…
Het karnen kan betoverd zijn: de melk schuimt dan de karn uit en de boterafscheiding blijft achter. Om dit tegen te gaan, kan een zakje kruiden van de duivelbanner in de karn gehangen worden. Om het te voorkomen, is het verstandig een zakje…
Een opperman die bij een gierige boer in dienst is, dreigt de karnton te betoveren als de boer hem geen soep te eten geeft. De opperman heft de toverij later weer op door kokend water in de karnton te gooien.
Als er bij het karnen geen boter ontstaat, is er sprake van hekserij. Een duivelbanner raadde eens aan een hete pook in de zure melk te doen. De melk werd daarna alsnog boter.
Voer dat een nacht bij een heks is geweest betovert de melk van koeien die daarmee gevoerd zijn, en mislukt het om boter te karnen van die melk. Nadat de pastoor met een stok in de karn heeft geroerd is de betovering opgeheven.
Dokter zegt voor de grap tegen een boerin die bij het karnen geen boter kan krijgen, dat een bepaalde vrouw de karn behekst zal hebben. Tegen die vrouw zegt hij dat ze bij de boerin karnemelk kan halen. Als de vrouw op het erf komt krijgt ze te horen…
Om te vermijden dat de duivel 's nachts komt karnen, waardoor de volgende dag geen boter gemaakt kan worden, moet 's avonds de pin waarmee de knuppel van een karnmolen vastzit worden weggehaald.